Các điệu múa truyền thống của đồng bào Khmer là một phần di sản văn hóa đặc sắc, được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc và làm phong phú kho tàng văn hóa Việt Nam. Những loại hình nghệ thuật như múa Chằn, múa trống Chhay-dăm và nhạc Ngũ âm (Pinn Peat) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Múa Chằn – Vũ kịch dân gian từ sử thi Riêm Kê
Múa Chằn, còn gọi là Rôbăm Yeak Roăm, là một hình thức sân khấu hóa dựa trên sử thi Riêm Kê, một loại hình vũ kịch dân gian độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer tại Nam Bộ. Các nghệ sĩ hóa trang đeo mặt nạ, tái hiện cuộc đấu tranh giữa Thiện và Ác. Không chỉ là giải trí, múa Chằn còn mang ý nghĩa xua đuổi điều xấu, cầu mong bình an và may mắn cho phum, sóc, thường được tổ chức tại các ngôi chùa Khmer vào các dịp lễ lớn. Nghệ thuật này nằm trong danh mục Nghệ thuật sân khấu Rô Băm đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019.
Nghệ nhân ưu tú Kim Mạnh (62 tuổi) xã Tà Cú, tỉnh Vĩnh Long thực hiện các công đoạn chế tác mặt nạ chằn. Nghệ thuật chế tác mặt nạ múa chằn là một nghề thủ công truyền thống độc đáo, phản ánh sâu sắc văn hóa, tín ngưỡng và nghệ thuật sân khấu cổ truyền của đồng bào Khmer Nam Bộ. Du khách có thể tìm hiểu nghệ thuật này tại các điểm trình diễn.
Múa trống Chhay-dăm – Kết hợp vũ đạo và nhào lộn
Nghệ thuật diễn tấu trống Chhay-dăm là điệu múa dân gian độc đáo của người Khmer, kết hợp giữa vũ đạo, âm thanh và kỹ năng nhào lộn như võ thuật. Điệu múa này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho cộng đồng người Khmer tại tỉnh Tây Ninh năm 2015 và tỉnh An Giang năm 2025. Múa trống Chhay-dăm thể hiện sự mạnh mẽ, vui tươi, gắn bó mật thiết với đời sống tâm linh, văn hóa phum sóc. Đây là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian đặc sắc, kết hợp hài hòa giữa vũ đạo nhịp nhàng và kỹ thuật đánh trống điêu luyện.
Nhạc Ngũ âm – Linh hồn của văn hóa Khmer
Nhạc ngũ âm (gọi là Pinn Peat) là loại hình nghệ thuật hòa tấu mang tính chất nghi lễ truyền thống, được ví như "linh hồn" trong đời sống văn hóa, tâm linh của đồng bào Khmer Nam Bộ. Năm 2019, nghệ thuật độc đáo này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tên gọi "Ngũ âm" xuất phát từ cấu trúc của dàn nhạc, được hợp thành bởi 5 bộ nhạc cụ làm từ 5 loại chất liệu khác nhau, tạo nên 5 âm sắc đặc trưng đại diện cho triết lý âm dương-ngũ hành.
Các thành viên trẻ tuổi của đội vũ kịch dân gian người Khmer xã Ô Lâm (An Giang) đang tích cực biểu diễn nghệ thuật truyền thống múa chằn và múa trống Chhay-dăm, góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của dân tộc mình.
