Trước thềm Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, ông Bùi Đặng Dũng – nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội, nguyên Bí thư Trung ương Đoàn, nguyên Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam – đã có những chia sẻ sâu sắc với Báo Thanh Niên về những ký ức, trăn trở và kỳ vọng dành cho thế hệ trẻ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Dấu ấn về các phong trào thanh niên
Nhìn lại chặng đường công tác Đoàn của mình, ông Bùi Đặng Dũng cho biết ông có 23 năm gắn bó với Trung ương Đoàn, đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau. Đó là những năm tháng không thể nào quên khi chứng kiến những hoạt động sôi động của thanh thiếu nhi Việt Nam.
Ông nhớ mãi các cuộc vận động lớn do Trung ương Đoàn phát động như "Cuộc hành quân theo bước chân những người anh hùng" và "Cuộc hành quân theo chân Bác", thu hút hàng triệu thanh thiếu nhi và nhân dân cả nước tham gia, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc.
Tiếp đó là công trường Thanh niên Cộng sản xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình – công trường thanh niên lớn nhất thời bấy giờ, nơi hàng vạn thanh niên từ khắp mọi miền tụ hội. Dù điều kiện lao động và sinh hoạt vô cùng thiếu thốn, tinh thần cống hiến vẫn mãnh liệt. Có những thanh niên đã hy sinh ngay trên công trường vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc. Khẩu hiệu "Cao độ 81 hay là chết" trở thành biểu tượng cho ý chí của cả một thế hệ.
Đặc biệt, dấu ấn năm 2000 với chương trình Chào thế kỷ mới và các hoạt động sôi nổi của phong trào Thanh niên tình nguyện. Theo ông, đây là một trong những sáng tạo lớn nhất của Đoàn trong thời kỳ đổi mới. Từ những chiến dịch đầu tiên như Mùa hè xanh, Tháng Thanh niên, phong trào đã lan tỏa thành lối sống đẹp của hàng triệu người trẻ. Màu áo xanh tình nguyện đi đến đâu cũng mang theo tri thức, niềm vui và tinh thần sẻ chia.
Ông cũng tự hào về các dự án như 500 trí thức trẻ tình nguyện về vùng sâu, vùng xa hay mô hình Làng Thanh niên lập nghiệp – những mô hình sáng tạo của phong trào Thanh niên lập nghiệp - Tuổi trẻ giữ nước, minh chứng cho tinh thần "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên".
Vai trò tiên phong của Đoàn càng phải được thể hiện rõ hơn
Trong giai đoạn đất nước chuyển mình mạnh mẽ, tổ chức Đoàn luôn biết tự đổi mới để phù hợp với yêu cầu của từng thời kỳ. Khi đất nước chuyển từ thời chiến sang thời bình, Đoàn thay đổi tư duy từ động viên thanh niên chiến đấu và sản xuất sang khuyến khích sáng tạo, khởi nghiệp, làm kinh tế giỏi và hội nhập quốc tế.
Trong thời đại công nghệ số, vai trò tiên phong của Đoàn càng phải được thể hiện rõ hơn. Thanh niên là lực lượng nhanh nhạy nhất với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Vì thế, Đoàn không thể vận hành bằng tư duy cũ hay chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính. Đoàn muốn dẫn dắt thanh niên phải trở thành nơi khơi nguồn cảm hứng, tạo môi trường để người trẻ sáng tạo và cống hiến.
Đánh giá về sự thay đổi của thanh niên Việt Nam qua các kỳ Đại hội Đoàn, ông Dũng nhận xét mỗi thế hệ thanh niên đều có đặc điểm riêng, nhưng điểm chung xuyên suốt là lòng yêu nước và khát vọng cống hiến. Thế hệ thanh niên thời chiến sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, thậm chí tính mạng cho độc lập, tự do. Thanh niên thời kỳ đổi mới mang tinh thần dấn thân trong lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo, xây dựng quê hương.
Thế hệ trẻ ngày nay có nhiều ưu thế hơn nhờ thừa hưởng thành quả cách mạng, có điều kiện thể chất tốt hơn, tiếp cận công nghệ và ngoại ngữ giỏi hơn. Họ được Đảng và Nhà nước quan tâm đặc biệt thông qua Luật Thanh niên – công cụ pháp lý quan trọng để thúc đẩy, bảo vệ và tạo điều kiện phát triển. Vì thế, thanh niên hôm nay là nguồn lực quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Tuy nhiên, càng hội nhập càng phải giữ bản sắc; thanh niên muốn đi xa phải có nền tảng văn hóa dân tộc, bản lĩnh chính trị và lòng yêu nước.
Ngọn lửa luôn được thắp sáng trong trái tim người trẻ
Nhân dịp Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, ông Bùi Đặng Dũng gửi gắm tới đội ngũ cán bộ Đoàn yêu cầu không ngừng học tập và tự đổi mới. Hãy luôn giữ tinh thần tiên phong, dấn thân và gần gũi với thanh niên. Muốn thanh niên tin tưởng, cán bộ Đoàn phải giỏi trong lĩnh vực mình phụ trách, có tư duy hiện đại, biết tiếp cận xu hướng mới từ chuyển đổi số đến đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó là tính gương mẫu và tắm mình trong thực tiễn, tiên phong đi đầu ở những nơi khó khăn nhất, những nhiệm vụ mới nhất. Chỉ khi cùng làm, cùng sống, cùng trải nghiệm với thanh niên mới hiểu họ cần gì và mong muốn gì.
Ông tâm niệm: "Đoàn chỉ mạnh khi ở trong tim của thanh niên. Sức mạnh thực sự của Đoàn nằm ở chỗ người trẻ cảm thấy đây là tổ chức của mình, là nơi họ tìm thấy niềm tin, cảm hứng và cơ hội để trưởng thành." Muốn vậy, cán bộ Đoàn phải giữ được ngọn lửa tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám đổi mới.
Đối với thế hệ trẻ, ông mong các bạn nuôi dưỡng khát vọng lớn nhưng bắt đầu từ những hành động cụ thể. Mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045 không phải là câu chuyện riêng của Đảng, Nhà nước hay tổ chức nào, mà là trách nhiệm của cả thế hệ trẻ hôm nay. Khát vọng chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành hành động: từ học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, tôn trọng pháp luật, giúp đỡ cộng đồng đến sáng tạo những sản phẩm mới cho đất nước.
Ông bày tỏ niềm tin rằng với truyền thống vẻ vang của các thế hệ đi trước và trí tuệ, bản lĩnh của tuổi trẻ hôm nay, thanh niên Việt Nam sẽ tiếp tục viết nên những trang mới đầy tự hào trong hành trình xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng. Và ngọn lửa tiên phong của Đoàn Thanh niên sẽ luôn được thắp sáng trong trái tim mỗi người trẻ Việt Nam.
