TP.HCM khẩn trương triển khai dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm với tổng đầu tư khổng lồ
Trong ngày 18.3, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã trực tiếp khảo sát và chỉ đạo công tác thực hiện dự án cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm, đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật. Ông yêu cầu ba phường Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung phải hoàn tất bàn giao mặt bằng trong tháng 6.2026 để kịp tiến độ thi công, với mục tiêu phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2028.
Dự án trọng điểm với quy mô đầu tư hơn 17.200 tỉ đồng
Dự án rạch Xuyên Tâm được xác định là một trong những công trình trọng điểm về chỉnh trang đô thị và bảo vệ môi trường của TP.HCM. Tổng mức đầu tư lên đến hơn 17.200 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước, thực hiện trong giai đoạn từ 2023 đến 2028. Tuyến rạch có chiều dài gần 8,9 km, đi qua địa bàn các phường Bình Thạnh, Gia Định, Bình Lợi Trung và An Nhơn, bao gồm một tuyến chính dài gần 6,7 km và ba nhánh phụ với tổng chiều dài hơn 2,2 km.
Dự án này ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 2.200 hộ dân sinh sống dọc theo tuyến kênh. Trong tổng số vốn đầu tư, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng chiếm phần lớn với gần 14.000 tỉ đồng. Hiện tại, chỉ có phường An Nhơn đã hoàn thành việc bàn giao toàn bộ mặt bằng của 138 trường hợp thuộc diện thu hồi. Ba phường còn lại là Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung vẫn đang chậm tiến độ, với tổng cộng 1.265 hộ chưa được bàn giao.
Thực trạng tại hiện trường: Nhộn nhịp di dời nhưng vẫn còn nhiều khó khăn
Theo ghi nhận vào chiều 19.3, dọc theo đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè về hướng cầu Bùi Đình Túy, cảnh quan ven rạch Xuyên Tâm vẫn chưa có nhiều thay đổi đáng kể. Bên cạnh một số hộ dân đã hoàn tất tháo dỡ và sẵn sàng bàn giao mặt bằng, nhiều gia đình khác vẫn đang tất bật với công việc di chuyển đồ đạc. Tuy nhiên, vẫn còn không ít căn nhà giữ nguyên hiện trạng, chưa được tháo dỡ do các vướng mắc trong quá trình bồi thường và tìm kiếm nơi ở mới.
Dự án đi qua bốn phường là An Nhơn, Bình Lợi Trung, Gia Định và Bình Thạnh, ảnh hưởng đến 2.190 trường hợp cụ thể. Trong đó, 897 trường hợp bị ảnh hưởng một phần và 1.293 trường hợp phải giải tỏa toàn phần. Người dân sống ven rạch Xuyên Tâm, đặc biệt là đoạn qua phường Gia Định, đang tích cực tháo dỡ nhà cửa và vận chuyển đồ đạc để chuẩn bị cho việc bàn giao mặt bằng.
Tâm tư của người dân: Bùi ngùi chia tay nhưng hướng đến tương lai tốt đẹp hơn
Chị Nguyễn Thị Trang, 48 tuổi, chia sẻ rằng chị đã gắn bó với khu vực này suốt 30 năm, nên khi phải chuyển đi không khỏi cảm thấy bùi ngùi và nhớ thương bà con lối xóm. Dù vậy, chị cũng bày tỏ sự an tâm khi gia đình sắp bắt đầu cuộc sống mới tại một căn hộ chung cư trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, với điều kiện sinh hoạt khang trang và ổn định hơn trước đây.
Trái lại, bà Đặng Thị Vân, 57 tuổi, cho biết gia đình bà đang gặp nhiều khó khăn trong việc bàn giao mặt bằng do chưa tìm được nơi ở mới phù hợp. Với tổng số 12 thành viên trong gia đình, việc di dời và sắp xếp chỗ ở tạm thời trở nên vô cùng phức tạp. Bà Vân bày tỏ: “Tôi mong sớm nhận được tiền đền bù để gia đình có thể ổn định chỗ ở lâu dài”. Gắn bó với khu vực rạch Xuyên Tâm từ nhỏ, bà không giấu được nỗi buồn khi chuẩn bị rời đi, nhưng vẫn chấp nhận di dời theo chủ trương của nhà nước nhằm phục vụ mục tiêu chỉnh trang và phát triển đô thị.
Chính sách hỗ trợ và tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng
Người dân bị ảnh hưởng bởi dự án sẽ được tái định cư thông qua nhiều hình thức khác nhau, bao gồm tự lo nơi ở mới, bố trí nhà ở xã hội, căn hộ chung cư hoặc nền tái định cư. Trong thời gian chờ đợi được bố trí tái định cư chính thức, những hộ dân bị giải tỏa sẽ được hưởng các chính sách hỗ trợ tạm cư theo quy định hiện hành.
Tại buổi làm việc trực tiếp tại công trường vào ngày 18.3, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã yêu cầu ba phường Bình Thạnh, Gia Định và Bình Lợi Trung phải tập trung đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Mục tiêu là đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng theo đúng kế hoạch đã đề ra. Ông Được nhấn mạnh: Trường hợp chậm chi trả, lãnh đạo phường phải chịu trách nhiệm trước UBND TP.HCM. Ngược lại, nếu người dân đã nhận tiền nhưng không bàn giao mặt bằng đúng cam kết, các biện pháp cưỡng chế sẽ được áp dụng để đảm bảo tiến độ chung của dự án.
Tiến độ thi công và triển vọng tương lai của dự án
Đoạn rạch Xuyên Tâm đi qua Trường đại học Văn Lang tại phường Bình Lợi Trung, dài khoảng 540 m, đã được khởi công cải tạo từ ngày 15.5.2025. Đến thời điểm hiện tại, công trình này đang dần hoàn thiện, dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật vào tháng 4 và cơ bản hoàn thành trong tháng 6.2026. Tại khu vực này, công nhân làm việc liên tục, máy xúc và xe chở vật liệu ra vào nhộn nhịp, các hạng mục quan trọng như kè bờ và cải tạo lòng rạch đang dần được hình thành một cách rõ rệt.
Rạch Xuyên Tâm, sau hơn hai thập niên chịu ảnh hưởng nặng nề từ tình trạng ô nhiễm, đang dần hồi sinh nhờ vào dự án cải tạo quy mô lớn này. Dự án mở ra kỳ vọng về một không gian đô thị xanh, sạch và hiện đại, từng bước kiến tạo diện mạo mới cho toàn khu vực và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân TP.HCM trong tương lai gần.
