Clive Wearing, nhạc trưởng và nhà nghiên cứu âm nhạc người Anh, được giới thần kinh học coi là một trong những ca bệnh mất trí nhớ nặng nhất từng được ghi nhận. Não bộ của ông gần như không còn khả năng tạo ra ký ức mới, khiến cuộc sống của ông trở thành một vòng lặp chỉ kéo dài vài chục giây.
Bi kịch từ một cơn viêm não
Tháng 3/1985, khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp với BBC Radio 3, Clive mắc viêm não do virus herpes simplex. Virus tấn công trực tiếp vùng hồi hải mã (hippocampus) – bộ phận chịu trách nhiệm lưu giữ ký ức dài hạn. Sau khi sống sót, ông gần như mất hoàn toàn khả năng ghi nhớ các sự kiện mới. Các bác sĩ xác nhận ký ức của Clive chỉ tồn tại khoảng 7-30 giây, sau đó mọi thứ bị xóa sạch.
Ông liên tục tin rằng mình vừa tỉnh lại sau một giấc ngủ dài hoặc thoát khỏi trạng thái hôn mê. Trong nhật ký, Clive nhiều lần viết đi viết lại dòng chữ: "Tôi vừa tỉnh dậy lần đầu tiên". Chỉ vài phút sau, ông lại gạch bỏ và viết lại câu tương tự vì ký ức trước đó đã hoàn toàn biến mất.
Tình yêu và âm nhạc: Những điều bệnh tật không thể xóa nhòa
Điều kỳ lạ là dù không nhớ nổi người vừa trò chuyện, Clive vẫn nhận ra và ôm chầm lấy vợ Deborah mỗi khi bà bước vào phòng. Với ông, mỗi cuộc gặp vợ đều giống như lần đoàn tụ sau nhiều năm xa cách, đầy xúc động như lần đầu tiên yêu. Các nhà khoa học cho rằng cảm xúc có thể được lưu giữ theo cơ chế khác với trí nhớ thông thường.
Khả năng âm nhạc của Clive vẫn còn nguyên vẹn. Ông không thể nhớ mình đã ăn sáng hay vừa nói gì cách đó vài giây, nhưng khi ngồi trước đàn piano hoặc cầm đũa chỉ huy dàn hợp xướng, ông vẫn chơi nhạc và chỉ huy điêu luyện như trước khi mắc bệnh. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy trí nhớ thủ tục – nơi lưu giữ các kỹ năng lâu năm – có thể tồn tại độc lập với trí nhớ sự kiện.
Kho báu cho khoa học thần kinh
Trường hợp của Clive Wearing trở thành "kho báu" đối với giới khoa học thần kinh. Hàng chục năm qua, các nhà nghiên cứu dựa vào ông để tìm hiểu cách não bộ hình thành ký ức, cũng như sự khác biệt giữa trí nhớ ngắn hạn, dài hạn và kỹ năng. Những nghiên cứu này góp phần quan trọng vào việc hiểu rõ hơn về bệnh Alzheimer và các rối loạn trí nhớ khác.
Hơn 40 năm sau biến cố, Clive Wearing vẫn được nhắc đến như một "dị nhân" của y học hiện đại. Cuộc sống của ông giống như một cuốn phim chỉ dài vài chục giây rồi liên tục khởi động lại. Thế nhưng, giữa vòng lặp vô tận ấy, tình yêu dành cho vợ và niềm đam mê âm nhạc vẫn là những điều hiếm hoi mà căn bệnh khắc nghiệt không thể xóa nhòa.
