Lễ hội Từ Lương Xâm 2026 chính thức khai mạc với nghi lễ trang nghiêm
Sáng ngày 1 tháng 3 (tức 13 tháng Giêng âm lịch), tại di tích Từ Lương Xâm thuộc phường Nam Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng, các cụ cao niên trong làng đã long trọng tiến hành nghi lễ di cung Đức vương Ngô Quyền ra phía ngoài. Đây là nghi thức tâm linh quan trọng, mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa đặc sắc của Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm năm 2026, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương tới chiêm bái, tỏ lòng thành kính.
Chuỗi sự kiện kỷ niệm chiến công lịch sử
Lễ hội Từ Lương Xâm năm nay diễn ra từ ngày 2 đến ngày 5 tháng 3 (tức từ 14 đến 17 tháng Giêng năm Bính Ngọ), với trọng tâm là kỷ niệm 1088 năm chiến thắng Bạch Đằng lịch sử năm 938 và 1082 năm ngày mất của Đức vương Ngô Quyền. Cung thờ Đức vương sẽ được rước ra ngoài từ ngày 13 đến ngày 18 tháng Giêng, tạo điều kiện cho mọi người có thể đến dâng hương, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc.
Theo sử sách lưu truyền, khu vực Từ Lương Xâm chính là nơi Đức vương Ngô Quyền đặt bản doanh trước khi bước vào trận quyết chiến trên sông Bạch Đằng, trận đánh đã chính thức mở ra thời kỳ độc lập lâu dài của dân tộc Việt Nam. Sau khi ngài mất, dân làng Lương Xâm xưa đã dựng đền thờ và tôn vinh Đức vương Ngô Quyền là Thành hoàng, thần chủ của vùng đất cửa sông Bạch Đằng. Nhiều triều đại sau này cũng đã ban sắc phong, suy tôn ngài là "Thượng đẳng tối linh Đại Vương", vị tổ trung hưng của dân tộc.
Phần lễ với các nghi thức cổ truyền được phục dựng
Phần lễ của lễ hội được tổ chức vô cùng trang trọng với chuỗi nghi lễ cổ truyền được phục dựng tỉ mỉ:
- Nghi lễ cáo yết và thỉnh nghinh
- Nghi thức khai quang và mộc dục
- Lễ tế hàng tổng và rước truyền thống
- Nghi lễ dâng hương và lễ tạ cuối cùng
Điểm nhấn đặc biệt là lễ rước vào ngày 15 tháng Giêng, với sự tham gia của các đoàn rước, đội lân – rồng, lực lượng nghi trượng và đông đảo nhân dân địa phương. Không gian nghi lễ được tạo nên một cách trang nghiêm, quy mô, thể hiện rõ nét sự tôn kính đối với vị anh hùng dân tộc. Các cụ cao niên trong làng đã thực hiện nghi lễ dâng hương và nghi thức châm tửu một cách thành kính, trong không khí thiêng liêng.
Phần hội với nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội của lễ hội Từ Lương Xâm năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc, tăng cường trải nghiệm cộng đồng:
- Biểu diễn sân khấu truyền thống và viết thư pháp
- Thi đấu cờ tướng, kéo co và bóng chuyền
- Các trò chơi dân gian như nhảy bao bố, bịt mắt đập niêu
Người dân và du khách có dịp tham gia trực tiếp vào các hoạt động này, tái hiện lại những nét văn hóa truyền thống đã có từ lâu đời. Đặc biệt, tại khu vực di tích còn có cây gạo hoa đỏ được xác định có tuổi đời trên 500 năm, tô thêm vẻ cổ kính cho không gian lễ hội.
Ý nghĩa giáo dục và phát triển du lịch
Theo Trung tâm dịch vụ công phường Đông Hải, Lễ hội Từ Lương Xâm không chỉ có ý nghĩa giáo dục, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống trong các tầng lớp nhân dân, mà còn là dịp để mọi người cùng thể hiện sự cảm phục, tri ân những công lao to lớn của cha ông trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Lễ hội cũng góp phần quan trọng trong việc phát huy giá trị di sản, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch tại địa phương.
Di tích Từ Lương Xâm đã được xếp hạng Di tích Quốc gia từ năm 1986 và chính thức được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt vào năm 2025. Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm cũng đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa to lớn của di sản này.
