Ban Bí thư tổ chức hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết về phát triển kinh tế nhà nước và văn hóa
Sáng ngày 25 tháng 2, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nhằm nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện hai nghị quyết quan trọng: Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Sự kiện này thu hút sự tham gia của nhiều đại biểu từ khắp cả nước, tập trung vào việc định hướng chiến lược cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Phát triển văn hóa phải “ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội”
Tại hội nghị, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đã trình bày chuyên đề với tiêu đề “Những vấn đề mới, cốt lõi trong Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam”. Ông Quyết nhấn mạnh rằng, việc chuẩn bị Nghị quyết 80 gắn liền với quá trình hoàn thiện dự thảo “Báo cáo chính trị” trình Đại hội Đảng XIV – một văn kiện chiến lược tổng thể đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, trong đó nội dung về văn hóa và con người đóng vai trò rất quan trọng.
Theo ông Trịnh Văn Quyết, kể từ thời kỳ Đổi mới đến nay, Đảng ta đã ban hành một loạt nghị quyết về văn hóa, đóng vai trò định hướng to lớn cho sự phát triển của văn hóa nước nhà. Do đó, Nghị quyết 80 vừa phải tổng kết thực tiễn, kế thừa và phát triển cả lý luận và thực tiễn từ các nghị quyết trước, đồng thời đáp ứng những yêu cầu cao và mới khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới với nhu cầu đột phá để phát triển nhanh và bền vững.
Ông Quyết cho biết, Nghị quyết 80 đã xác định: “Yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đòi hỏi phải có những chủ trương, quyết sách đột phá mang tính chiến lược, đồng bộ nhằm khắc phục hạn chế, bất cập, chủ động nắm bắt thời cơ, vượt lên thách thức, thúc đẩy phát triển văn hóa… Khẳng định vị thế, tầm vóc nền văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hóa, văn hiến lâu đời, đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại”.
“Những nội dung rất cô đúc trên không phải là mong ước, lời kêu gọi mà chính là yêu cầu rất mới, rất cao, bao trùm, là đòi hỏi khách quan của lịch sử dân tộc đối với văn hóa trong kỷ nguyên mới. Chính từ khát vọng và tầm nhìn chiến lược trên mà Nghị quyết 80 đã xác định quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa từ nay đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045”, ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.
Văn hóa là nền tảng và trụ cột của sự phát triển
Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, các nghị quyết trước đây đều xác định “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”. Điều này đúng khi xem xét văn hóa thuộc thượng tầng kiến trúc với các giá trị tinh thần. Tuy nhiên, dựa trên lý luận mới về văn hóa, thực tiễn đất nước 40 năm qua và bối cảnh thế giới hiện đại, đã xuất hiện một nhận thức mới.
“Để có thể phát triển bền vững đất nước, văn hóa không chỉ là 'nền tảng tinh thần', mà phải trở thành nền tảng vững chắc của sự phát triển. Nghị quyết 80 có tới 3 lần khẳng định: 'Văn hóa, con người là nền tảng', 'Phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc' và từ đó, nghị quyết chỉ ra yêu cầu: 'các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân quán triệt, nhận thức đầy đủ, sâu sắc, toàn diện về vai trò nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng của văn hóa trong phát triển đất nước’”, ông Trịnh Văn Quyết giải thích.
Ông cũng cho rằng, từ tầm nhìn mới, bao trùm về văn hóa, Nghị quyết 80 lần đầu tiên đưa ra hai phạm trù mới: văn hóa là “trụ cột” và là “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. “Như vậy, cùng với chính trị, kinh tế, xã hội thì văn hóa trở thành một trong bốn trụ cột của sự phát triển. Có nghĩa là, hai luận điểm 'văn hoá là nền tảng' và 'văn hoá là trụ cột' của sự phát triển đã khẳng định một tầm nhìn mới, vừa kế thừa các quan điểm trước vừa có tính đột phá trong nhận thức lý luận về văn hoá thời kỳ phát triển mới của dân tộc”, ông Quyết nói thêm.
Xây dựng thế trận an ninh văn hóa
Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cũng khẳng định, kế thừa một cách nhất quán và sáng tạo trong bối cảnh hoàn toàn mới của thế giới hiện đại, Nghị quyết 80 đã chỉ ra nhiệm vụ “xây dựng thế trận an ninh văn hóa”. Ông Quyết nêu rõ nội hàm của thế trận này bao gồm các yếu tố cơ bản sau:
- Phát huy tối đa giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
- Xử lý hài hòa, hiệu quả các quan hệ nội tại của văn hóa.
- Cân bằng giữa xây và chống, truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế.
- Khuyến khích và tôn trọng sự phát triển ngày càng đa dạng của văn hóa Việt Nam hiện đại, đồng thời tập trung nguồn lực cho dòng chủ lưu, chủ lực của văn hóa là yêu nước, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, xây dựng, bồi đắp nhân cách con người.
- Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường, cộng đồng đến toàn xã hội và không gian số.
“5 yếu tố đó là lá chắn vững chắc của thế trận an ninh văn hóa, đồng thời chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới; gắn thế trận an ninh văn hóa với quốc phòng, an ninh, kiên quyết xử lý thông tin xấu độc, phản văn hóa, tin giả trên mạng xã hội và phương tiện thông tin khác, xây dựng bản lĩnh 'sức đề kháng' trước tác động phức tạp và lệch chuẩn của văn hóa ngoại lai, phản cảm, phi văn hóa, 'nhất là trên nền tảng trực tuyến xuyên biên giới’”, ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.
Ông Quyết cũng cho rằng, để thực hiện triệt để tư tưởng trên, cần kiên quyết khắc phục khuynh hướng chỉ chú trọng tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà coi nhẹ xây dựng văn hoá, xây dựng con người. Khuynh hướng này nếu không được khắc phục sẽ cản trở sự phát triển bền vững và hoàn thiện chủ nghĩa xã hội theo quan điểm đổi mới của Đảng.
