Theo AP, lực lượng bảo vệ bờ biển Mauritania thông báo vừa giải cứu hơn 1.000 người di cư ngoài khơi nước này chỉ trong vòng 10 ngày, cho thấy hoạt động di cư tới châu Âu chưa có dấu hiệu suy giảm. Trong những năm gần đây, hàng nghìn người Tây Phi, phần lớn là thanh niên, đã tìm cách vượt biển tới châu Âu, chủ yếu thông qua quần đảo Canary của Tây Ban Nha. Họ đi bằng những chiếc thuyền gỗ đánh cá chật chội và xuống cấp, khiến hành trình trở nên đặc biệt nguy hiểm.
Giải cứu hàng loạt người di cư
Giám đốc đơn vị chống di cư bất hợp pháp thuộc lực lượng bảo vệ bờ biển Mauritania, ông Ahmed Moulaye cho biết, nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, số người đến châu Âu trong năm nay có thể đạt mức cao chưa từng có. Chỉ trong vòng 10 ngày, lực lượng chức năng đã giải cứu tổng cộng 1.076 người di cư trong vùng biển Mauritania. Nhiều chiếc thuyền bị chặn trong thời gian qua xuất phát từ các nước láng giềng là Gambia và Senegal. Những người được giải cứu đã được đưa tới các trung tâm tiếp nhận tạm thời mới tại Nouakchott và thành phố Nouadhibou ở tây bắc Mauritania. Các cơ sở này được Liên minh châu Âu (EU) tài trợ.
Việc Senegal, Mauritania và Morocco gần đây tăng cường kiểm soát trên biển đã khiến các điểm xuất phát của các chuyến vượt biên trái phép dịch chuyển xa hơn về phía nam, đặc biệt là từ bờ biển Gambia và Guinea. Điều này kéo dài thời gian lênh đênh trên biển và làm gia tăng rủi ro đối với người di cư. Trong bối cảnh châu Âu siết chặt cấp thị thực và tăng cường kiểm soát biên giới, nhiều người châu Phi tiếp tục tìm đến các tuyến di cư bất hợp pháp. Những năm gần đây, hàng nghìn người đã thiệt mạng hoặc mất tích khi cố gắng vượt Đại Tây Dương để tới châu Âu.
Làn sóng di cư trên Địa Trung Hải
Còn trên tuyến đường di cư ở Địa Trung Hải, làn sóng di cư, tị nạn vẫn diễn biến phức tạp. Tại Diễn đàn châu Âu - Vùng Vịnh diễn ra mới đây ở thành phố Kalamata của Hy Lạp, lãnh đạo bốn nước Địa Trung Hải gồm Hy Lạp, CH Cyprus, Italy và Malta đã ra tuyên bố chung kêu gọi tăng cường các biện pháp phối hợp nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc khủng hoảng di cư mới tương tự năm 2015.
Theo Reuters, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường phối hợp ở cấp khu vực và EU để ứng phó hiệu quả những làn sóng di cư bất hợp pháp có thể gia tăng do xung đột và bất ổn tại Trung Đông. Theo tuyên bố chung, bốn nước nhất trí tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong bốn lĩnh vực trọng tâm, gồm hỗ trợ nỗ lực cải thiện an ninh khu vực; phối hợp bảo đảm hỗ trợ nhân đạo cần thiết cho người dân bị ảnh hưởng; triển khai đầy đủ và kịp thời Hiệp ước mới của EU về di cư và tị nạn; đồng thời tăng cường năng lực bảo vệ và kiểm soát biên giới bên ngoài của EU trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế.
Các bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác với các quốc gia xuất phát và trung chuyển người di cư, đẩy mạnh đấu tranh chống các mạng lưới buôn người và xem xét khả năng kích hoạt các cơ chế khẩn cấp của EU trong trường hợp xuất hiện khủng hoảng hoặc tình huống bất khả kháng liên quan di cư.
Tuyên bố Chisinau về di cư
Trong tuyên bố, lãnh đạo bốn nước cũng hoan nghênh việc EUC gần đây thông qua “Tuyên bố Chisinau” về di cư. Đây là văn kiện thừa nhận những thách thức di cư ngày càng phức tạp mà các quốc gia thành viên đang đối mặt và kêu gọi xây dựng các cơ chế ứng phó hiệu quả hơn trong khuôn khổ Công ước châu Âu về nhân quyền. Sáng kiến do Anh, Đan Mạch và Italy khởi xướng, được các bộ trưởng ngoại giao của 46 quốc gia thành viên EUC thảo luận và thông qua tại cuộc họp ở Thủ đô Chisinau của Moldova.
Tuyên bố Chisinau được xem là một định hướng chính trị quan trọng dành cho các thẩm phán và các nhà hoạch định chính sách. Tuyên bố khẳng định quyền chủ quyền của các quốc gia trong việc kiểm soát nhập cảnh và cư trú của người nước ngoài; nhấn mạnh nhu cầu cấp bách phải trục xuất những người di cư bất hợp pháp bị kết án các tội danh nghiêm trọng; cho rằng Công ước châu Âu về nhân quyền cần được diễn giải phù hợp với thực tế nhằm ứng phó những thách thức mới.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy dù giới chức nhiều quốc gia đã áp dụng những biện mạnh tay song làn sóng người di cư toàn cầu vẫn chưa giảm bớt. Loại bỏ xung đột vũ trang và đói nghèo là vấn đề gốc rễ nhằm giải bài toán khó này.
