Hành trình hơn 40 năm cầm bút với những dấu ấn không thể quên
Khi mới bước chân vào nghề báo, nhà báo Đỗ Quảng đã được người đàn anh Hữu Thọ dặn dò dưới gốc cây đa cổ thụ ở sân Báo Nhân Dân. Hơn 40 năm làm phóng viên và cả sau khi nghỉ hưu, ông vẫn không ngừng suy ngẫm và thấy lời khuyên ấy quá đúng đắn. Đối với ông, không gì hạnh phúc hơn khi phần lớn thời gian được giao nhiệm vụ viết phóng sự, điều tra chống tiêu cực.
Những vụ án làm chấn động và bài học về lẽ phải
Một trong những vụ án đáng nhớ nhất xảy ra sau khi Sài Gòn giải phóng, thống nhất đất nước. Ông Nguyễn Thanh Lân, trung tá hải quân Việt Nam cộng hòa và là chồng của ngôi sao điện ảnh Thẩm Thúy Hằng, vừa đi học tập cải tạo về, đã tố cáo hai vị quan tòa nhận hối lộ vài cây vàng. Ông Lân viết đơn kêu cứu và tìm đến Báo Nhân Dân.
Sau nhiều ngày xâm nhập điều tra, tham khảo ý kiến luật sư khắp cả nước, nhà báo Đỗ Quảng đã viết bài "Phó Chánh án quận 'cò mồi' cho quan thượng thẩm ăn hối lộ", đăng trên Báo Nhân Dân số ra ngày 29/1/1991. Kết quả, gia đình ông Nguyễn Thanh Lân lấy lại được vàng và tránh bị bắt bớ. Hai vị quan tòa bị khởi tố, dù là con của các quan chức cấp cao.
Bài báo này đã thay đổi cách nhìn của công chúng về tờ báo. Nhiều người dân Sài Gòn nhận xét: Báo Đảng có thể tin cậy; dám bảo vệ lẽ phải, bất kể đối tượng là ai; mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không có vùng cấm hay ngoại lệ.
Cuộc chiến chống tham nhũng và nỗi oan của người dám đứng lên
Một vụ việc khác gây xúc động là trường hợp cựu chiến binh Nguyễn Huy Hoàng, 72 tuổi, 45 năm tuổi Đảng. Ông bị kỷ luật khai trừ Đảng vì đấu tranh vạch mặt các quan chức tha hóa, lợi dụng chức quyền chiếm đất công và tham ô. Sau nhiều lần kêu oan bị từ chối, ông tìm đến Báo Nhân Dân.
Nhà báo Đỗ Quảng đã vào cuộc, phải cải trang để gặp gia chủ vì ông Hoàng liên tục bị đe dọa. Bài báo "Có phải đây là nỗi oan ức của người chống tham nhũng?" đăng trên Nhân Dân cuối tuần ngày 14/3/1996 đã kéo các cơ quan chức năng vào cuộc. Kết quả, ông Hoàng được phục hồi Đảng tịch, đất đai bị chiếm đoạt được thu hồi, và sáu bị can bị khởi tố.
Những thử thách và sự trả thù trong nghề
Không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Khi viết về vụ "đồng Chi" liên quan đến vợ một quan chức công an lừa đảo, nhà báo Đỗ Quảng phải đối mặt với nhiều khó khăn. Ông và đồng nghiệp phải lặn lội điều tra, thậm chí ngồi nhờ xe đám tang để tiếp cận thông tin.
Sau khi vụ án được đưa ra ánh sáng, ông bị trả đũa bằng những tin đồn thất thiệt, bôi nhọ danh dự. Dư luận xấu lan rộng đến mức Báo Nhân Dân phải thành lập đoàn thanh tra để xác minh sự thật. Ngay cả vợ ông, một sĩ quan công an, cũng nghi ngờ và báo cáo lên cấp trên.
Niềm tự hào và bài học về đạo đức nghề nghiệp
Nhìn lại hành trình, nhà báo Đỗ Quảng nhớ đến những năm tháng khốc liệt ở cầu Hàm Rồng, thời gian ở Campuchia, và các chuyến đi theo dấu người vượt biên. Ông đã đoạt Giải nhất báo chí toàn quốc năm 1983 và Giải thưởng đặc biệt của Bộ Công an.
Dù đã nghỉ hưu và đối mặt với bệnh tật, ông vẫn cảm thấy hạnh phúc khi được làm việc cùng những cây bút tài năng như Hoàng Tùng, Quang Đạm, và Hữu Thọ. Mỗi người là một tấm gương về đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp.
Ông tâm sự: "Mai kia được tái sinh, tôi lại chọn nghề này" - một lời nguyền đã khắc sâu trong tim. Hơn 40 năm qua, những bài báo của ông không chỉ thay đổi cuộc đời nhiều người mà còn khẳng định sức mạnh của báo chí chân chính trong việc bảo vệ công lý và lẽ phải.
