Việc Ủy ban châu Âu (EC) rút thẻ vàng đối với thủy sản Việt Nam là mục tiêu quan trọng, đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ từ các cơ quan quản lý mà còn từ chính ngư dân – những người trực tiếp khai thác trên biển. Nâng cao ý thức trách nhiệm của ngư dân là giải pháp then chốt để khắc phục cảnh báo thẻ vàng IUU (khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định).
Thực trạng và thách thức
Thời gian qua, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, khai thác không đúng quy định vẫn còn xảy ra. Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức pháp luật của một bộ phận ngư dân còn hạn chế, chạy theo lợi nhuận trước mắt mà bất chấp rủi ro. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam mà còn đe dọa sinh kế lâu dài của chính ngư dân.
Giải pháp nâng cao ý thức
Để thay đổi nhận thức, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền, lực lượng chức năng và các tổ chức đoàn thể. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản cần được đẩy mạnh, đặc biệt là tại các cảng cá, khu vực đông ngư dân sinh sống. Các hình thức tuyên truyền cần đa dạng, dễ hiểu, phù hợp với từng đối tượng.
Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của tàu cá thông qua hệ thống giám sát hành trình (VMS). Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm sẽ tạo tính răn đe, góp phần nâng cao ý thức chấp hành. Đồng thời, hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, phát triển các mô hình khai thác bền vững cũng là hướng đi lâu dài.
Vai trò của cộng đồng
Mỗi ngư dân cần hiểu rằng, việc tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi. Khai thác đúng quy định giúp bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đảm bảo sinh kế bền vững cho thế hệ mai sau. Sự đồng thuận và chung tay của cả cộng đồng ngư dân sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần đưa thủy sản Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.
Khắc phục thẻ vàng IUU là nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi sự quyết tâm cao từ các cấp, ngành và đặc biệt là sự thay đổi từ chính ý thức của ngư dân. Chỉ khi mỗi ngư dân tự giác chấp hành pháp luật, việc gỡ thẻ vàng mới thực sự thành công và bền vững.
