Nâng cấp đường gây bất cập: Bài học từ 3 cây sộp cổ thụ ở Phú Yên
Dù ngành chức năng đang tích cực tìm giải pháp khắc phục, một câu hỏi lớn vẫn được đặt ra: Trong suốt quy trình từ tư vấn, thiết kế, thẩm định đến thi công, liệu có khâu nào thực sự tính đến sự an nguy và đời sống của người dân sống dọc tuyến đường hay không? Thực tế cho thấy, nhiều dự án nâng cấp hạ tầng đang gây ra những hệ lụy không nhỏ cho cộng đồng.
Tình trạng đảo ngược: Nhà dân thấp hơn mặt đường
Trước đó, ở một số tỉnh thành khác, khi tiến hành nâng cấp các tuyến đường, tình cảnh lại diễn ra theo chiều hướng đảo ngược. Mặt đường được nâng cao khiến nhiều ngôi nhà dân bỗng chốc trở nên thấp hơn từ 1 đến 5 mét. Hệ quả là việc đi lại và sinh hoạt hàng ngày của người dân gặp vô vàn trở ngại, từ ngập úng khi mưa đến khó khăn trong tiếp cận dịch vụ cơ bản.
Suy cho cùng, mục đích chính của việc làm đường là để phục vụ dân sinh, cải thiện chất lượng cuộc sống. Nhưng nếu chính người dân lại trở thành đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, thì hiệu quả thực sự của những công trình ấy cần được xem xét lại một cách nghiêm túc. Những bất cập như vậy không chỉ gây khó khăn cho đời sống thường nhật, mà còn làm phát sinh thêm chi phí khắc phục, chỉnh sửa sau khi công trình đã hoàn thành, gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Nguyên nhân sâu xa: Thiếu sự lắng nghe từ cộng đồng
Vì sao lại có những tình huống tréo ngoe như vậy xảy ra? Phải chăng trong quá trình triển khai dự án, các cơ quan chức năng quá thiên về những thông số kỹ thuật, tiến độ thi công, trong khi việc lắng nghe và đối thoại với người dân - những người chịu tác động trực tiếp - lại chưa được coi trọng đúng mức? Sự thiếu hụt trong giao tiếp và tham vấn cộng đồng có thể dẫn đến những quyết định thiếu tính toàn diện, bỏ qua yếu tố con người.
Điển hình tích cực: Bảo vệ 3 cây sộp cổ thụ ở Phú Yên
Thực ra, không phải nơi nào cũng lặp lại kịch bản tiêu cực như vậy. Một ví dụ điển hình là khi nâng cấp Quốc lộ 25, đoạn qua huyện Phú Hòa (tỉnh Phú Yên, nay thuộc Đắk Lắk), cơ quan chức năng đã chủ động điều chỉnh hướng tuyến để tránh 3 cây sộp cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Ba cây sộp ấy không chỉ là cây xanh đơn thuần, mà còn gắn bó sâu sắc với nhiều thế hệ cư dân địa phương, trở thành một phần ký ức và di sản văn hóa của vùng đất.
Hành động này là minh chứng rõ ràng rằng khi biết lắng nghe ý kiến người dân và cân nhắc những yếu tố đời sống, văn hóa ngay từ giai đoạn đầu của dự án, nhiều vướng mắc hoàn toàn có thể được xử lý kịp thời trước khi chúng trở thành vấn đề nghiêm trọng. Nó cho thấy sự tôn trọng đối với cộng đồng và môi trường sống có thể song hành với phát triển hạ tầng.
Bài học sâu sắc: Đặt lợi ích người dân vào trung tâm
Câu chuyện về 3 cây sộp cổ thụ vì thế gợi ra một bài học quý giá: Những công trình phục vụ dân sinh, muốn đạt được tính bền vững và nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ xã hội, trước hết cần đặt lợi ích và đời sống của người dân vào vị trí trung tâm ngay từ khâu thiết kế và triển khai. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà quản lý, chuyên gia kỹ thuật và cộng đồng địa phương, đảm bảo mọi quyết định đều hướng đến mục tiêu phục vụ con người một cách thiết thực nhất.
