Đồng thuận bàn giao mặt bằng cho dự án cầu Trần Hưng Đạo, nhiều hộ dân ở phường Hồng Hà nhận đền bù hàng tỷ đồng và đang từng bước sắp xếp, ổn định cuộc sống mới.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với ngôi nhà cha mẹ để lại
Ngày cuối tuần, ông Nguyễn Văn Ninh (62 tuổi) trở về con ngõ nhỏ trên phố Vạn Kiếp (phường Hồng Hà, Hà Nội). Gương mặt người đàn ông rạng rỡ hẳn lên khi gặp lại những người hàng xóm cũ. Nhiều người đi thuê trọ ở nơi khác cũng tình cờ về lại phố cũ hôm ấy.
Ngồi trong quán nước đầu ngõ, ông Ninh hướng mắt về khoảng đất trống trước mặt, nơi từng có ngôi nhà thân thuộc gắn bó từ thuở ấu thơ. Dòng suy nghĩ cắt ngang khi hàng xóm liên tiếp hỏi thăm về cuộc sống hiện tại của ông.
Những câu chuyện giữa họ rôm rả hơn khi xoay quanh các chủ đề về nơi ở mới, kế hoạch xây nhà ở khu tái định hay công việc của con cái thay đổi ra sao sau khi nhà thuộc diện giải tỏa. Một số khu vực phố Vạn Kiếp đang được phá dỡ để phục vụ mặt bằng xây cầu Trần Hưng Đạo.
Ông Ninh vốn sinh sống ở số 23 phố Vạn Kiếp trong ngôi nhà 5 tầng, mặt sàn hơn 60m2. Đây là nơi bố mẹ ông sinh sống từ năm 1954, được gia đình cải tạo rồi xây mới ngày một khang trang. Không chỉ là nơi ở, căn nhà còn tạo nguồn thu nhập cho gia đình. Tầng 1 được ông cho thuê làm dịch vụ. Bên cạnh đó, tận dụng lợi thế mặt đường, con trai ông cũng sử dụng địa chỉ này để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Bởi vậy, khi nhận thông tin căn nhà nằm trong diện giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án cầu Trần Hưng Đạo, ông cũng như hơn 300 hộ dân khác tại phường Hồng Hà không tránh khỏi tâm trạng lo lắng.
"Tất nhiên ai cũng tiếc. Đây là tài sản lớn bố mẹ để lại, lại nằm ở vị trí trung tâm. Nhưng dự án là chủ trương lớn của Nhà nước, phục vụ phát triển hạ tầng và giao thông của Thủ đô nên gia đình tôi đồng thuận. Mình phải đặt lợi ích chung lên trên. Nhà nước làm cầu để phát triển thành phố, phát triển đất nước thì người dân cũng chia sẻ", ông Ninh nói.
Theo ông Ninh, gia đình được bồi thường tổng cộng gần 9 tỷ đồng, đồng thời được mua một lô đất tái định cư rộng 80m2 tại xã Thư Lâm với giá 11,5 triệu đồng/m2. Sau khi trừ tiền mua đất tái định cư, số tiền thực nhận còn hơn 7 tỷ đồng.
Đầu tháng 5, ông bàn giao nhà cho dự án. Đồ đạc như bàn ghế, giường tủ, thiết bị điện tử được ông đóng gói cẩn thận, chia ra gửi ở nhà người thân, bạn bè mỗi nơi một ít. Gia đình ông được hỗ trợ tiền thuê nhà trong 3 tháng với mức 2,5 triệu đồng/người/tháng. Nhà ông Ninh có 3 người nên tổng số tiền hỗ trợ là 22,5 triệu đồng. Tuy nhiên, trước mắt, ông ở tạm gia đình bên ngoại cách phố Vạn Kiếp 5-6km, rồi mới tìm địa chỉ thuê nhà phù hợp.
Sống cùng khu phố với gia đình ông Ninh, gia đình bà Mai cũng đã bàn giao mặt bằng và chuyển tới thuê trọ tại khu đô thị ven đô, cách phố Vạn Kiếp khoảng 15km. Bà Mai cho biết, căn nhà nằm trong dự án của bà rộng 43m2, là nơi bà đã gắn bó từ những năm 90.
