Ngày 15/4, tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hà Nội, đã diễn ra hội thảo khoa học về cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của Thám hoa Vũ Công Tể (1687-1745). Sự kiện do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám phối hợp với dòng họ Vũ tổ chức, thu hút đông đảo nhà nghiên cứu, chuyên gia lịch sử, đại diện cơ quan văn hóa và hậu duệ dòng họ Vũ tham dự.
Mục tiêu của hội thảo: Hệ thống hóa tư liệu về Thám hoa Vũ Công Tể
Theo Ban tổ chức, trải qua gần ba thế kỷ, tên tuổi Thám hoa Vũ Công Tể vẫn được lưu giữ trong sử sách, gia phả, văn bia và ký ức của người dân địa phương. Tuy nhiên, những nghiên cứu chuyên sâu về nhân vật này còn khiêm tốn, nhiều tư liệu quý chưa được hệ thống đầy đủ. Hội thảo lần này kỳ vọng góp phần hoàn thiện hồ sơ khoa học về một danh nhân tiêu biểu của dân tộc, tạo diễn đàn để các nhà khoa học trao đổi, bổ sung tư liệu, làm rõ hơn vai trò của ông trong bối cảnh lịch sử thế kỷ XVII-XVIII.
Tham luận nổi bật: Vai trò nhà giáo dục của Thám hoa Vũ Công Tể
Tại hội thảo, nhiều tham luận tập trung phân tích cuộc đời, con đường khoa cử, sự nghiệp làm quan cũng như những đóng góp của Thám hoa Vũ Công Tể đối với triều đình và đời sống xã hội đương thời. Tiến sĩ Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám, trình bày tham luận "Thám hoa Vũ Công Tể với Văn Miếu-Quốc Tử Giám và giáo dục thời Lê-Trịnh". Ông khẳng định: "Có thể nói, Vũ Công Tể là một nhà khoa bảng nổi tiếng thời Lê-Trịnh, một danh thần tận tụy, trung quân, ái quốc. Ông không chỉ là một vị quan tài năng, được coi trọng, mà còn là một nhà giáo dục có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, văn hóa. Trên cương vị là tri Quốc Tử Giám, ông đã thể hiện hết tâm huyết của mình cho sự nghiệp đào tạo, góp phần chấn hưng nền giáo dục, đào tạo nhân tài cho đất nước."
Di sản vật thể và phi vật thể gắn với Thám hoa Vũ Công Tể
Bên cạnh những giá trị lịch sử, nhiều tham luận đề cập đến di sản vật thể và phi vật thể gắn với Thám hoa Vũ Công Tể như hệ thống văn bia, gia phả, tư liệu Hán Nôm và những câu chuyện lưu truyền trong dân gian. Đây được xem là nguồn tư liệu quý để tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và giới thiệu rộng rãi đến công chúng. Đáng chú ý, một số tham luận đã bổ sung thêm những tư liệu mới, góp phần làm sáng tỏ nhiều chi tiết về thân thế, quá trình học tập, con đường làm quan cũng như bối cảnh lịch sử mà Thám hoa Vũ Công Tể đã sống và cống hiến.
Thám hoa Vũ Công Tể: Danh nhân tiêu biểu thời Lê-Trịnh
Thám hoa Vũ Công Tể (1687-1745) là vị quan lớn thời Lê-Trịnh, sinh ra tại vùng đất Hải Bối (nay thuộc huyện Đông Anh, Hà Nội). Đỗ Thám hoa năm 1718, ông kinh qua nhiều chức vụ lớn như Thượng thư bộ Binh, bộ Hình và Chánh sứ sang nhà Thanh. Ông nổi tiếng là người thông minh, thanh liêm, luôn hết lòng vì dân vì nước và có công lớn trong việc dạy học, đào tạo nhân tài.
Ý nghĩa giáo dục và hướng phát triển trong thời đại số
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa học thuật, các đại biểu tham dự đều cho rằng việc nghiên cứu, tôn vinh các danh nhân lịch sử còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, hiếu học và tinh thần phụng sự đất nước cho các thế hệ hôm nay. Nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số, việc số hóa tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu về các danh nhân, kết hợp tổ chức các hoạt động truyền thông, triển lãm và giáo dục trải nghiệm sẽ giúp lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
Kết quả hội thảo: Kỷ yếu khoa học và lan tỏa giá trị
Đại diện Ban tổ chức cho biết, các kết quả nghiên cứu của hội thảo sẽ được tổng hợp, biên soạn thành kỷ yếu khoa học để phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và bảo tồn di sản. Đồng thời, đây cũng sẽ là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ việc quảng bá các giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương. Khép lại hội thảo, nhiều ý kiến thống nhất rằng, những giá trị mà Thám hoa Vũ Công Tể để lại không chỉ nằm ở học vấn, tài năng hay những đóng góp trong chốn quan trường, mà còn là tấm gương về nhân cách, tinh thần cống hiến và trách nhiệm đối với đất nước. Những giá trị ấy vẫn còn nguyên ý nghĩa trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước hôm nay và xứng đáng được tiếp tục nghiên cứu, gìn giữ và lan tỏa tới các thế hệ mai sau.
