Đà Nẵng định hình mô hình lễ hội mới: Phân tán và lấy cộng đồng làm trung tâm
Những ngày cận Tết Bính Ngọ 2026, thành phố Đà Nẵng không chỉ rực rỡ với sắc hoa, ánh đèn trang trí và dòng người du xuân nhộn nhịp, mà còn thể hiện một diện mạo lễ hội hoàn toàn khác biệt so với các năm trước. Thay vì tập trung các hoạt động văn hóa vào một vài địa điểm cố định, thành phố đã chủ động "trải" không gian Tết ra nhiều khu vực, từ trung tâm đô thị đến các khu dân cư, từ các thiết chế văn hóa lớn như nhà hát, bảo tàng đến công viên, bờ sông và quảng trường địa phương.
Hội Xuân Trưng Vương: Không gian cộng đồng hiện đại
Tại khu vực trung tâm thành phố, Hội Xuân Trưng Vương 2026 là ví dụ điển hình cho cách tổ chức mới mẻ này. Lần đầu tiên, Nhà hát Trưng Vương không chỉ đơn thuần là nơi biểu diễn nghệ thuật mà được thiết kế như một không gian hội xuân cộng đồng, mở cửa liên tục trong nhiều ngày. Các hoạt động được bố trí đan xen, xóa nhòa ranh giới cứng giữa sân khấu và khán giả, cho phép người tham gia vừa thưởng thức biểu diễn, vừa trực tiếp trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống.
Trẻ em được hướng dẫn gói bánh chưng, tô màu tranh Tết; người lớn tham gia làm lịch xuân, tìm hiểu sản phẩm thủ công địa phương. Nhiều gia đình lựa chọn ghé thăm hội xuân theo từng khung giờ ngắn thay vì phải theo dõi trọn vẹn một chương trình kéo dài. Không chỉ là điểm mua sắm ngày Tết, Hội xuân Trưng Vương còn dành nhiều không gian cho gia đình trải nghiệm hoạt động văn hóa và tham quan các sản phẩm đặc trưng của Đà Nẵng.
"Không khí giống Tết làng quê ngày trước, nhưng được tổ chức trong không gian hiện đại, gọn gàng và dễ tham gia", chị Trần Thị Mai, người dân quận Hải Châu, chia sẻ.
Bảo tàng Đà Nẵng: Chuyển đổi từ trưng bày tĩnh sang trải nghiệm sống động
Tại Bảo tàng Đà Nẵng, phiên chợ ngày Tết được tổ chức theo hướng không gian trải nghiệm thay vì chỉ là điểm mua sắm đơn thuần. Công chúng được tham gia trò chơi dân gian, xem trình diễn nghệ thuật, giao lưu với nghệ nhân và tìm hiểu phong tục Tết xưa. Nhiều trẻ em tỏ ra thích thú với các hoạt động trải nghiệm tại phiên chợ ngày Tết tổ chức trong không gian mở này.
Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, cho biết cách làm này hướng đến mô hình "bảo tàng mở", đưa di sản ra khỏi không gian trưng bày tĩnh, gắn kết với đời sống đương đại và tiếp cận công chúng ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Lan tỏa không khí Tết từ khu dân cư đến không gian ven sông
Không chỉ ở trung tâm, không khí Tết còn lan tỏa rõ nét tại các công viên, quảng trường địa phương và dọc bờ sông Hàn. Nhiều không gian Tết nhỏ được dựng lên với tiểu cảnh xuân, múa lân, xin chữ ông đồ và trò chơi dân gian. Không cần vé vào cổng hay đăng ký trước, người dân chỉ cần bước ra phố là có thể hòa mình vào không khí lễ hội.
Thay vì tập trung tại một điểm, các hoạt động hội xuân và không gian Tết được phân bổ về các phường, xã, tổ chức trong không gian mở. "Không phải đi xa hay chen chúc ở trung tâm, chỉ cần xuống bờ sông là đã thấy Tết", ông Nguyễn Văn Hòa, 67 tuổi, chia sẻ khi cùng gia đình dạo xuân ven sông Hàn. Theo ông, việc tổ chức các hoạt động ngoài trời giúp nhiều thế hệ trong gia đình cùng tham gia, tạo cảm giác Tết gần gũi hơn.
Tại các xã, phường, nhiều lễ hội quy mô vừa như Tết dân gian An Hải, không gian Tết Việt hay rước mã khai xuân được tổ chức gọn nhẹ, bám sát đặc thù từng khu vực dân cư. Việc đưa hoạt động về cơ sở vừa góp phần gìn giữ phong tục truyền thống, vừa giảm áp lực tập trung đông người tại khu vực trung tâm trong những ngày cao điểm.
Định hướng phát triển bền vững và tăng cường sự tham gia của cộng đồng
Bà Nguyễn Thị Hội An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng, cho biết việc lựa chọn nhà hát, bảo tàng, công viên làm điểm tổ chức lễ hội nhằm tận dụng hạ tầng sẵn có, đồng thời đưa các thiết chế văn hóa đến gần hơn với sinh hoạt thường ngày của người dân.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh: "Việc đa dạng hóa không gian và hình thức tổ chức giúp Tết trở nên gần gũi với đời sống hơn. Lễ hội không chỉ để xem mà để người dân cùng tham gia, cùng tạo nên không khí Tết. Khi cộng đồng là chủ thể, giá trị văn hóa sẽ được gìn giữ bền vững."
Trong định hướng phát triển du lịch bền vững, cách làm này cũng góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Thay vì chỉ tham quan danh thắng, du khách có thể dễ dàng hòa mình vào sinh hoạt Tết của người dân địa phương, từ trung tâm đến khu dân cư.
Từ các hội xuân cộng đồng đến không gian Tết ven sông, Đà Nẵng đang định hình một cách đón Tết cởi mở, phân tán và lấy người dân làm trung tâm, nơi mùa xuân lan tỏa trong từng góc phố và nhịp sống đô thị, tạo nên một mạng lưới không gian văn hóa sống động và bền vững.