Theo phương án bồi thường, bà được mua một lô đất tái định cư tại xã Thư Lâm với giá hơn 900 triệu đồng. Sau khi trừ khoản tiền này, gia đình nhận khoảng 2 tỷ đồng tiền bồi thường. Bà dự định sẽ sử dụng số tiền này để xây nhà trên mảnh đất đã mua. Hiện tại bà Mai và con gái thuê nhà. Căn hộ thuê có giá 8 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể phí dịch vụ, điện nước. Trong khi đó, tiền hỗ trợ thuê nhà của gia đình là 5 triệu đồng/tháng, phần còn lại phải tự chi trả. Con gái bà hàng ngày vẫn vượt qua quãng đường gần 15km để đi làm ở một công ty thuộc trung tâm Hà Nội, nơi vốn cách nhà bà chỉ vài ba kilomet.
Mong khu tái định cư hoàn thiện hạ tầng để ổn định chỗ ở mới
Dù cuộc sống có nhiều thay đổi, bà Mai cho biết bản thân vẫn ủng hộ chủ trương thực hiện dự án. Điều bà mong muốn nhất lúc này là khu tái định cư sớm hoàn thiện hạ tầng để người dân có thể xây dựng nhà cửa và ổn định cuộc sống. "Nếu hạ tầng đầy đủ thì chắc chắn gia đình tôi sẽ xây nhà ở đó. Bây giờ mọi người đều mong sớm ổn định để bắt đầu cuộc sống mới", bà Mai bày tỏ.
Trong khi đó, ông Ninh cho rằng khoản hỗ trợ thuê nhà 3 tháng là quá ngắn so với thực tế. Thông thường, phải mất ít nhất 6 tháng mới có thể hoàn thiện một căn nhà cơ bản. "Đây là bước ngoặt lớn trong cuộc đời nên không thể tránh khỏi đảo lộn. Tôi nghĩ ít nhất phải mất 6 tháng để xây và hoàn thiện một ngôi nhà và ít nhất 1 năm để ổn định cuộc sống ở nơi mới", ông nói.
Ngoài ra, theo người đàn ông 62 tuổi, các lô đất đã được phân định trên giấy tờ nhưng ngoài thực địa, ranh giới giữa các lô chưa được rõ ràng, chưa có mốc. "Người dân muốn xây nhà thì trước hết phải biết chính xác phần đất của mình ở đâu. Nếu không xác định ranh giới cụ thể, sau này rất dễ phát sinh tranh chấp", ông nói.
Bên cạnh đó, ông Ninh cũng băn khoăn khi điện, nước và nhiều hạ tầng thiết yếu vẫn chưa hoàn chỉnh để phục vụ việc thi công. "Chính quyền địa phương đã cam kết sớm hoàn thiện việc cắm mốc ranh giới và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân trong thời gian tới. Chúng tôi chỉ mong các thủ tục được đẩy nhanh để người dân sớm xây dựng nhà cửa, ổn định cuộc sống", ông nói.
Nếu như nhiều hộ dân lo lắng về chỗ ở mới, bà Hoa (phường Hồng Hà, tên thay đổi theo yêu cầu) lại trăn trở nhiều hơn về câu chuyện mưu sinh sau khi phải rời căn nhà mặt phố đã gắn bó nhiều năm. Căn nhà rộng 127m2 của gia đình bà nằm ở mặt đường Vạn Kiếp, nơi có tới 9 thành viên thuộc nhiều thế hệ cùng sinh sống. Theo phương án bồi thường, gia đình bà nhận khoảng 14 tỷ đồng, sau khi trừ tiền mua đất tái định cư còn khoảng hơn 12 tỷ đồng.
Người phụ nữ cho rằng điều khiến gia đình lo lắng là mất đi nguồn sinh kế ổn định đã duy trì suốt nhiều năm. "Chúng tôi sống nhờ mặt bằng này. Trước đây tôi bán nước, nhận giặt là, có đồng ra đồng vào hằng ngày. Bây giờ chuyển đi thuê nhà trong ngõ thì coi như mất việc, không còn điều kiện để buôn bán nữa", bà nói.
