Liên minh trạm sạc tại Việt Nam: Người dùng có thực sự hưởng lợi?
Trong bối cảnh thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, hạ tầng trạm sạc vẫn là "nút thắt cổ chai" ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng. Việc Ford Việt Nam và Tasco Auto chính thức hợp tác mở rộng hệ sinh thái trạm sạc không chỉ là một thỏa thuận kinh doanh thông thường, mà còn đánh dấu sự chuyển biến trong tư duy phát triển thị trường. Thay vì cạnh tranh đơn lẻ, các doanh nghiệp bắt đầu nhìn nhận hợp tác là chìa khóa để giải quyết bài toán hạ tầng, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành xe điện.
Mở rộng hạ tầng và tích hợp công nghệ
Theo thông tin công bố, Ford và Tasco Auto sẽ cùng phát triển mạng lưới trạm sạc nhanh DC, đồng thời tích hợp trải nghiệm người dùng thông qua nền tảng số VETC. Khách hàng sử dụng xe năng lượng mới trong hệ sinh thái của hai bên có thể thực hiện các tính năng như định vị, tìm kiếm trạm sạc và thanh toán phí sạc chỉ với một ứng dụng duy nhất. Về quy mô, tính đến tháng 4/2026, hai bên đã vận hành 32 trạm sạc DC. Dự kiến đến cuối năm, Tasco Auto sẽ hoàn tất hơn 55 trụ sạc nhanh, trong khi Ford Việt Nam đầu tư thêm 34 trụ tại các vị trí trọng điểm. Tổng cộng, mạng lưới này sẽ đạt khoảng 89 điểm sạc, tạo thành một lõi hạ tầng quan trọng cho nhóm người dùng xe điện ngoài hệ sinh thái VinFast.
Động thái này được đánh giá là tích cực, bởi phần lớn các hãng xe điện tại Việt Nam như BYD, Omoda & Jaecoo hay Wuling vẫn chưa tự xây dựng mạng lưới sạc riêng, mà chủ yếu dựa vào hợp tác với bên thứ ba. Việc hai đơn vị phân phối lớn chủ động bắt tay cho thấy thị trường đang dần chuyển từ cạnh tranh sang hợp tác để mở rộng "chiếc bánh chung" của xe điện, từ đó cải thiện cơ sở hạ tầng cho toàn ngành.
Thách thức từ trải nghiệm phân mảnh
Tuy nhiên, từ góc độ người dùng, đặc biệt là những người không sử dụng xe VinFast, câu chuyện không đơn giản chỉ là có thêm trạm sạc hay thanh toán dễ dàng hơn. Vấn đề lớn nhất nằm ở trải nghiệm dùng xe bị phân mảnh, khiến việc sạc điện trở nên phức tạp và mệt mỏi. Chị Hoàng Nhi, chủ xe BYD Atto 3, chia sẻ: "Điều người dùng quan tâm không phải là trả tiền nhanh hay chậm, mà là việc đi sạc có còn vất vả như trước hay không?". Chị mô tả mỗi lần sạc xe khi đi du lịch như một hành trình thử thách, bao gồm các bước tìm trạm sạc, tải ứng dụng, đăng ký, đăng nhập, nạp tiền và quét mã để sạc.
Không chỉ riêng chị Nhi, nhiều người dùng xe điện khác cũng phải tải sẵn trong điện thoại khoảng 10 ứng dụng sạc khác nhau nếu muốn đi du lịch một cách thoải mái. "Đấy là còn chưa kể đến việc trạm sạc bị lỗi, phải thực hiện thao tác quét mã lại vài lần mới sử dụng được", chị Nhi nói thêm. Điều này cho thấy sự thiếu kết nối và thiếu thống nhất trong hệ thống trạm sạc hiện nay, dù số lượng điểm sạc nhanh DC ngoài hệ sinh thái VinFast đã đạt khoảng 320 điểm trên cả nước, theo dữ liệu từ ứng dụng Việt EV.
Câu hỏi về tính thống nhất và ưu đãi
Một khách hàng tiềm năng trong hệ sinh thái Ford và Tasco đặt ra câu hỏi quan trọng: "Nếu tôi hưởng ưu đãi miễn phí sạc của Ford thì khi sang trạm của Tasco có còn được áp dụng không? Ngược lại, nếu tôi mua xe trong hệ sinh thái Tasco, thì khi sạc ở trạm của Ford có được ưu đãi gì không?". Điều này phản ánh mối lo ngại về sự thiếu minh bạch và nhất quán trong các chính sách ưu đãi giữa các liên minh, có thể làm giảm lợi ích thực sự cho người dùng.
Anh Thành Trung, người dùng xe điện của Geely, nhận định: "Trạm sạc không nhiều nhưng đủ đáp ứng cho khách hàng. Vấn đề nằm ở chỗ các điểm sạc này đang tồn tại rời rạc, thiếu kết nối và chưa tạo được trải nghiệm liền mạch cho người dùng". Liên minh trạm sạc giữa Ford và Tasco là một bước đi đáng mừng, thể hiện sự nhận thức của doanh nghiệp về tầm quan trọng của hạ tầng trong việc nuôi dưỡng thị trường. Tuy nhiên, để thực sự tạo ra khác biệt, liên minh cần vượt qua những con số về số trụ sạc và tập trung vào việc xây dựng một trải nghiệm đơn giản, thống nhất và đáng tin cậy cho mọi người dùng xe điện.
