Nghệ sĩ Lê Minh Khoa, người hoạt động ở giao điểm giữa mỹ thuật và thời trang, khẳng định rằng bản sắc Sài Gòn - TP.HCM không nằm ở hình ảnh cụ thể mà ở tinh thần cởi mở, năng động và sẵn sàng đón nhận cái mới. Ông cho rằng chính sự giao thoa văn hóa và sự đa dạng của con người đến từ nhiều bối cảnh khác nhau đã tạo nên nguồn năng lượng sáng tạo rất đặc biệt cho TP.HCM.
Bản sắc thành phố trong sáng tạo đương đại
Trả lời câu hỏi về bản sắc Sài Gòn - TP.HCM trong bối cảnh toàn cầu hóa, Lê Minh Khoa cho biết: “Đối với tôi, bản sắc Sài Gòn - TP.HCM không nằm ở một hình ảnh cụ thể mà ở tinh thần cởi mở, năng động và luôn sẵn sàng đón nhận cái mới. Đây là vùng đất của sự giao thoa văn hóa và những con người đến từ nhiều bối cảnh khác nhau. Chính sự đa dạng ấy tạo nên nguồn năng lượng sáng tạo rất đặc biệt.”
Ông nhấn mạnh rằng toàn cầu hóa không làm mất đi bản sắc mà ngược lại, khi tiếp xúc nhiều hơn với thế giới, chúng ta càng hiểu rõ mình là ai. Điều quan trọng là người nghệ sĩ ý thức được giá trị cốt lõi của mình để chuyển hóa thành ngôn ngữ sáng tạo phù hợp với thời đại.
Ký ức đô thị và ảnh hưởng đến sáng tạo
Lê Minh Khoa chia sẻ rằng những ký ức về thành phố, như con đường, hàng cây hay các công trình cũ, dần lắng lại thành cảm xúc và đi vào tiềm thức sáng tạo. Khi sáng tác, ông không tái hiện trực tiếp những hình ảnh ấy mà để chúng chuyển hóa thành màu sắc, nhịp điệu và không gian. Ông nói: “Ai cũng có một phiên bản TP.HCM của riêng mình. Việc nhìn về quá khứ là điều tự nhiên vì đó là những điều ta trân quý, nhưng nếu chỉ dừng ở hoài niệm thì dễ bỏ lỡ vẻ đẹp của hiện tại.”
Thành phố của đối thoại và sáng tạo
Đánh giá về sự phát triển của đời sống văn hóa nghệ thuật TP.HCM sau 50 năm, Lê Minh Khoa cho rằng nó đang phát triển sâu hơn. Ông nhận thấy cả thế hệ trẻ và những người đi trước đều cởi mở trong việc học hỏi lẫn nhau. Nhiều bạn trẻ không chỉ sử dụng hình ảnh văn hóa quen thuộc mà còn đào sâu vào lịch sử, ý nghĩa và bối cảnh để phát triển theo hướng hiện đại. Trong khi đó, thế hệ đi trước mang đến kinh nghiệm, nền tảng và những giá trị tích lũy qua nhiều năm.
“Chính sự đối thoại giữa các thế hệ đang tạo nên một dòng chảy tích cực cho nghệ thuật hôm nay. Từ điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật đến thời trang, tôi đều thấy nhiều nỗ lực đưa văn hóa Việt đến gần hơn với cộng đồng trong nước và quốc tế,” ông nói.
Ảnh hưởng văn hóa quốc tế và bản sắc địa phương
Về việc nhiều nghệ sĩ trẻ chịu ảnh hưởng mạnh từ văn hóa quốc tế, Lê Minh Khoa cho rằng điều đó giúp mở rộng sáng tạo hơn. Ông thường xuyên đi nhiều nơi để quan sát và tìm cảm hứng mới. Ông nhấn mạnh: “Tiếp xúc với văn hóa quốc tế không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc địa phương. Điều quan trọng là cách chúng ta tiếp nhận và chuyển hóa những ảnh hưởng ấy. Chúng ta có thể học hỏi cách làm, cách kể chuyện hay quảng bá từ các nền văn hóa khác để làm giàu thêm cho nghệ thuật của mình.”
Nghệ thuật và thời trang kể chuyện văn hóa
Lê Minh Khoa tin rằng nghệ thuật và thời trang vẫn có khả năng kể những câu chuyện văn hóa rất mạnh mẽ. Người nghệ sĩ sống trong hiện tại, quan sát những biến chuyển của xã hội và chuyển hóa trải nghiệm ấy thành tác phẩm. Ông coi mạng xã hội và yếu tố thương mại là công cụ giúp những câu chuyện ấy lan tỏa đến nhiều người hơn, nếu biết tận dụng đúng cách.
Nhà thiết kế - họa sĩ Lê Minh Khoa (54 tuổi) tốt nghiệp khoa Sơn dầu, Trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM. Sau hơn 2 thập niên ghi dấu trong lĩnh vực thiết kế thời trang, anh là đại diện Việt Nam tham dự Cuộc thi Thời trang châu Á tại Singapore (1999), góp mặt tại Tuần lễ Thời trang Hồng Kông (2008) và từng tổ chức liveshow thời trang mang thương hiệu riêng. Từ năm 2016, Lê Minh Khoa trở lại hội họa, theo đuổi ngôn ngữ trừu tượng đương đại. Đầu năm 2026, anh ra mắt triển lãm cá nhân đầu tiên “Giữa lao xao, thả mình trôi”, đánh dấu hơn 30 năm thực hành sáng tạo giữa mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật hàn lâm.
