Bắc Bộ và Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt diện rộng, trong đó đồng bằng Bắc Bộ ghi nhận mức nhiệt cao nhất từ đầu mùa đến nay. TS. Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đã đưa ra nhận định về diễn biến đợt nắng nóng này và xu thế thời tiết mùa hè 2026.
Đợt nắng nóng gay gắt nhất tháng 5 trong nhiều năm gần đây
Thưa ông, đợt nắng nóng lần này tại Bắc Bộ và Trung Bộ có gì khác biệt so với các đợt nắng nóng cùng thời kỳ những năm trước? Đây là đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5/2026. Cường độ của đợt nóng này kéo dài và gay gắt hơn so với đợt từ 13-16/5 vừa qua, đồng thời là một trong ba đợt nắng nóng gay gắt nhất từng xảy ra trong tháng 5 kể từ năm 2021 đến nay.
Nhiệt độ có thể vượt 40 độ, tương đương đợt nắng nóng lịch sử
Theo thống kê, khu vực Bắc Bộ ghi nhận mức nhiệt cao hơn đợt nắng nóng hồi đầu tháng 4, trong khi Trung Bộ thấp hơn một chút. Tuy nhiên, nắng nóng tại Bắc Bộ được dự báo còn kéo dài đến ngày 27/5 và ở Trung Bộ đến 28/5. Với diễn biến nắng nóng duy trì trong khoảng 2-3 ngày tới, nhiệt độ tại nhiều khu vực có thể vượt 40 độ, thậm chí một số nơi đạt 41-42 độ, tương đương với đợt nắng nóng lịch sử đầu tháng 4/2026 ở Trung Bộ.
El Nino chớm hình thành, mùa hè 2026 nắng nóng mạnh
Đợt nắng nóng gay gắt hiện nay có chịu tác động của hiện tượng El Nino hay không? El Nino hiện mới bắt đầu hình thành nên chưa tác động nhiều đến thời tiết và khí hậu Việt Nam. Đợt nắng nóng hiện tại chủ yếu do ảnh hưởng của vùng áp thấp nóng phía Tây kết hợp hiệu ứng phơn do địa hình dãy Trường Sơn và gió mùa tây nam gây ra. Tuy nhiên, từ nay đến tháng 8/2026, dưới tác động của El Nino, nền nhiệt trên cả nước có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-1,5 độ. Điều này đồng nghĩa mùa hè năm nay có thể nóng hơn bình thường, số ngày và các đợt nắng nóng gia tăng, gay gắt hơn so với năm 2025 cũng như trung bình nhiều năm. Khả năng xuất hiện các kỷ lục nhiệt độ cao nhất tuyệt đối cũng gia tăng.
Dự báo tháng 6/2026: 2-3 đợt nắng nóng, nhiệt độ lên tới 41-42 độ
Riêng trong tháng 6/2026, dự báo có thể xuất hiện thêm 2-3 đợt nắng nóng, với nhiệt độ phổ biến 37-39 độ; một số nơi có thể lên tới 41-42 độ, đặc biệt tại vùng núi phía Tây từ Thanh Hóa đến TP Huế. Đồng thời, trong điều kiện El Nino, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều, song tiềm ẩn những diễn biến bất thường cả về cường độ lẫn quỹ đạo.
Nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn
El Nino cũng thường gây thiếu hụt lượng mưa trên diện rộng, phổ biến từ 25-50%, kéo theo nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026-2027. Một số đợt hạn mặn lịch sử từng xảy ra ở Nam Bộ trong các giai đoạn 2015-2016 và 2019-2020 là ví dụ điển hình cho tác động của hiện tượng này.
Nguy cơ giông lốc, sét và mưa cực đoan gia tăng sau nắng nóng
Trong những ngày nắng nóng gay gắt, nền nhiệt cao kết hợp độ ẩm lớn sẽ làm gia tăng đối lưu trong khí quyển, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện giông lốc vào chiều tối, hiện tượng thường được gọi là “giông nhiệt”. Thời điểm này, khi nắng nóng gia tăng và nhiệt độ ở mức cao, khả năng xảy ra mưa đá không lớn. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện giông lốc, sét, mưa lớn cục bộ gây ngập úng, lũ quét và sạt lở đất ở mức cao trong các tháng 5, 6, thậm chí kéo dài sang tháng 7.
Các khu vực cần lưu ý
Các khu vực cần đặc biệt lưu ý gồm Bắc Bộ, nhất là vùng trung du và miền núi; các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP Huế; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ - nơi đang trong giai đoạn chuyển mùa nên dễ xuất hiện giông mạnh kèm mưa lớn cục bộ vào chiều tối và tối. Người dân cần theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm để chủ động phòng tránh và hạn chế thiệt hại do các hiện tượng thời tiết cực đoan gây ra.
Nắng nóng tại miền Bắc và Trung Bộ đang bước vào giai đoạn đỉnh điểm
Nắng nóng tại miền Bắc và Trung Bộ đang bước vào giai đoạn đỉnh điểm với nhiều nơi vượt 39-40 độ. Tuy nhiên, hình thái thời tiết này được dự báo chỉ còn kéo dài khoảng 3 ngày nữa, trước khi mưa giông xuất hiện trở lại trên diện rộng. Tại Hà Nội, nhiệt độ ghi nhận ở mức 39 độ C, có nơi lên tới 40 độ. Dưới tác động của hiệu ứng đô thị, nhiệt độ thực tế ngoài trời tại thủ đô có thể vượt 40 độ. Người dân tìm đủ mọi cách để giảm nhiệt, công nhân thay đổi giờ làm việc, máy xúc dội nước để hạ nhiệt.