Sau khi bàn giao mặt bằng cho dự án, cả gia đình phải đi thuê nhà ở tạm. Nhà đông người nên chi phí rất lớn. Trước đây có nhà mặt phố, bà có công việc ngay tại nhà. Hiện tại, bà vừa phải trả tiền thuê nhà, vừa mất nguồn thu nhập nên cuộc sống đảo lộn nhiều. Giống nhiều hộ dân khác, gia đình bà Hoa được bố trí đất tái định cư tại xã Thư Lâm. Tuy nhiên, bà cho biết hiện chưa thể tính đến chuyện xây nhà vì hạ tầng khu vực này vẫn chưa hoàn thiện.
Ông M., một hộ dân ở Tổ dân phố số 7, phường Hồng Hà cho hay, sau khi giải phóng mặt bằng, có những căn nhà chỉ bị thu hồi một phần diện tích nhưng hiện cũng phải đi thuê trọ vì lo lắng điều kiện thi công không đảm bảo cho việc sinh hoạt. Căn nhà của ông có diện tích hơn 20m2 nhưng có 2,5m2 nằm trong dự án. Nếu cắt phần diện tích này thì ngôi nhà có thể bị ảnh hưởng đến kết cấu chung hoặc sụp xuống nên đang trong diện xem xét. "Có những gia đình sau khi bị cắt xén diện tích còn lại 5-7m2, thậm chí hơn 10m2 chiều sâu nhà. Người dân muốn biết phần còn lại có đủ điều kiện sử dụng hay không, có được sửa chữa hay không, sửa chữa bao nhiêu... Vậy nên mong các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, đo đạc và thông báo cụ thể về hiện trạng để họ chủ động phương án cải tạo nhà ở. Nếu được hướng dẫn sớm thì bà con sẽ chủ động hơn trong việc ổn định cuộc sống", ông M. nói.
Đại diện Tổ dân phố số 7 phường Hồng Hà cho biết, tổ dân phố số 7 có 56 hộ dân nằm trong diện ảnh hưởng bởi dự án cầu Trần Hưng Đạo, trong tổng số hơn 300 hộ dân của phường. Sau khi bàn giao mặt bằng, cuộc sống của các hộ dân có nhiều thay đổi. Một số chuyển đến ở nhờ nhà người thân, số khác thuê trọ trong khu vực nội thành, cũng có những gia đình chuyển đi xa hơn. Theo vị đại diện, các hộ dân được hỗ trợ tiền thuê nhà với mức 2,5 triệu đồng/người/tháng. Gia đình 4 người được hỗ trợ khoảng 10 triệu đồng, hộ đông người hơn được hỗ trợ tối đa 15 triệu đồng/tháng.
Vì mục tiêu phát triển chung, các hộ dân tại phường Hồng Hà đang dần khắc phục khó khăn, thích nghi từng bước với tình hình mới. Trước ngày bàn giao căn nhà ở phố Vạn Kiếp, ông Nguyễn Văn Ninh đã cẩn thận quay chụp lại từng góc trong nhà, từng bậc cầu thang, lối đi… Ông dự định, đến nơi ở mới sẽ thiết kế một căn nhà có nhiều hạng mục tương tự để có được sự gần gũi, thân thuộc. Ông Ninh bộc bạch: “Căn nhà cũ không còn nữa nhưng ký ức thì vẫn còn và còn nhiều cơ hội chờ đợi ở phía trước”.
Dự án cầu Trần Hưng Đạo vượt sông Hồng có tổng vốn đầu tư hơn 15.960 tỷ đồng, chiều dài toàn tuyến khoảng 4,18km. Công trình khởi đầu từ nút giao Trần Hưng Đạo - Trần Thánh Tông - Lê Thánh Tông thuộc địa bàn phường Cửa Nam và Hai Bà Trưng, sau đó kết nối sang phố Nguyễn Sơn, khu vực phường Long Biên và Bồ Đề. Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành vào năm 2027. Riêng trên địa bàn phường Hồng Hà, dự án cần thu hồi hơn 44.486m2 đất, ảnh hưởng tới 335 trường hợp.
