Những Người Gác Rừng Đón Xuân: Sự Hy Lặng Lẽ Giữa Màu Xanh Thái Nguyên
Mỗi dịp Tết đến xuân về, khi muôn nhà sum họp bên mâm cơm ấm cúng, vẫn có những con người thầm lặng lên đường làm nhiệm vụ tại những nơi heo hút. Họ là những chiến sĩ kiểm lâm, những người gác rừng đón xuân giữa màu xanh bạt ngàn của Thái Nguyên. Không pháo hoa rực rỡ, không bữa cơm tất niên đầy đặn, mùa xuân của họ được đong đếm bằng những ca trực nối tiếp, những chuyến tuần tra dài ngày và những cuộc gọi ngắn ngủi về với gia đình.
Cao Điểm Tuần Tra Trong Những Ngày Xuân
Những ngày Tết, khi không khí sum vầy tràn ngập khắp nơi, lực lượng kiểm lâm tại các khu rừng Thái Nguyên lại bước vào cao điểm tuần tra và trực bảo vệ. Trong sự tĩnh lặng của rừng già, công việc ấy không chỉ là phát hiện vi phạm mà còn theo dõi sự sống đang diễn ra từng ngày, từ cây tái sinh đến dấu chân thú rừng. Anh Ma Văn Giao, kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm số 6, chia sẻ: "Tết là thời điểm chúng tôi phải đặc biệt cảnh giác, bởi các đối tượng thường lợi dụng lúc mọi người nghỉ lễ để thực hiện hành vi vi phạm."
Sáng sớm, con đường đất dẫn vào trạm còn ướt đẫm sương, in hằn vệt bánh xe từ chuyến tuần tra đêm hôm trước. Trong phòng trực, ấm nước vừa sôi, anh Giao nhìn ra khoảng rừng trước mặt. Với những người gác rừng, thời khắc giao thừa không phải là pháo hoa hay đếm ngược, mà là những thay đổi nhỏ của thiên nhiên: chiếc lá già rụng xuống, hạt giống bắt đầu vòng sinh trưởng mới.
Những Khó Khăn Và Hy Sinh Thầm Lặng
Ông Hoàng Anh Tuấn, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 6, đã nhiều năm không được đón Tết cùng gia đình. Ông tâm sự: "Những năm đầu, cảm giác xa nhà là điều khó khăn nhất. Nhưng rồi cũng quen dần, công việc cứ thế cuốn đi." Khó khăn lớn nhất với kiểm lâm là đời sống tình cảm, khi phần lớn làm việc xa gia đình, thời gian dành cho vợ con rất ít. Đặc thù ngành còn yêu cầu luân chuyển địa bàn từ 2 đến 5 năm một lần, khiến nhiều gia đình khó ổn định lâu dài.
Diện tích rừng mỗi kiểm lâm viên phụ trách thường rất lớn, lên đến 7.000-8.000 ha rừng tự nhiên, với địa hình phức tạp, nhiều vách đá và khe suối hiểm trở. Mỗi chuyến tuần tra có thể kéo dài nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày, với ba lô đầy đủ nước uống, lương khô và thiết bị hỗ trợ.
Ứng Dụng Công Nghệ Trong Bảo Vệ Rừng
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gay gắt, ngành lâm nghiệp đang chuyển dần sang ứng dụng công nghệ cao. Các phần mềm chuyên ngành như FRMS trên nền QGIS được sử dụng để cập nhật diễn biến rừng, trong khi thiết bị bay không người lái giúp phát hiện sớm cháy rừng. Ông Tuấn nhấn mạnh: "Máy móc chỉ giúp một phần, giữ rừng vẫn phải là con người, phải đi thực địa và gặp gỡ người dân."
Theo ông Nguyễn Hữu Thiện, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, nhiều khu vực miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ đang được cảnh báo cháy rừng ở cấp nguy hiểm. Chiến lược quản lý rừng trong tương lai hướng đến xây dựng các trung tâm chỉ huy tích hợp dữ liệu và công nghệ giám sát.
Tết Ấm Áp Giữa Rừng Sâu
Dù xa nhà, không khí Tết tại các trạm kiểm lâm vẫn được chuẩn bị chu đáo. Từ bánh chưng, gà, hoa quả đến cây đào trồng sẵn, mâm cỗ Tết vẫn đủ đầy theo phong tục truyền thống. Anh Tuấn chia sẻ: "Bà con trong vùng thường mời kiểm lâm ăn Tết, mang bánh chưng lên biếu, tạo không khí ấm áp cho anh em." Quan hệ giữa kiểm lâm và người dân đã chuyển từ đối đầu sang đối thoại, nhờ các chính sách lâm nghiệp hiệu quả.
Những ca trực trong dịp Tết được chia đều, với mỗi ca kéo dài ba ngày, đảm bảo luôn có lực lượng sẵn sàng xử lý tình huống. Đêm giao thừa, các tổ trực vẫn thực hiện nghi lễ truyền thống, thắp hương và theo dõi chương trình chúc Tết của lãnh đạo đất nước.
Ký Ức Và Trách Nhiệm Với Tương Lai
Với nhiều kiểm lâm, ký ức về rừng là những hình ảnh giản dị: sương mù dày đặc buổi sáng, tiếng mưa rơi trên mái lán, hay cảm giác cô đơn trong những ca trực đêm. Anh Giao bộc bạch: "Rừng ban đêm vắng lặng đến mức tiếng gió thổi qua tán cây nghe rất rõ, nhiều người mới vào nghề khó quen." Nhưng dần dà, rừng trở thành quê hương thứ hai, nơi họ gắn bó và cống hiến.
Giữ rừng hôm nay không chỉ là bảo vệ tài nguyên, mà còn là giữ gìn điều kiện sống cho các thế hệ tương lai. Như ông Tuấn nói, "Xuân trong rừng yên lắm", và chính sự yên bình ấy được gìn giữ bởi những bước chân không mỏi của các chiến sĩ kiểm lâm. Mùa xuân rồi sẽ qua đi, nhưng những cánh rừng vẫn ở đó, cùng dấu chân in hằn trên khắp nẻo đường mòn, nhắc nhở về sự hy sinh thầm lặng vì màu xanh quê hương.
