Nạn nhân được gì khi trả thù kẻ ngoại tình?
Khi phát hiện bạn đời hay người yêu ngoại tình, nạn nhân thường chìm trong giận dữ và muốn trả thù kẻ phản bội. Sự trả đũa này như một liều thuốc giảm đau tức thời, mang lại cảm giác hả hê nhất thời. Tuy nhiên, đằng sau hành động đó là những tổn thương sâu sắc và hệ lụy khó lường.
Câu chuyện của anh Shaun là một ví dụ điển hình. Khi phát hiện bạn gái Jenny đã ngủ với một nghiên cứu sinh, anh cảm thấy bị phản bội một cách phũ phàng. Anh đã đầu tư thời gian, tiền bạc để lo cho cô học tập suốt nhiều năm. Anh tâm sự: “Tôi đã kìm chế không đánh hắn nhưng không phải lúc nào cũng kìm được như vậy đâu”. Thay vào đó, anh gọi cho bố mẹ cô ta, một hành động ít nguy hiểm hơn nhưng gây hậu quả trầm trọng hơn. Anh muốn họ biết con gái mình là người thế nào: “Tôi còng lưng làm lụng để cho cô ấy tất cả mọi thứ, để cô ấy có thể nghỉ việc mà theo học cái bằng tiến sĩ vô dụng về lịch sử Trung cổ. Rồi cuối cùng đây là cái tôi nhận được sao? Thằng đó hiểu cô ấy hay sao? Thằng đó truyền cảm hứng cho cô ấy hay sao? Tiền học phí 100.000 USD chưa đủ truyền cảm hứng hay sao?”
Anh Shaun cảm thấy như vừa bị cướp mất tất cả. Giờ đây, anh muốn hủy hoại cuộc sống của Jenny như cô đã làm với anh. Họ chia tay, nhưng Shaun không nguôi căm hận, thậm chí còn quyết liệt hơn khi họ còn bên nhau. Trả thù thường có vẻ nhỏ nhen, nhưng nỗi đau sâu sắc mà nó che đậy là điều cần được thấu hiểu. Không thể giành lại những cảm xúc đã hào phóng trao đi, ta đành giằng lại chiếc nhẫn đính hôn, sửa di chúc, tất cả đều là nỗ lực tuyệt vọng để giành lại quyền lực, đòi hỏi bồi thường, hủy hoại người đã hủy hoại mình, và bảo vệ chính bản thân. Mỗi đồng tiền, món quà, quyển sách quý giá bới ra từ đống gạch vụn của mối quan hệ khớp với từng mảnh vỡ bên trong ta. Nhưng rốt cuộc, đó chỉ là một đòn một mất một còn. Khao khát san bằng tỷ số tương xứng với cường độ của sự nhục nhã đã nuốt chửng chúng ta. Và nỗi nhục nhã lớn nhất chính là ta đã ngu ngốc tin tưởng người ấy bấy lâu nay.
Vai trò của chuyên gia tâm lý trong giai đoạn khủng hoảng
Chẳng ích gì khi tìm cách lý luận với anh Shaun lúc này. Lý trí anh hiểu rõ sự vô nghĩa của hành vi trả đũa, nhưng cảm xúc đang sôi sục. Ở giai đoạn này, chuyên gia tâm lý chú trọng vào hai điều: thứ nhất là ngăn chặn (yêu cầu anh gửi danh sách những điều tệ hại nhất muốn làm với cô ấy để lưu trữ an toàn), thứ hai là khuyến khích anh xem xét lại mọi việc. Khi anh kể về mối quan hệ, anh đã cố tình lược bỏ những điều tốt đẹp Jenny từng làm, như cô giúp đỡ anh học tập, chia sẻ trách nhiệm. Khi nhận ra góc nhìn một chiều này, ta sẽ thấy nỗi đau ẩn sau sự giận dữ khi bị phụ tình.
Người trong cuộc cần một khoảng thời gian khá dài để dịu lòng và quên đi nỗi đau bị phản bội. Khi bị phụ tình, nạn nhân thường rơi vào trạng thái giận dữ cực đoan, không ngừng làm những điều khiến đối phương tổn hại về danh dự, hình ảnh và tâm lý. Điều này khiến họ cảm thấy thoải mái hơn, như thể đã trả đũa được kẻ ngoại tình. Tuy nhiên, khi đã chọn trả đũa, đồng nghĩa với việc cả hai không thể trở lại bên nhau. Sau chuỗi hành động trả thù, nhiều nạn nhân cảm thấy đau lòng hơn. Họ tưởng như mình vừa đập chết một con muỗi, hành động trả đũa này đồng thời làm đau bản thân, nhưng khi đó họ không nhận ra.
Bài học từ cuốn sách về tâm lý ngoại tình
Những phân tích trên được trích từ cuốn sách của tác giả Esther Perel, do Sài Gòn Books và NXB Văn hóa-Văn nghệ ấn hành. Tác phẩm mang đến góc nhìn tâm lý sâu sắc về thế giới tinh thần của những người sa chân vào ngoại tình, đồng thời hé lộ bí quyết giữ lửa hạnh phúc gia đình. Đây là tài liệu hữu ích cho những ai đang trải qua hoặc muốn hiểu thêm về vấn đề nhạy cảm này.
