Hành Trình 15 Năm Lễ Hội Đường Sách Tết TP.HCM: Từ Không Gian Văn Hóa Đến Biểu Tượng Tri Thức
Theo nhà báo Dương Thành Truyền, Đại sứ văn hóa đọc Thành phố Hồ Chí Minh, trong nhiều năm qua, Lễ hội Đường sách Tết đã cùng với Đường hoa Nguyễn Huệ, Hội hoa xuân ở Công viên Tao Đàn, Đường sách tại đường Nguyễn Văn Bình và Phố Ông Đồ tại Nhà văn hóa Thanh Niên, góp phần tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc. Sự kiện này không chỉ là điểm đến trong ký ức cộng đồng mà còn mang lại sức sống tinh thần cho một siêu đô thị đang định hình bản sắc riêng.
Năm nay, lễ hội còn được mở rộng đến các phường như Bình Dương và Vũng Tàu, giúp thông điệp về sách và văn hóa đọc lan tỏa mạnh mẽ hơn. Ngay từ những ngày đầu, Đường sách Tết đã dần định hình với mô hình kết hợp hội sách, giao lưu tác giả, triển lãm chuyên đề và không gian dành cho thiếu nhi.
Phát Triển Qua Các Giai Đoạn Thăng Trầm
Các chủ đề như “Muôn màu của sách” vào năm 2019 hay “Điều kỳ diệu từ sách” năm 2020 đã mở rộng trải nghiệm đọc sách, kết hợp với cà-phê, công nghệ và các tiểu cảnh văn hóa. Không gian này nhanh chóng vượt ra ngoài vai trò mua bán sách đơn thuần để trở thành diễn đàn gặp gỡ giữa tác giả và bạn đọc, nơi giới thiệu các tư liệu quý giá và trưng bày mô hình lịch sử của thành phố.
Giai đoạn 2021-2022 đánh dấu những thử thách lớn khi đại dịch Covid-19 ảnh hưởng sâu sắc đến các hoạt động cộng đồng. Dù vậy, lễ hội vẫn được tổ chức dưới sự kiểm soát y tế nghiêm ngặt. Năm 2021, với chủ đề “Tri thức kết nối tương lai”, không gian được thu hẹp nhưng vẫn duy trì các hoạt động như sách nói, thư viện thông minh và triển lãm tư liệu kỷ niệm 92 năm Ngày thành lập Đảng.
Năm 2022, chủ đề “Xuân yêu thương-Ấm tình nhân ái” mang hơn 50.000 tựa sách đến công chúng trong bối cảnh bình thường mới, đánh dấu sự hồi phục của văn hóa đọc. Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 2023 khi lễ hội lần đầu được tổ chức trên đường Lê Lợi, với diện tích 8.600m² và 38 gian hàng, quy mô tăng gấp 4 lần so với năm trước.
Những Đổi Mới Và Thành Tựu Nổi Bật
Chủ đề “Thành phố Hồ Chí Minh-Xuân an vui, Xuân thịnh vượng” đã gắn kết không gian sách với nhịp phát triển đô thị hiện đại. Các hoạt động như triển lãm sách nói, thư viện thông minh và trưng bày sách đóng thủ công mạ vàng 24K cho thấy xu hướng kết hợp giữa truyền thống và công nghệ trong tổ chức lễ hội.
Năm 2024, Lễ hội Đường sách Tết Giáp Thìn được tổ chức với chủ đề “Xuân yêu thương-Tết sum vầy”, đạt quy mô 11.200m² và mang hơn 65.000 đầu sách đến người dân và du khách. Đặc biệt, bộ sách “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” của cụ Nguyễn Đình Tư, do NXB Tổng hợp TP.HCM phát hành, đã được giới thiệu và nhận giải A tại Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VII năm 2024.
Năm 2025 đánh dấu cột mốc 15 năm với chủ đề “Non sông gấm hoa, vui xuân thái hòa”. Lần đầu tiên, Không gian Sách quốc gia được giới thiệu, trưng bày các tác phẩm đạt Giải thưởng Sách quốc gia qua các thời kỳ. Linh vật “Nàng Tỵ công nghệ”, triển lãm hành trình 15 năm và chuỗi giao lưu với tác giả đã thu hút khoảng 1 triệu lượt người tham quan, với doanh thu đạt 10,4 tỷ đồng, mức cao kỷ lục trong lịch sử lễ hội.
Điểm Nhấn “Lì Xì Sách” Và Ý Nghĩa Sâu Sắc
Năm 2024, hoạt động “lì xì sách” lần đầu tiên được triển khai, trao tặng hơn 16.000 bản sách trong những ngày đầu năm mới, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ về thông điệp khai xuân bằng tri thức. Nhà báo Võ Huỳnh Tấn Tài, Đại sứ văn hóa đọc TP.HCM, chia sẻ rằng ông đã đề xuất ý tưởng này với Ban tổ chức, thay thế một phần quà Tết truyền thống bằng sách, và hoạt động đã được duy trì liên tục trong những năm gần đây.
Theo nhà báo Dương Thành Truyền, “lì xì sách” là một hoạt động rất có ý nghĩa, đặc biệt đối với trẻ em. Nó mang theo lời chúc đặc biệt về sự phát triển bản thân, vì “đọc sách chính là món quà mang cả tương lai”. Ông khuyến khích mọi người hãy tặng sách như một cách để động viên và khuyến khích việc học tập, tạo nên nét văn hóa mới trong xã hội.
Ban tổ chức cho biết, chương trình lì xì sách Tết tại Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ sẽ diễn ra tại khu vực ATM Sách nghĩa tình vào Mùng 1 Tết, nhằm khuyến khích chia sẻ sách trong cộng đồng. Cây ATM sách cho phép bạn đọc chọn sách trực tiếp hoặc qua hệ thống trực tuyến.
Lễ hội Đường sách Tết đã trở thành địa điểm quen thuộc của những người yêu sách vào mỗi dịp xuân về. Việc liên tục đổi mới chương trình và các hoạt động khác tại lễ hội càng khẳng định sức sống bền vững của sự kiện này, biến nó thành một trong những lễ hội tiêu biểu và điểm đến văn hóa-tri thức quen thuộc của người dân và du khách tại thành phố mang tên Bác.
