Giấc Mơ Mẹ Và Dòng Sông: Hành Trình Ký Ức Miền Trung
Những con đường ngoằn ngoèo, tiếng gà gáy sang canh và âm ba tiếng chày giã gạo vang lên một thời, tất cả đều hòa quyện trong lời ru ầu ơ dịu dàng của mẹ. Đó chính là hành trang quý giá mà bao người con mang theo khi rời làng quê miền Trung để bước vào hành trình bốn phương trời. Dấu ấn về vùng đất này, nơi có eo đất hẹp với khoảng cách từ chân núi đến bờ biển đôi khi chưa đầy năm sáu chục cây số, lại in sâu trong tâm trí như một ký ức khó phai mờ.
Mùi Hương Đồi Và Những Bước Chân Lam Lũ
Nơi đây, những cánh đồng tựa lưng vào núi đồi và thung lũng ngập tràn hoa dại, những loài hoa có khi chẳng bao giờ đậu trái, hay những bụi cây gai mọc dọc theo lối đi mòn. Con đường cứ ngoằn ngoèo tưởng chừng vô tận, cho đến khi bước chân mỏi rã rời, ta dừng lại nép vào vùng lá còn ướt sương đêm. Từ đâu đó, một mùi hương đặc trưng len lỏi vào mũi, không thể phân biệt rõ ràng giữa mùi lá, mùi hoa, mùi bùn, mùi lúa hay nhựa cây vừa ứa ra từ vết chặt chiều qua. Tác giả vẫn gọi đó là mùi hương của đồi, một mùi hương hòa quyện với mùi sông nước, bùn lầy và lá mục, tạo nên một cảm giác lưu luyến khó tả.
Mùa gió nồm về, bờ sông lay lắt với nhiều bụi cây, nơi tiếng chim cuốc đêm đêm khản giọng gọi bạn tình. Con đường hai bên bờ sông hẹp và quanh co, nương theo dòng chảy qua bao xóm thôn làng mạc, để rồi dừng lại ở một căn nhà nhỏ rẽ ra từ bờ sông hay cánh đồng. Đó là dấu chấm của những bước chân đội thúng trên đầu của các mẹ, các chị, những người phụ nữ chịu khó chịu thương, với hành trình đằng đẵng trên đôi chân đi chợ chiều chợ sớm, mang theo khao khát tìm chút vui sướng cho đàn con thơ dại.
Tiếng Ru Ầu Ơ Và Hành Trình Lớn Lên
Chặng đường của những đứa trẻ lớn lên trên đất nước này cũng đầy ắp kỷ niệm: vui với xuân về áo mới, tưng bừng hè đến gác lại sách vở, hân hoan gặp bạn khi mùa thu khai trường, và ấm áp tình mẹ trong nồi cá kho cơm nóng lúc đông về. Từng năm, con trẻ lớn lên trong vòng tay mẹ, với mùi mồ hôi tần tảo từ chợ về chưa kịp buông quang gánh đã vội bế con cho bú. Thời gian vụt qua, bầy con trưởng thành, và hồi ức ấy cứ dày lên mãi, theo những bước chân đầu non cuối bể.
Tác giả luôn yêu thích câu hát ầu ơ, một hình thức diễn xướng tự do nhưng đôi khi xuất thần bên tao nôi. Hình thái ru con với ca dao, hò vè, tục ngữ và dân ca này thật hiếm có, có thể gọi là "tự do độc diễn", ít nơi nào có được ngoài đất nước chúng ta. Tiếng ru khi ngân vút, khi kéo dài, có lúc ngẫu hứng vô tận không điểm dừng trong làn hơi của những người đàn bà lam lũ. Nó vẫn còn ngân mãi khi mẹ sè sẹ dém lại chiếc khăn đắp hay mền theo mùa, đảm bảo những đứa trẻ lớn lên trong tao nôi không bao giờ bị gián đoạn giấc ngủ.
Dòng Sông Và Những Câu Hỏi Về Kiếp Người
Mượn lời từ nhạc phẩm "Một cõi đi về" của Trịnh Công Sơn, tác giả lan man nghĩ về cái hữu hạn của kiếp người. Những bước chân mòn mỏi muôn dặm khiến ta tự hỏi: trăm năm sông có thẹn với lòng? Quê hương có hai dòng sông nhỏ, với Bến Sanh – nơi những chuyến đò chở bao bà mẹ hoài thai đến nhà hộ sinh, và Bến Ngự – bến nghỉ chân của vị vua triều Nguyễn ngày xưa. Dòng sông Thạch Hãn ở Quảng Trị vẫn miệt mài vỗ sóng đôi bờ, ôm ấp vườn ruộng mùa vàng và tự ru mình giữa đôi bờ thao thức.
Từ nơi đó, tác giả đi ra và chiêm nghiệm bao cuộc dâu bể trùng phùng, thấy được niềm hân hoan đôi khi bắt hụt và những thở than tiếng đời cần lao. Sông ở lại và chân bước ra đi, một định luận chia đều hai vế dùng dằng, như luôn có thể rời nhau mà không bao giờ chia cắt. Bởi sông vẫn canh cánh nước chảy bên lòng, và dấu chân xa vẫn mong mỏi trở lại bến bờ, nơi tiếng trẻ thơ nhảy ùm xuống tắm vọng động mãi đêm dài. Bước nhảy ngày thơ ấu và tiếng sóng dòng sông ấy, chắc chắn sẽ sống mãi trăm năm!
Vì thế, xin được tôn vinh những tiếng hát âm thầm lặng lẽ, đã thổi làn hơi mát lành lên mi mắt ngày nào, để chúng ta thao thức mãi một đời cùng tiếng ru mượt mà bên vành nôi thuở ấy.
