Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), vào chiều ngày 2/5, mưa dông mạnh kèm mưa đá đã xuất hiện tại các tỉnh Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai. Đến chiều tối cùng ngày, hiện tượng này tiếp tục mở rộng sang khu vực phía Đông Bắc Bộ, bao gồm Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên và Hà Nội.
Theo báo cáo từ Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, dông lốc và mưa đá chiều tối ngày 2/5 đã khiến 5 người bị thương tại tỉnh Thái Nguyên. Ngoài ra, 350 ngôi nhà bị tốc mái (Điện Biên: 40 nhà, Thái Nguyên: 309 nhà, Lào Cai: 1 nhà) và 919 ha lúa cùng hoa màu bị thiệt hại (Điện Biên: 767 ha, Thái Nguyên: 152 ha). Tại Thái Nguyên, còn ghi nhận 6 trường học bị tốc mái và 12 cột điện bị gãy đổ.
Nguyên nhân và diễn biến thời tiết
Ông Nguyễn Văn Hưởng - Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia giải thích: Các hiện tượng thời tiết cực đoan này bắt nguồn từ vùng hội tụ gió ở độ cao 5.000 m di chuyển từ thượng Lào sang. Điểm đặc biệt là mưa dông, lốc và mưa đá di chuyển theo hướng từ tây sang đông, thay vì từ bắc xuống nam như thông thường.
Vào lúc 13 giờ chiều ngày 3/5, khối mây dông tiếp tục lan rộng ở các tỉnh Bắc Bộ và đậm đặc hơn tại khu vực ven biển. Trong ngày và đêm 3/5, vùng hội tụ gió vẫn hoạt động mạnh, đồng thời một đợt gió mùa đông bắc đang tràn về và tiến sát Bắc Bộ. Khoảng trưa và chiều 3/5, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến vùng núi và khu Đông Bắc Bắc Bộ, sau đó lan ra các khu vực khác ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, một số nơi ở Trung Trung Bộ. Do đó, Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa - Hà Tĩnh có nguy cơ cao xảy ra tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.
Dự báo thời tiết trong những ngày tới
Ông Hưởng dự báo, khoảng ngày 8-9/5 sẽ có thêm một đợt không khí lạnh mới tác động. Vì vậy, miền Bắc tiếp tục có mưa dông và phải đối mặt với nguy cơ tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh. Trong khi đó, miền Nam đang trong giai đoạn chuyển mùa, nên khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trong chiều tối ngày 3/5 và những ngày tới cũng có nguy cơ cao xuất hiện tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.
Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông và cơ sở hạ tầng. Mưa lớn cục bộ có thể gây ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và ngập úng tại các vùng trũng thấp.
Thời tiết biển và khuyến cáo
Về thời tiết biển, từ chiều tối và đêm 3/5, khu vực bắc vịnh Bắc Bộ có gió chuyển hướng đông bắc mạnh cấp 5, có lúc cấp 6, giật cấp 7. Sóng biển cao 1,5-2,5 m, biển động. Từ gần sáng ngày 4/5, vùng biển phía đông bắc khu vực bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 6, giật cấp 7-8, sóng biển cao 2-3 m, biển động.
Vùng biển từ Lâm Đồng đến Cà Mau có mưa rào rải rác và có nơi có dông, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc xoáy và gió giật mạnh. Tàu thuyền hoạt động trong khu vực cần lưu ý rủi ro từ các hiện tượng này.
Hướng dẫn phòng tránh mưa đá
Theo hướng dẫn từ Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, người dân cần chủ động phòng tránh mưa đá bằng cách tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh xa cửa sổ và vật dụng dễ vỡ. Ngoài ra, trong năm 2026, hiện tượng El Nino nhiều khả năng xuất hiện vào thời kỳ từ tháng 6 đến tháng 8. Dự báo trong thời gian tới, nền nhiệt cả nước sẽ có xu hướng cao hơn trung bình. Không chỉ nắng nóng xuất hiện nhiều hơn mà hiện tượng dông, lốc, mưa đá cũng sẽ xuất hiện nhiều và cực đoan hơn so với trung bình nhiều năm.
