Tâm Lý 'Để Qua Tết Tính' - Cái Bẫy Trì Hoãn Của Người Trẻ Hiện Đại
Câu nói 'để qua tết tính' đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, trở thành chủ đề thảo luận sôi nổi trong cộng đồng người trẻ. Nhiều người nhận ra bản thân mình trong những câu chuyện trì hoãn, từ việc học hành đến các quyết định lớn trong cuộc sống.
Những Câu Chuyện Thực Tế Đằng Sau Cụm Từ 'Để Qua Tết Tính'
Nguyễn Minh Thư, 26 tuổi, làm việc tại TP.HCM, chia sẻ: 'Tháng 11.2025, tôi đăng ký một khóa học tiếng Trung trực tuyến. Học được hai buổi thì bận rộn với dự án cuối năm. Tôi tự nhủ thôi để qua tết tính, khi đó học lại cho đàng hoàng. Nhưng qua tết, tôi lại bị cuốn vào công việc khác. Đến giờ vẫn chưa mở lại bài học.'
Không chỉ trong học tập, nhiều quyết định quan trọng cũng bị hoãn lại với lý do tương tự. Trần Hữu Khang, 27 tuổi, kỹ sư xây dựng tại TP.HCM, cho biết anh dự định nghỉ việc từ giữa năm ngoái vì môi trường không còn phù hợp. 'Tôi tính nộp đơn trước tết để sang năm tìm việc mới. Nhưng rồi nghĩ thôi, cuối năm nghỉ việc sợ xui xẻo, thưởng tết chưa nhận, để qua tết tính. Giờ qua tết rồi, tôi lại ngại bắt đầu lại từ đầu nên tiếp tục ở lại công ty cũ.'
Phân Tích Từ Góc Độ Tâm Lý Học
Theo anh Lê Thành Tân, 32 tuổi, nghiên cứu sinh tiến sĩ tâm lý tại Trường Đại học Newcastle (Úc), tết trong tâm thức người Việt vốn là một cột mốc quan trọng, đánh dấu sự kết thúc của cái cũ và mở ra cái mới. Chính vì vậy, nhiều người trẻ mặc định rằng mọi sự thay đổi nên bắt đầu sau tết để mang ý nghĩa trọn vẹn. 'Nhưng trớ trêu thay, tết cũng vô tình trở thành 'vùng đệm' hợp lý cho sự trì hoãn,' anh Tân phân tích.
Anh Tân giải thích thêm: 'Câu chuyện 'để qua tết tính' phản ánh một phần văn hóa trì hoãn đang tồn tại trong đời sống người trẻ hiện nay. Nhịp sống nhanh, công việc căng thẳng, chi phí sinh hoạt cao khiến nhiều người trẻ luôn trong trạng thái quá tải. Khi đã mệt mỏi, não bộ có xu hướng chọn giải pháp dễ chịu nhất là hoãn lại. Tết trở thành cái mốc hoàn hảo để hợp lý hóa việc đó.'
Hậu Quả Và Áp Lực Từ Khái Niệm 'Qua Tết' Mơ Hồ
Sau tết, mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết như: 'Qua tết rồi mà chưa làm được gì,' 'Bao nhiêu dự định giờ nhìn lại thấy... ghê quá.' Đỗ Thị Kim Mẩn, sinh viên Học viện Hàng không Việt Nam, chia sẻ: 'Trước tết, em quyết tâm tranh thủ những ngày tết sẽ làm CV xin thực tập, thi một số chứng chỉ. Nhưng tết đã qua mà em vẫn chưa viết CV xong, chưa ôn luyện ngoại ngữ, tin học để thi. Chính vì thế, em cảm thấy lo lắng và áp lực.'
Theo anh Lê Thành Tân, việc gắn quá nhiều kỳ vọng vào một mốc thời gian có thể khiến người trẻ rơi vào trạng thái 'ảo tưởng khởi đầu mới.' 'Khi tin rằng sau tết mọi thứ sẽ tự động tốt hơn, người trẻ dễ bỏ qua những hành động nhỏ cần làm ngay từ hiện tại. Đến khi mốc thời gian trôi qua mà bản thân chưa thay đổi, cảm giác thất vọng càng nhân lên. Và thực tế có một bộ phận người trẻ còn rơi vào vòng xoáy so sánh. Thấy bạn bè đăng ảnh khoe mục tiêu mới, kế hoạch mới, công việc mới sau tết, họ càng áp lực vì mình vẫn 'dậm chân tại chỗ'. Từ một câu nói vui, 'để qua tết tính' trở thành nỗi ám ảnh,' anh Tân cho hay.
Giải Pháp Để Thoát Khỏi Vòng Xoáy Trì Hoãn
Anh Lê Thành Tân đưa ra một số lời khuyên thiết thực để không còn rơi vào bẫy 'để qua tết tính':
- Tập trung vào hành động cụ thể, nhỏ và khả thi: Thay vì đặt cược vào một mốc thời gian lớn như tết, hãy bắt đầu với những bước nhỏ ngay hôm nay. Khi những hành động nhỏ được duy trì và lặp đi lặp lại, không cần chờ tết để khởi động lại.
- Thiết lập thời hạn rõ ràng: 'Qua tết' là một khái niệm mơ hồ. Hãy thay thế bằng các mốc thời gian cụ thể, ví dụ: ngày 15.2 nộp CV, ngày 1.3 đăng ký khóa học. Thời hạn càng rõ ràng, khả năng thực hiện càng cao.
- Tạo cam kết với người khác: Chia sẻ kế hoạch với bạn bè, người thân hoặc đăng ký một lớp học có học phí cụ thể sẽ tạo ra áp lực tích cực, giúp bản thân khó bỏ cuộc hơn. Cam kết với người khác là một cách hữu hiệu để chống lại sự trì hoãn.
Anh Tân nhấn mạnh: 'Nhiều người trẻ chờ 'qua tết cho trọn vẹn', 'đầu năm cho may mắn' vì muốn mọi thứ phải thật hoàn hảo, nhưng thực tế, không có thời điểm nào hoàn hảo tuyệt đối. Bắt đầu trong điều kiện chưa hoàn hảo vẫn tốt hơn là không bắt đầu. Cuộc sống không vận hành theo lịch nghỉ lễ hay tết. Cơ hội nghề nghiệp, sức khỏe, tình cảm... đều thay đổi mỗi ngày. Nếu hôm nay có thể làm một việc nhỏ để tiến gần hơn mục tiêu, thì không lý do gì phải đợi đến qua tết rồi tính.'
