Trong những tháng cao điểm mùa khô, bên cạnh việc bám địa bàn và tăng cường tuần tra, lực lượng kiểm lâm Quảng Ngãi đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Tại khu vực rừng trung tâm xã Măng Đen, Hạt Kiểm lâm khu vực 6 sử dụng thiết bị bay không người lái (flycam) để giám sát từ trên cao. Sau vài thao tác kết nối, thiết bị nhanh chóng cất cánh và truyền hình ảnh trực tiếp về trung tâm điều khiển. Từ độ cao hơn 100m, flycam giúp lực lượng chức năng quan sát diện rộng, qua đó phát hiện sớm những điểm tiềm ẩn nguy cơ cháy hoặc các hành vi xâm hại rừng.
Việc sử dụng thiết bị bay không người lái giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và nhân lực. Khi xuất hiện cảnh báo cháy, cán bộ kiểm lâm có thể nhanh chóng xác định vị trí, quy mô đám cháy, từ đó đưa ra phương án xử lý phù hợp và hiệu quả. Thiết bị còn hỗ trợ lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương phát hiện sớm các hành vi phát dọn nương rẫy, khai thác lâm sản trái phép hoặc những dấu hiệu bất thường trong khu vực quản lý.
Anh Huỳnh Tú, kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm khu vực 6, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ngãi cho biết, kết hợp tuần tra thực địa với thiết bị bay không người lái mang lại hiệu quả rõ rệt trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. “Chúng tôi thường xuyên triển khai các biện pháp nghiệp vụ để quản lý, tuần tra bảo vệ rừng. Việc ứng dụng flycam hỗ trợ rất hiệu quả. Khi xảy ra cháy, lực lượng kiểm lâm có thể xác định nhanh đường đến hiện trường, rút ngắn thời gian di chuyển và tiếp cận khu vực cháy nhanh hơn. Trong quá trình tuần tra, những khu vực có dấu hiệu phát rẫy, phá rừng cũng được phát hiện sớm hơn nhờ thiết bị này”, anh Tú chia sẻ.
Chủ động nhiều giải pháp phòng ngừa
Tỉnh Quảng Ngãi hiện có hơn 900.000 ha rừng, trong đó gần 370.000 ha được xác định có nguy cơ cháy cao. Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra ba vụ cháy tại các xã Bờ Y, Sơn Hà và Mỏ Cày. Các vụ cháy chủ yếu ở những khu vực xa trung tâm, điều kiện tiếp cận còn khó khăn về nhân lực và phương tiện, nhưng đều được khống chế kịp thời nhờ sự phối hợp của chính quyền cơ sở và lực lượng chức năng.
Để nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng trong mùa khô, tỉnh Quảng Ngãi đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như sử dụng flycam, ảnh vệ tinh; đồng thời chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ, 3 sẵn sàng” nhằm chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh.
Trạm Quản lý bảo vệ rừng Măng Đen thuộc Công ty Lâm nghiệp Kon Plông hiện quản lý hơn 9.800 ha rừng, trải rộng trên 12 tiểu khu với nhiều diện tích rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Ngay từ đầu mùa khô, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy rừng. Flycam được sử dụng nhằm phát hiện sớm nguy cơ cháy và bảo vệ an toàn cho hàng nghìn héc-ta rừng. Bên cạnh đó, đơn vị triển khai các phương án phòng cháy rừng, bố trí lực lượng trực tại những điểm có nguy cơ cháy rừng cao hơn.
Cùng với ứng dụng công nghệ, công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ rừng cũng được chú trọng. Theo Trạm trưởng Quản lý bảo vệ rừng Măng Đen Trần Văn Thanh, đơn vị thường xuyên tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức trực quan, dễ hiểu nhằm nâng cao nhận thức của người dân về công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Song song với đó, đơn vị xây dựng bản đồ phòng cháy, bố trí các chốt canh lửa và lắp đặt biển cảnh báo tại những khu vực có nguy cơ cao để người dân dễ nhận biết. Các hộ dân khi thực hiện phát dọn nương rẫy đều phải thông báo cho lực lượng chức năng để có biện pháp giám sát, phòng ngừa cháy lan.
Bước vào cao điểm mùa khô, Công ty Lâm nghiệp Kon Plông xây dựng kịch bản ứng phó theo từng khu vực rừng phòng hộ và rừng sản xuất, đầu tư các trạm quan sát, trang bị ống nhòm, máy thổi cùng nhiều phương tiện cần thiết nhằm phát hiện sớm khói, lửa từ xa. Nhờ chủ động phòng ngừa, từ đầu năm đến nay, diện tích rừng do đơn vị quản lý tại các xã Măng Đen và Kon Plông không xảy ra vụ cháy nào.
Tại các xã phía tây có diện tích rừng lớn, như: Kon Braih, Đăk Tô, Kon Đào, Ngọk Tụ, Măng Ri và Tu Mơ Rông, chính quyền địa phương cũng chủ động xây dựng phương án phòng, chống cháy rừng; phối hợp lực lượng kiểm lâm hướng dẫn người dân làm đường băng cản lửa khi đốt rẫy và yêu cầu dập tắt hoàn toàn tàn lửa trước khi rời khu vực sản xuất. Bên cạnh đó, việc sử dụng lửa trong xử lý thực bì được kiểm soát chặt chẽ; các biển cảnh báo, biển cấm lửa được lắp đặt tại những vị trí xung yếu. Trong những ngày nắng nóng gay gắt, các tổ nhận khoán bảo vệ rừng tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn và tuyên truyền người dân nâng cao ý thức phòng cháy.
Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Khánh Ngọc cho biết, các diện tích rừng phòng hộ, rừng sản xuất thuộc quản lý nhà nước đều được triển khai đồng bộ các biện pháp phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô. Đối với diện tích rừng thuộc nhóm chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư và diện tích chưa giao, chính quyền địa phương trực tiếp quản lý và phối hợp các lực lượng liên quan trong công tác bảo vệ rừng. “Việc chủ động xây dựng quy chế phối hợp giữa các địa phương, đơn vị chủ rừng và lực lượng chức năng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống cháy rừng trên diện rộng, bảo đảm an toàn cho diện tích rừng trong mùa khô”, ông Nguyễn Khánh Ngọc khẳng định.
Bài và ảnh: ĐÔNG HUYỀN
