Căn bếp nhỏ nơi xứ người: Giữ hồn Tết Việt giữa trời tuyết và nắng California
Mười năm định cư tại Mỹ, chị Thu Huyền (sinh năm 1989, quê Phú Thọ) vẫn giữ thói quen đếm ngược từng ngày mỗi khi Tết đến. Sống ở bang California – nơi có cộng đồng người Việt khá đông đúc – chị không cảm thấy quá lạc lõng. Thế nhưng, càng gần thời khắc giao thừa, nỗi nhớ nhà lại càng trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. "Những ngày này em nhớ quê lắm, nhớ không khí sum vầy, nhớ hương vị quen thuộc", chị Huyền chia sẻ với giọng xúc động.
Nỗi nhớ quê hương giữa không khí Tết rộn ràng
Ở California, người Việt vẫn tổ chức Tết một cách khá rộn ràng và đầy màu sắc. Các chợ Tết bày bán đầy đủ từ bánh chưng, giò chả đến câu đối đỏ rực rỡ. Cuối năm, bà con thường rủ nhau đi lễ chùa để cầu bình an, tài lộc. Những buổi biểu diễn múa lân, múa rồng sôi động làm không khí thêm phần náo nhiệt, gợi nhớ về quê hương. "Có cả mùi pháo thoang thoảng nữa, tự nhiên nhớ Tết hồi nhỏ nhiều lắm, nhớ những trò chơi dân gian và tiếng cười giòn tan", chị Huyền kể lại với ánh mắt xa xăm.
Tuy nhiên, giữa sự rộn ràng ấy, chị vẫn cảm nhận một khoảng trống sâu thẳm trong lòng. Không có căn nhà cũ thân thuộc ở Phú Thọ, không có hình ảnh bố mẹ tất bật dọn dẹp nhà cửa, và cũng không có tiếng hàng xóm thân thiện chúc Tết ngoài ngõ. Sự thiếu vắng này khiến chị thêm phần trăn trở và nhớ nhà da diết.
Tự tạo Tết đúng nghĩa giữa lòng nước Mỹ
Để vơi đi nỗi nhớ, chị Huyền đã tự tạo cho mình một cái Tết đúng nghĩa ngay tại căn nhà nhỏ ở Mỹ. Năm nào chị cũng cẩn thận chuẩn bị, từ việc gói giò, nấu bánh chưng, ninh canh măng cho đến làm thịt đông – những món ăn truyền thống không thể thiếu. Chị tâm sự rằng, chỉ khi đôi tay bận rộn với những công việc quen thuộc này, chị mới cảm thấy lòng mình dịu lại và ấm áp hơn.
Giữa căn bếp nhỏ ở Mỹ, mùi nếp mới thơm lừng, mùi nước mắm đậm đà và mùi tiêu cay nồng bỗng trở thành sợi dây vô hình nối chị với quê hương xa xôi. Nồi bánh chưng không chỉ đơn thuần là món ăn, mà còn là biểu tượng để giữ lại cảm giác Tết trọn vẹn, mang đậm bản sắc Việt.
Bạn bè người Việt trong vùng cũng thường tụ họp, rủ nhau đến nhà nhau để ăn uống, chúc tụng đầu năm. Những phong bao lì xì đỏ thắm vẫn được trao tay một cách trân trọng. Ở nơi cách quê hương nửa vòng trái đất, phong tục này không chỉ mang ý nghĩa may mắn, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc: mình là người Việt, và văn hóa ấy luôn sống mãi trong tim.
Sự đồng hành của người chồng ngoại quốc
Đặc biệt, chồng chị – anh Michael, người Canada – ngày càng hào hứng và yêu thích Tết Việt. Dù chưa thạo nấu các món ăn Việt Nam, anh vẫn kiên nhẫn học từng chút một, tích cực phụ vợ sơ chế nguyên liệu, nêm nếm gia vị và hỏi han cách làm tỉ mỉ. Những ngày cận Tết, anh chở vợ đi chợ Tết, cùng chọn cành đào tươi thắm, bao lì xì đẹp mắt và câu đối đỏ ý nghĩa.
