Châu Âu đang trải qua một đợt nắng nóng trái mùa hiếm gặp, phá vỡ nhiều kỷ lục nhiệt độ ngay từ cuối mùa xuân. Nhiệt độ tại London lên tới 35,1 độ C, tây nam Pháp ghi nhận 36 độ C, và Seville (Tây Ban Nha) chạm mức 38 độ C. Mùa hè chưa chính thức bắt đầu, nhưng nhiều quốc gia Tây Âu đã phải hứng chịu những đợt nắng nóng kỷ lục, buộc chính phủ các nước phải phát cảnh báo về nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.
Nhiệt độ phá kỷ lục tại Anh
Tại Anh, ngày 25 tháng 5 vừa qua là ngày tháng 5 nóng nhất trong lịch sử, với nhiệt độ tại London lên tới 34,8 độ C, vượt kỷ lục cũ 2 độ C. Chỉ một ngày sau, kỷ lục này lại bị phá vỡ khi nhiệt độ tăng lên 35 độ C. Mức nhiệt trung bình tại London vào cuối tháng 5 thường chỉ khoảng 20 độ C. Kỷ lục cũ 32,8 độ C được thiết lập vào các năm 1922 và 1944 từng tồn tại hàng chục năm. Ban đêm cũng không dễ chịu hơn khi nước Anh trải qua “đêm nhiệt đới” – hiện tượng nhiệt độ về đêm không giảm xuống dưới 20 độ C. Mức nhiệt này tuy chưa bị xem là cực đoan ở một số nơi trên thế giới, nhưng lại rất khó chịu, thậm chí nguy hiểm đối với người Anh, vì phần lớn nhà ở tại đây không được thiết kế để chống nóng và chỉ khoảng 5% người dân lắp điều hòa nhiệt độ.
Cảnh báo sức khỏe tại Anh
Trong tuần trước, báo cáo của Ủy ban Biến đổi Khí hậu Anh cảnh báo các công trình tại Anh đang dần không còn phù hợp với điều kiện thời tiết hiện nay. Nhiệt độ cực đoan có thể dẫn đến sốc nhiệt, đặc biệt nguy hiểm với những người mắc bệnh mạn tính như cao huyết áp hay bệnh thận. Cơ quan An ninh Y tế Anh đã ban hành cảnh báo sức khỏe cấp màu cam – mức cao thứ hai – do lo ngại tác động nghiêm trọng đến hệ thống y tế và chăm sóc xã hội, bao gồm nguy cơ gia tăng số ca tử vong, đặc biệt ở người cao tuổi.
Pháp hứng chịu nắng nóng chưa từng thấy
Tại Pháp, mức nhiệt “chưa từng thấy” cũng đang thử thách sức chịu đựng của người dân. Theo cơ quan khí tượng Pháp, ngày 25 tháng 5 trở thành ngày tháng 5 nóng nhất từng được ghi nhận tại nước này. Cơ quan này cho biết nhiệt độ cuối tuần qua có nơi cao hơn mức trung bình theo mùa tới 13 độ C. Đợt nắng nóng đang diễn ra xuất hiện quá sớm, với cường độ mạnh và kéo dài bất thường. Nắng nóng cực đoan đã gây ra hậu quả chết người. Theo thống kê, Pháp ghi nhận trong tháng 5 có ít nhất 7 ca tử vong nghi liên quan tới nắng nóng, trong đó 5 trường hợp do đuối nước và 2 trường hợp đột tử khi tham gia sự kiện thể thao. Bộ trưởng Thể thao Pháp Marina Ferrari nhấn mạnh chơi thể thao trong điều kiện thời tiết cực đoan đòi hỏi sự cảnh giác tuyệt đối.
Tây Ban Nha oằn mình dưới nhiệt độ 38 độ C
Tại Tây Ban Nha, người dân cũng đang trải qua mức nhiệt “cao bất thường”. Người phát ngôn cơ quan khí tượng Rubén del Campo cho biết thành phố Seville đã ghi nhận nhiệt độ 38 độ C vào cuối tuần qua, trong khi phần lớn bán đảo Iberia trải qua mức nhiệt cao hơn bình thường từ 5 đến 10 độ C. Nhiệt độ tại miền Nam Tây Ban Nha được dự báo có thể lên tới 40 độ C trong vài ngày tới. Tại thành phố Valladolid ở miền Trung, nhiều bàn ghế ngoài trời bỏ trống – cảnh tượng này thường chỉ xuất hiện vào cao điểm nắng nóng mùa hè giữa tháng 7, khi người dân tránh ra đường dưới trời nắng gắt.
Biến đổi khí hậu – nguyên nhân chính
Nắng nóng hiện được xem là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của khủng hoảng khí hậu toàn cầu. Các nhà khoa học khẳng định biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các đợt nắng nóng cực đoan, trong khi châu Âu là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới. Hậu quả của tình trạng này rất nghiêm trọng. Tại châu Âu, năm 2024, hơn 62.000 người đã tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến nắng nóng. Năm 2024 từng là năm nóng nhất được ghi nhận trên toàn cầu. Giới khoa học dự báo những đợt nắng nóng cực đoan hơn sẽ tiếp tục xuất hiện trong những năm tới. Năm 2026 được dự báo cũng nằm trong nhóm những năm nóng nhất lịch sử, nhưng nhiều khả năng vẫn sẽ là một trong những năm “mát mẻ” so với thời tiết những năm tới đây.
Những cuốn sách hay về biến đổi khí hậu như “Những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu”, “Băng – Những câu chuyện ly kỳ từ một thế giới đang dần biến mất”, “Thảm họa khí hậu – Chúng ta đã có gì và làm gì để ứng phó?” nằm trong số những cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn trực diện và bao quát hơn khi nói đến vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.
