Tại Đình thần Phụng Tường (ấp Phụng Tường 1, xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ) sừng sững một cây bàng đá cổ thụ ước tính hơn 400 năm tuổi. Cây bàng này, được người dân địa phương trìu mến gọi là "bàng bà", hiện đứng trơ trọi sau khi "bàng ông" - người bạn đồng hành của nó - đã chết vì ngập úng nhiều năm trước. Từ đó, cây bàng này còn được biết đến với cái tên đầy cảm xúc: "cây bàng cô đơn".
Cây bàng "cô đơn" 4 thế kỷ ở Cần Thơ
Cụ Dương Thị Xê, 86 tuổi, người đã gắn bó với việc trông coi đình trong nhiều năm, chia sẻ những thông tin quý giá về cây bàng cổ thụ này. Theo cụ, trước đây, các chuyên gia đã đo đạc và ước tính cây "bàng bà" cao hơn 40m, chu vi thân trên 10m, với bộ rễ nổi dài hơn 20m, tạo nên một tán lá xanh mướt che phủ cả một góc sân đình.
"Không ai rõ cây được trồng từ khi nào, chỉ ước đoán tuổi đời trên 400 năm. Trước kia có 2 cây, về sau một cây chết đi, cây còn lại cũng lẻ loi. Trong đình cũng có một số cây bàng con được nảy mầm từ cặp bàng này", cụ Xê cho biết.
Thân cây "bàng bà" mang vẻ đẹp cổ kính với những u nần, sần sùi, cùng bộ rễ trồi lên mặt đất như những dải sóng cuộn, minh chứng cho hàng thế kỷ tồn tại và phát triển.
Hồi sinh sau biến cố
Cụ Xê kể lại, vào năm 2012, trong quá trình thi công một công trình giao thông gần đình, cây "bàng ông" đã bị ngập úng và chết. Sự kiện này đã ảnh hưởng nặng nề đến "bàng bà", khiến cây héo úa suốt một thời gian dài. May mắn thay, khoảng 5-6 năm trở lại đây, cây "bàng bà" đã hồi sinh, tươi tốt trở lại, tiếp tục tỏa bóng mát cho sân đình.
Để duy trì sức sống cho cây bàng cổ thụ, ban quản lý đình thường xuyên thuê người trèo lên tỉa bỏ cây tầm gửi, cắt nhánh già mục. Những nhánh lớn khi được cưa xuống thường được nhiều người sẵn sàng mua với giá hàng chục triệu đồng để chế tác thành các sản phẩm mỹ nghệ độc đáo.
Bộ rễ khổng lồ của cây bàng trải rộng trên mặt đất, tạo nên một cảnh quan độc đáo và ấn tượng. Thân cây cao lớn đến mức cần cả chục người ôm mới xuể, thể hiện sự vĩ đại và trường tồn của nó.
Ý nghĩa tâm linh và văn hóa
Bà Nguyễn Thị Phượng, 59 tuổi, con gái cụ Xê và là người phụ trách trông coi, quét dọn đình thần, cho biết thêm về ý nghĩa tâm linh của nơi đây. Trong đình còn có miếu Bà Chúa Xứ, nơi hằng năm vào ngày Vía (16/11 âm lịch) thu hút rất đông du khách về chiêm bái. Ngoài các nghi lễ truyền thống, ngày Vía còn có đoàn múa bóng rỗi, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Số phận "bàng ông"
Về phần cây "bàng ông" đã chết, gốc cây này đã được cụ Mai Kiên (74 tuổi, ngụ phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ) mua lại vào năm 2014 với giá 35 triệu đồng. Cụ Kiên đã phải thuê 10 nhân công bứng gốc trong suốt hàng tháng trời và vận chuyển về nhà với tổng chi phí lên đến hơn một tỷ đồng.
Cây "bàng ông" có kích thước vượt trội hơn "bàng bà", từng cao khoảng 40m, chu vi thân trên 14m, bộ rễ dài hơn 25m và nặng tới 50 tấn. Điều đặc biệt là phần gốc khổng lồ của nó trông hệt như một hang động tự nhiên. Cụ Kiên cho biết đã tách rời thân và gốc, sau đó chế tác thành nhiều pho tượng độc đáo được đính lên bộ rễ, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn thời gian.