Có hôm, anh còn hào hứng ngồi đợi vợ thử áo dài truyền thống, rồi tự tay treo đèn lồng lung linh và dán chữ "Phúc" trang trọng trong nhà. Giữa căn nhà nhỏ ở California, Tết Việt vì thế không chỉ được gìn giữ, mà còn được nâng niu bằng sự tò mò và yêu thương chân thành của một người chồng ngoại quốc, đang từng ngày học cách thuộc về văn hóa Việt một cách trọn vẹn.
Tết xa quê tại Nga: Ấm áp giữa trời tuyết lạnh
Cách quê hương hàng nghìn cây số, tại Nga, chị Ngô Hồng Thu (quê Hà Nội) cũng thấm thía nỗi Tết xa nhà. Chỉ khi ra nước ngoài công tác, chị mới thực sự hiểu vì sao người Việt luôn đau đáu mong ngóng trở về mỗi độ xuân về. May mắn thay, nơi xứ lạnh giá này vẫn có cộng đồng đồng hương đông đủ, cùng nhau gói bánh chưng, sẻ chia để vơi bớt nỗi nhớ quê hương.
Chị nhớ da diết mâm cúng ông Công ông Táo trang nghiêm, nhớ những ngày tất bật thu xếp công việc để kịp về quê với bố mẹ, cùng sắm Tết và trang hoàng nhà cửa. Chị nhớ cảnh chợ quê rộn ràng với tiếng cười nói xen lẫn những câu mặc cả vui tai. Và nhớ hình ảnh mấy chị em xúng xính trong tà áo dài truyền thống, tay trong tay dạo chợ hoa rực rỡ sắc màu.
Chồng chị, anh Mạnh Dũng, hiện đang công tác tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nga. Mỗi dịp giáp Tết, các phu nhân lại vào sứ quán từ sớm, người thì rửa lá, đãi gạo, ngâm đỗ; người thì thái thịt, gói nem, trộn nộm… Không khí rộn ràng và ấm cúng y hệt như một góc quê nhà thu nhỏ. Đúng thời khắc giao thừa theo giờ Việt Nam, mọi người quây quần nghe Đại sứ Đặng Minh Khôi chúc Tết, mừng tuổi các cháu nhỏ, cùng nhau xem pháo hoa rực rỡ. Khoảnh khắc ấy khiến ai nấy đều bồi hồi, xúc động đến nghẹn lòng.
Gìn giữ phong tục và bản sắc Việt nơi xứ người
Dẫu công nghệ hiện đại giúp rút ngắn khoảng cách bằng những cuộc gọi video tiện lợi, nhưng phút giao thừa thiêng liêng vẫn không tránh khỏi cảm giác bâng khuâng, tiếc nuối. Bởi với người Việt xa xứ, màn hình có thể nối liền địa lý, nhưng không thể nào thay thế được cảm giác ấm áp khi ngồi bên mâm cơm gia đình đầy đủ các thành viên.
Vì thế, họ càng ra sức gìn giữ phong tục truyền thống, dạy con cái nói tiếng Việt, biết cách chúc Tết lễ phép và nhận lì xì bằng hai tay một cách trân trọng. Tết xa quê luôn là sự đan xen giữa ấm áp và thiếu vắng: ấm áp vì còn có cộng đồng đoàn kết, còn có bánh chưng thơm lừng và phong bao đỏ may mắn; thiếu vắng vì vắng đi cái ôm ấm áp của mẹ, tiếng cười giòn tan trong ngôi nhà thân thuộc.
Có lẽ chỉ khi đi xa, người ta mới thấm thía hết giá trị sâu sắc của hai chữ "đoàn viên". Và nồi bánh chưng được ninh giữa trời tuyết trắng xóa đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của bản sắc Việt – một bản sắc không bao giờ phai mờ, dù ở bất cứ nơi đâu trên thế giới.
