Thói quen đổ đầy bình xăng: 'Sát thủ thầm lặng' khiến chủ xe tốn hàng chục triệu đồng
Nhiều chủ xe tại Việt Nam vẫn duy trì những thói quen sử dụng xe tưởng chừng vô hại, nhưng về lâu dài lại khiến chi phí bảo dưỡng và sửa chữa tăng vọt. Bên cạnh các lỗi phổ biến như quên thay dầu định kỳ, tăng tốc hoặc phanh gấp, thốc ga khi động cơ còn nguội hay vào cua quá nhanh, một thói quen nguy hiểm khác là cố đổ đầy bình xăng đến mức tối đa, thậm chí "tràn cổ bình".
Hệ thống nhiên liệu bị tổn thương âm thầm
Với tâm lý "đổ đầy cho tiện, đi được lâu hơn", không ít tài xế Việt Nam vô tình làm hỏng bình đựng than hoạt tính - một bộ phận quan trọng trong hệ thống kiểm soát khí thải mà hầu hết ô tô sử dụng động cơ xăng hiện đại đều được trang bị. Đáng chú ý, lỗi này xảy ra một cách âm thầm, chỉ khi xe bắt đầu báo bệnh thì túi tiền của chủ xe mới thực sự "đổ mồ hôi".
Hệ thống nhiên liệu trên ô tô hiện đại có dung tích được tính toán rất chặt chẽ. Ngoài bình xăng, hệ thống còn bao gồm đường ống dẫn, bơm xăng và đặc biệt là bình đựng than hoạt tính. Bộ phận này có nhiệm vụ thu giữ hơi xăng bay ra từ bình nhiên liệu, sau đó dẫn hơi này quay lại động cơ để đốt cháy, giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tránh thất thoát nhiên liệu.
Vấn đề nghiêm trọng nằm ở chỗ, xăng dù ở dạng lỏng hay hơi đều có tính giãn nở khi nhiệt độ tăng. Khi tài xế cố tình đổ đầy xăng đến mức tối đa, thậm chí sau khi cò bơm xăng đã tự ngắt mà vẫn cố bơm thêm, nhiên liệu lỏng có thể tràn vào đường ống hơi và làm ngập bình than hoạt tính. Đây là tình huống mà nhà sản xuất không hề thiết kế để xảy ra.
Triệu chứng dễ nhầm lẫn và hậu quả tốn kém
Ban đầu, xe có thể chưa biểu hiện rõ ràng. Nhưng sau nhiều lần lặp lại thói quen này, than hoạt tính bị bão hòa, mất khả năng hấp thụ hơi xăng. Hệ quả là đèn báo lỗi động cơ (Check Engine) có thể bật sáng, xe hao xăng hơn, động cơ hoạt động không ổn định và thậm chí người ngồi trong cabin còn ngửi thấy mùi xăng khó chịu.
Điểm nguy hiểm là các triệu chứng của bình than hoạt tính bị hỏng rất dễ nhầm lẫn với lỗi bugi, cảm biến oxy hoặc bộ xúc tác khí thải. Xe có thể rung giật nhẹ khi chạy không tải, tăng tốc kém mượt, mức tiêu thụ nhiên liệu tăng bất thường. Nhiều chủ xe vì không nắm rõ nguyên nhân nên tiếp tục vận hành, khiến hệ thống kiểm soát hơi nhiên liệu EVAP hư hỏng nặng hơn, phát sinh thêm chi phí chẩn đoán và sửa chữa.
Trong một số trường hợp, xe còn có thể không vượt qua được kiểm định khí thải do hơi xăng thoát ra ngoài vượt quá mức cho phép.
Chi phí sửa chữa có thể lên tới 15 triệu đồng
Tại Việt Nam, chi phí thay bình than hoạt tính được đánh giá là khá cao so với mặt bằng thu nhập. Tùy theo dòng xe và đời xe, giá bình than hoạt tính chính hãng thường dao động từ 3 đến 8 triệu đồng. Đối với một số mẫu xe SUV hoặc xe nhập khẩu, con số này có thể lên tới 10-15 triệu đồng nếu phải thay thế phụ tùng chính hãng.
Công việc thay thế thường mất từ 1 đến 3 giờ. Giá nhân công tại các gara ô tô ngoài hiện phổ biến khoảng 300.000-600.000 đồng/giờ, trong khi tại các đại lý chính hãng có thể cao hơn. Vì vậy, tổng chi phí sửa chữa có thể vượt mốc 5-10 triệu đồng chỉ vì một thói quen đổ xăng sai cách kéo dài.
Về lý thuyết, đây là một hạng mục có thể tự thay thế với những người am hiểu kỹ thuật. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phần lớn chủ xe vẫn nên để các gara chuyên nghiệp thực hiện để tránh lắp sai đường ống hoặc làm phát sinh lỗi khác trên hệ thống nhiên liệu. Việc chẩn đoán bằng máy đọc lỗi cũng rất cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân, tránh tình trạng "thay nhầm, sửa thừa".
Lời khuyên thiết thực từ chuyên gia
Để tránh mất tiền oan, các chuyên gia sửa chữa ô tô khuyến cáo chỉ nên đổ xăng đến khi cò bơm xăng tự ngắt và dừng lại ngay lập tức. Bởi đó là mức nhiên liệu an toàn mà nhà sản xuất đã tính toán kỹ lưỡng. Không nên cố bơm thêm để "làm tròn tiền" hay vì tâm lý sợ hao hụt.
Hãy nhớ rằng việc cố đổ xăng đầy bình không giúp xe bền bỉ hơn hay chạy xa hơn đáng kể, nhưng cái giá phải trả khi hệ thống kiểm soát hơi nhiên liệu EVAP gặp sự cố thì hoàn toàn có thật và rất đắt đỏ.
Trong bối cảnh chi phí sửa chữa và bảo dưỡng ô tô ngày càng tăng cao, thay đổi một thói quen nhỏ tưởng chừng vô hại này lại có thể giúp các tài xế Việt tiết kiệm hàng chục triệu đồng trong suốt vòng đời sử dụng xe.
