Hành Trình Về Cố Hương: Ký Ức Đám Cưới, Nỗi Niềm Tha Hương Và Gian Bếp Ấm
Trong dòng chảy của cuộc sống tha hương, những ký ức về quê nhà luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho nhiều người Việt xa xứ. Từ những khoảnh khắc đáng nhớ trong đám cưới linh đình đến nỗi niềm day dứt về một chuyến trở về xa vời, và không gian ấm cúng của gian bếp gia đình, mỗi câu chuyện đều thấm đẫm tình yêu quê hương.
Đám Cưới Linh Đình Và Những Kỷ Niệm Khó Phai
Lần đầu tiên, lũ trẻ chúng tôi ở quê được biết đến hương vị của chocolate, nho khô và xúc xích hảo hạng. Người lớn trong nhà ai nấy diện những bộ đồ bảnh bao, dù hơi rộng thùng thình. Hàng xóm được sống trong không khí tưng bừng với tiếng kèn trống rộn rã, như đang có hội lớn. Các cụ ông, cụ bà đi ăn đám cưới về không chỉ mang theo mấy gói xôi mà còn được tặng một chai dầu xanh thần thánh. Nhắc mới nhớ, có lẽ chú tôi là một trong những Việt kiều tiên phong đưa dầu xanh về quê làm quà tặng, thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe bà con láng giềng.
Trong đám cưới, chú rể đứng tuổi phong độ, còn cô dâu mười tám đẹp như trăng rằm. Mọi người hạnh phúc rạng rỡ trước ống kính đài truyền hình. Không nhầm đâu, chính xác là ống kính đài truyền hình. Chú tôi thuê một nhà quay phim chuyên nghiệp từ đài về để lưu giữ hình ảnh ngày vui của đời mình. Đến nay, thỉnh thoảng tôi vẫn xem lại những thước phim đó để tìm lại bóng dáng những người thân yêu.
Ông nội tôi, lúc ấy đã lẫn, nâng ly với ánh mắt ngơ ngác như người vừa lạc vào thiên đường. Bà nội tôi, trong bộ áo dài nhung từng mặc trong lễ cưới của ba mẹ tôi mười mấy năm trước, vừa móm mém cười vừa đưa tay quệt nước mắt. Tôi hiểu, người đàn bà kham khổ ấy không kìm được cảm xúc trước niềm vui lớn lao mà đứa con xa xứ mang về.
Ba tôi, say xỉn, bước lên sân khấu giành micro hát tặng đôi tân lang tân nương một bài chẳng hợp với khung cảnh: "Nếu ngày ấy mình đừng quên nhau thì ngày nay có đâu buồn đau." Sau đó, mẹ tôi đã mắng ba tôi một trận vì sự can đảm không đúng lúc. Còn lũ trẻ chúng tôi thì lăn lóc từ mâm này sang mâm khác, bụng no căng như trống. Mới đó mà đã qua vài chục năm.
Nỗi Niềm Tha Hương Và Khát Vọng Trở Về
Giờ đây, anh đứng đó, quay lưng về phía tôi, với chiếc ba lô bạc màu đeo xệch bên vai, vóc người thấp gầy và mái tóc bạc trắng. Mắt anh dõi nhìn phía trạm tàu đông đúc tại ga trung tâm Frankfurt Main Hauptbahnhof, thỉnh thoảng lại rít một hơi thuốc. Vẫn kiểu hút thuốc tài tử phong trần như những lần trước.
Tôi nhớ lại kỷ niệm năm năm trước, khi chúng tôi đạp xe dọc bờ sông vắng, hái dâu dại và nhặt hạt óc chó. Anh kể về cuộc đời tha hương đầy thăng trầm, và luôn chia sẻ ý định trở về Sài Gòn. "Xa nước hơn 50 năm, nhưng mình vẫn giữ quốc tịch Việt Nam. Bởi mình nghĩ thế nào rồi cũng phải về thôi" - anh nói, rít một hơi thuốc thật sâu. Nhưng khi tôi hỏi "Khi nào?", anh chỉ lặng thinh.
Sau đó, tôi gặp anh trong những lần về Sài Gòn. Anh sung sướng cưỡi chiếc xe máy cũ len lỏi khắp thành phố, ánh mắt rạng rỡ như tìm lại được dòng suối mát lành. Dù tim anh chằng chịt vết khâu và ống stent, anh vẫn sống trọn vẹn từng khoảnh khắc. Một lần, anh lao xuống biển Cần Giờ thỏa thuê bơi lội. Lần khác, anh đắm mình trong đêm nhạc tại một phòng trà cũ kỹ. Anh còn dốc tiền tu sửa hai ngôi mộ vì xúc động trước câu chuyện tình trắc trở.
Mấy năm trước, anh mang sang Đức một hạt nhãn nhỏ xíu và trồng trong chậu. Cây nhãn chỉ có tám chiếc lá, nhưng với anh, đó là cả một khu vườn tươi mát trong tâm tưởng. Cuối cùng, cây héo khô và chết dần bên bệ cửa sổ.
Giờ đây, anh đứng đó, khói thuốc bạc như màu tóc. Anh nói về cuộc phẫu thuật vừa qua và ý nghĩ trở về Sài Gòn ngày càng xa vời. "Sức khỏe của mình không còn đảm bảo cho một chuyến bay mười một giờ" - anh nói, sau cơn ho sặc sụa. Chúng tôi lặng lẽ nhìn dòng người xuôi ngược, lòng đầy âu lo.
Gian Bếp Ấm Và Hương Vị Quê Nhà
Không cần đến nhà hàng Việt Nam đắt đỏ, mỗi khi đến Đức dài ngày, tôi được thưởng thức món Việt từ gian bếp của những người bạn tha hương. Trong không gian ấm cúng đó, đầy đủ nguyên liệu từ nước mắm, mắm tôm đến mắm ruốc, tạo nên những món ăn quốc hồn quốc túy.
Những món ngon từ gian bếp người tha hương đôi khi còn "gia truyền" hơn cả ở quê nhà. Bánh mì kẹp thịt do bà chị từng là tiểu thư Sài Gòn gói trong giấy báo, gà nướng sả của vợ chồng ông Nguyễn Tường Bách, hay thịt kho hột vịt ở bếp nhà ông Phan Kim Hổ, tất cả đều gợi nhớ đến hương vị quê hương.
Trong những gian bếp ấy, câu chuyện về cuộc trở về và sự gửi gắm thế hệ được bộc bạch tự nhiên. Nhiều người tự hào khi con cái họ biết nói, viết tiếng Việt rành rọt và nấu ăn món Việt đúng điệu. "Cả nhà cùng mê Việt Nam" - một tiến sĩ ở Aachen chia sẻ về nếp nhà của mình.
Câu chuyện bên gian bếp luôn mở ra những cuộc hẹn trở về: sum họp gia đình ngày Tết, định cư an hưởng tuổi già, hay hỗ trợ con cái đóng góp cho quê hương. Mỗi chuyến về là một cơ hội để đền đáp ân tình, từ xây cầu, giúp học sinh nghèo đến dịch sách và giới thiệu tri thức.
Phụng sự quê hương luôn là tâm niệm của những người tha hương, và họ âm thầm biến điều đó thành hành trình sống ý nghĩa. Giữa nước Đức, từ gian bếp ấm áp đến ga tàu lạnh lẽo, những người bạn vong niên đã cho tôi thấy tính thiêng liêng của những cuộc về.
