Hàng không Việt Nam ký loạt hợp đồng khủng 30 tỷ USD, đánh dấu bước ngoặt chiến lược
Theo đánh giá của Cục trưởng Cục Hàng không Uông Việt Dũng, loạt hợp đồng máy bay và động cơ trị giá hơn 30 tỷ USD vừa được ký kết tại Mỹ đánh dấu "bước ngoặt chiến lược thứ hai" đối với ngành hàng không dân dụng Việt Nam. Sự kiện này diễn ra trong chuyến công tác đầu năm mới 2026 của Tổng Bí thư Tô Lâm, mang ý nghĩa quan trọng không chỉ về mặt thương mại mà còn định hình tương lai phát triển.
Loạt hợp đồng máy bay khổng lồ từ các hãng hàng không Việt
Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines đã chính thức ký kết hợp đồng mua 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737-8 với tổng trị giá lên đến 8,1 tỷ USD tại Washington, D.C. (Mỹ). Bên cạnh đó, lãnh đạo hãng cũng đã làm việc với Boeing về kế hoạch đầu tư tiếp theo cho 30 tàu bay thân rộng trong thời gian tới, ước tính giá trị hơn 12 tỷ USD theo giá công bố, nhằm phục vụ chiến lược mở rộng mạng bay quốc tế.
Vietnam Airlines dự kiến sẽ tiếp nhận 50 chiếc Boeing 737-8 trong giai đoạn từ năm 2030 đến 2032, nâng quy mô đội bay lên 151 chiếc vào năm 2030. Việc ưu tiên phát triển đội tàu bay thân hẹp nhằm gia tăng tần suất khai thác, nâng cao tính linh hoạt và tối ưu hóa chi phí vận hành.
Đáng chú ý, Tập đoàn Boeing và Sun PhuQuoc Airways (thuộc Sun Group) cũng đã ký hợp đồng mua 40 máy bay thân rộng Boeing 787-9 Dreamliner, với tổng trị giá khoảng 22,5 tỷ USD. Đây được xem là bước đi táo bạo của tân binh hàng không này khi mạnh tay đầu tư vào đội hình máy bay thân rộng quy mô lớn, phục vụ nhu cầu bay quốc tế tới các điểm du lịch trọng yếu.
Tính chung, tổng giá trị các hợp đồng với Boeing cho khoảng 90 tàu bay đã vượt mốc 30 tỷ USD, bao gồm:
- Vietnam Airlines: 50 Boeing 737-8.
- Sun PhuQuoc Airways: 40 Boeing 787-9 Dreamliner.
- Vietjet: Thỏa thuận tài chính mua 6 Boeing 737-8 trị giá khoảng 965 triệu USD.
Hợp đồng động cơ Pratt & Whitney và ý nghĩa chiến lược sâu rộng
Bên cạnh các thương vụ máy bay, các hãng hàng không Việt cũng mạnh tay ký kết hợp đồng lớn với hãng động cơ Pratt & Whitney (P&W). Cụ thể, Vietjet Air đã ký hợp đồng cung cấp động cơ và dịch vụ bảo dưỡng cho 44 tàu bay A321neo/A321XLR với giá trị ước tính khoảng 5,4 tỷ USD.
Theo ông Uông Việt Dũng, các hợp đồng quy mô lớn với Boeing và Pratt & Whitney được ký kết đầu năm 2026 không chỉ mang ý nghĩa thương mại đơn thuần. Đây thực sự là bước ngoặt chiến lược đối với tiến trình phát triển của hàng không dân dụng Việt Nam, tập trung vào ba trụ cột lớn: bền vững - an toàn - hội nhập quốc tế.
Chuẩn bị cho trục sân bay mới và tầm nhìn dài hạn
Lãnh đạo Cục Hàng không nhấn mạnh, cuộc đua sắm máy bay ở quy mô lớn này tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ và tái cấu trúc đội bay hiệu quả. Các đơn hàng Boeing (737-8, 787-9…) và động cơ P&W cho dòng A321neo/XLR sẽ giúp trẻ hóa đội bay, giảm tuổi trung bình máy bay và nâng cao hiệu suất khai thác. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu đạt 275 - 300 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2050 theo quy hoạch ngành.
Đặc biệt, việc bổ sung lượng lớn máy bay sẽ tạo nền tảng vững chắc để chuyển dịch trục khai thác sang Long Thành - Gia Bình - Chu Lai, hình thành hệ sinh thái toàn diện "Airport City - Logistics - Du lịch". Các đơn hàng tàu bay thân rộng (B787) sẽ phục vụ hiệu quả cho hoạt động trung chuyển quốc tế (hub), đồng thời tăng tốc phát triển logistics hàng không và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng vận tải hàng hóa lên trên 2 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030, gắn kết chặt chẽ ngành hàng không với du lịch và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao năng lực công nghiệp
Việc hiện đại hóa đội tàu bay thông qua những dòng máy bay thế hệ động cơ GEnx và P&W còn thúc đẩy mạnh mẽ phát triển bền vững (ESG - Net Zero 2050). Công nghệ mới giúp giảm đáng kể phát thải khí nhà kính và tiêu thụ nhiên liệu, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai thị trường carbon và nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).
Bên cạnh đó, các hợp đồng này còn góp phần nâng cao an toàn hàng không và năng lực giám sát của nhà chức trách, chuẩn hóa theo các quy định của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO Annex) và Chương trình Giám sát An toàn Hàng không Toàn cầu (USOAP). Ông Uông Việt Dũng chia sẻ: "Đây là đòn bẩy để hiện đại hóa toàn bộ hệ thống điều hành bay quốc gia."
Một yếu tố quan trọng khác là các hợp đồng hàng chục tỷ USD này sẽ thúc đẩy nâng cao năng lực công nghiệp hàng không trong nước. Cụ thể, các hợp đồng động cơ P&W kéo theo nhu cầu lớn về dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa động cơ (MRO), đồng thời tạo cơ hội đào tạo đội ngũ kỹ sư, thợ máy đạt chuẩn EASA Part-145.
Ví von đây là "chuyến khởi hành may mắn của Hàng không Việt Nam", lãnh đạo Cục Hàng không kỳ vọng những bước khởi đầu quan trọng này sẽ tạo ra 3 nền tảng căn bản vững chắc cho 20 - 30 năm tới, giúp ngành hàng không Việt Nam có những bước đột phá mạnh mẽ trên bản đồ hàng không khu vực và thế giới.
