Ngày 3/7, tại TPHCM, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức Hội nghị Hiệu trưởng các trường cao đẳng khu vực phía Nam. Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, cho biết mục tiêu từ tháng 9 sẽ triển khai chương trình trung học nghề chất lượng cao tại các trường cao đẳng. Mỗi trường dự kiến tuyển 300-500 học sinh; những cơ sở đủ điều kiện có thể tuyển số lượng lớn hơn.
Mô hình trung học nghề gắn kết doanh nghiệp
Theo Thứ trưởng, mô hình trung học nghề đang được xây dựng theo hướng học sinh vừa học các môn văn hóa cốt lõi, vừa được đào tạo về kỹ năng nghề. Sau khi hoàn thành chương trình, người học sẽ được cấp chứng chỉ nghề, đủ năng lực tham gia thị trường lao động ngay với mức thu nhập cao hơn so với học sinh chỉ tốt nghiệp THPT. Học sinh tốt nghiệp có thể đạt trình độ bậc 4 theo Khung trình độ quốc gia, tương đương trung cấp, có thể đi làm ngay hoặc tiếp tục học liên thông lên cao đẳng, đại học.
Bên cạnh đó, mô hình trung học nghề sẽ được triển khai theo hướng gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Doanh nghiệp sẽ tham gia vào quá trình đào tạo, thực hành và tuyển dụng sau tốt nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng cơ hội việc làm cho người học.
Bài toán thu hút người giỏi về trường nghề
Một trong những vấn đề được Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là chất lượng đội ngũ giáo viên - yếu tố then chốt quyết định sự phát triển của hệ thống giáo dục nghề nghiệp, nhất là ở các ngành, nghề mới. Theo Thứ trưởng, việc thu hút sinh viên xuất sắc sau khi tốt nghiệp hoặc những lao động có tay nghề cao từ doanh nghiệp về giảng dạy tại các trường nghề hiện vẫn là bài toán khó. Vì vậy, ông nhiều lần đề nghị Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên nghiên cứu, xây dựng cơ chế đặc thù trong tuyển dụng giáo viên đối với các ngành, nghề trọng điểm nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao.
Thứ trưởng cũng cho biết Chương trình mục tiêu quốc gia đã bố trí khoảng 15.000 tỷ đồng để đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và hỗ trợ người học. Đây là nguồn lực quan trọng để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động mời chuyên gia giỏi, kể cả chuyên gia nước ngoài, tham gia giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
Nhu cầu đào tạo lại lao động rất lớn
Bên cạnh đó, Thứ trưởng cho hay cả nước hiện có gần 40 triệu lao động cần được đào tạo, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng. Theo ông, đây không chỉ là yêu cầu của thị trường lao động mà còn là nhiệm vụ mang tầm quốc gia. "Muốn đào tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao thì trước hết phải có đội ngũ giáo viên chất lượng cao; phải có định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp, cơ chế tài chính phù hợp và chính sách đủ sức thu hút người giỏi...", ông nói.
Theo Thứ trưởng, Bộ cũng đang nghiên cứu xây dựng Quỹ phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Theo định hướng, doanh nghiệp sẽ trích một phần kinh phí để đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng cho người lao động. Trường hợp không sử dụng hết, nguồn lực này sẽ được điều tiết để hỗ trợ hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
Kết luận hội nghị
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng đề nghị các trường khẩn trương xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển trong giai đoạn mới; chủ động chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên; tăng cường hợp tác với doanh nghiệp; sớm hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật; chuẩn bị triển khai mô hình trung học nghề; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI (trí tuệ nhân tạo); đổi mới công tác tuyển sinh.
