Mùa hè năm nay đang chứng kiến những đợt nắng nóng kỷ lục trên khắp thế giới, gây ra hậu quả nghiêm trọng về người và kinh tế. Tại Nam Á, nhiệt độ tại Pakistan và Bangladesh lên tới 45-50 độ C, ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người. Ít nhất 10 ca tử vong do nắng nóng đã được ghi nhận tại Pakistan trong tháng 5. Cựu Bộ trưởng Biến đổi Khí hậu Pakistan, Malik Amin Aslam, nhận định đây là hiện tượng thời tiết bất thường khiến mùa xuân biến mất hoàn toàn, với nhiệt độ cao hơn bình thường từ 6-7 độ C. Ông khẳng định nguyên nhân chính là do biến đổi khí hậu.
Ấn Độ và các nước châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề
Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) xác nhận tình trạng sóng nhiệt nghiêm trọng kéo dài, với nhiệt độ tăng vọt tại các bang miền bắc, miền trung và miền đông. Khu vực Brahmapuri của Vidarbha ghi nhận mức nhiệt 47,2 độ C, trong khi nhiệt độ bề mặt tại Delhi vượt quá 65 độ C dưới ánh nắng trực tiếp. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, hơn 70% lực lượng lao động châu Á phải tiếp xúc với nhiệt độ quá cao trong công việc, đặc biệt là lao động phi chính thức. Tại Ấn Độ, gần 90% người lao động thuộc khu vực này, dẫn đến gia tăng các ca mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt tại bệnh viện. Ít nhất 16 người đã tử vong do sốc nhiệt ở miền nam Ấn Độ tính đến thời điểm hiện tại. Trước đó, hơn 31 học viên thuộc Quân đoàn Thiếu niên Quốc gia bị ốm nặng vì say nắng.
Tại Trung Quốc, nhu cầu sử dụng điều hòa tăng đột biến khiến tiêu thụ điện tăng mạnh, dẫn đến nguy cơ thiếu điện cục bộ trong giờ cao điểm. Ở Việt Nam, Hà Nội và Nghệ An là hai địa phương nóng nhất với nhiệt độ 41,1 độ C, Hà Nội liên tiếp nhiều ngày nằm trong nhóm nóng nhất cả nước.
Châu Âu thiệt hại kinh tế hàng chục tỷ euro
Theo CNN, các kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ tại châu Âu do một vòm nhiệt mạnh – hệ thống áp suất cao kéo dài giữ không khí nóng. Ngày 25/5, Anh trải qua ngày tháng 5 nóng nhất lịch sử với 34,8 độ C tại Kew Gardens, London. Một vụ cháy rừng bùng phát gần Arthur’s Seat ở Edinburgh, và hàng trăm ngôi nhà ở đông nam nước Anh mất nước do nhu cầu tăng cao. Pháp ghi nhận ngày nóng nhất tháng 5 vào ngày 26/5. Italy áp đặt hạn chế công việc ngoài trời, trong khi các bãi biển Pháp chật kín người sớm hơn thường lệ.
Một nghiên cứu của Đại học Mannheim và Ngân hàng Trung ương châu Âu công bố tháng 9/2025 cho thấy các đợt nắng nóng, hạn hán và lũ lụt mùa hè 2025 gây thiệt hại khoảng 43 tỷ euro (49 tỷ USD) cho kinh tế châu Âu, có thể tăng lên 126 tỷ euro (144 tỷ USD) vào năm 2029. Pháp chịu thiệt hại 10,1 tỷ euro (11,6 tỷ USD) và có thể lên 34 tỷ euro (39 tỷ USD) vào năm 2029. Tây Ban Nha là nước chịu thiệt hại nặng nhất với 12,2 tỷ euro (14 tỷ USD) trong năm 2025, có thể lên 34,8 tỷ euro (40 tỷ USD) trong vài năm tới, tương đương 2,4% tổng giá trị gia tăng năm 2024.
Các chuyên gia cho rằng chi phí kinh tế không chỉ giới hạn ở nông nghiệp hay y tế, mà còn bao gồm giảm năng suất lao động, gián đoạn công nghiệp, logistics, áp lực hệ thống điện và suy giảm du lịch. Năng suất lao động bị ảnh hưởng rõ nhất, đặc biệt ở các lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp, vận tải và logistics.
Tác động đa chiều và cảnh báo từ các tổ chức quốc tế
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) nhận thấy tốc độ nóng lên toàn cầu tăng nhanh, với El Nino kết hợp biến đổi khí hậu làm các đợt nóng kéo dài và dữ dội hơn. Nhiều nghiên cứu chỉ ra các đợt nắng nóng từng được coi là bất thường nay xuất hiện thường xuyên, kéo theo cháy rừng, tử vong, khủng hoảng năng lượng và hư hại hạ tầng.
Báo cáo của FAO và WMO ngày 22/4/2026 cảnh báo nắng nóng cực độ đẩy hệ thống nông nghiệp và lương thực toàn cầu đến bờ vực, đe dọa sinh kế và sức khỏe của hơn một tỉ người, gây thiệt hại cho cây trồng, vật nuôi, thủy sản và rừng. Các nhà khoa học nhấn mạnh biến đổi khí hậu do con người gây ra đang làm trầm trọng thêm các hiện tượng cực đoan, với châu Âu ấm lên nhanh hơn mức trung bình toàn cầu. Theo La Tribune, các đợt nắng nóng cực đoan không chỉ tác động đến môi trường và y tế mà còn trở thành cú sốc kinh tế cho nhiều quốc gia.
Cơ quan giám sát hạn hán Mỹ cho biết hơn 48 tiểu bang đang cạn kiệt nước từ mức trung bình đến nghiêm trọng. Các nhà khí tượng học cảnh báo đây là dấu hiệu đáng lo ngại cho mùa cháy rừng, giá lương thực tăng cao và nguồn nước bị ảnh hưởng trong thời gian tới.
