Tiến sĩ Lịch sử làm shipper: Lãng phí hay lựa chọn thực tế?
Trong nhiều năm qua, câu hỏi "học cao để làm gì?" vẫn luôn là chủ đề gây tranh cãi sôi nổi trong xã hội. Khi một người sở hữu bằng cấp cao lại lựa chọn công việc lao động phổ thông, dư luận thường nhanh chóng đặt ra nghi vấn: đó có phải là sự lãng phí nguồn lực đào tạo, hay đơn giản chỉ là một quyết định phù hợp với hoàn cảnh cá nhân?
Câu chuyện của Tân Siêu: Từ nghiên cứu sinh tiến sĩ đến shipper
Tân Siêu, 34 tuổi, hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Lịch sử tại Đại học Diên Biên, Trung Quốc, đã thu hút sự chú ý rộng rãi vì lựa chọn nghề nghiệp bất ngờ của mình. Suốt nhiều năm qua, song song với việc theo đuổi con đường học thuật, anh đã làm nghề giao hàng để kiếm sống.
Anh bắt đầu công việc shipper từ khi ôn thi cao học, thời điểm mà anh gần như không có tiền sau khi tốt nghiệp. Để trang trải cuộc sống, Tân Siêu đã trải qua nhiều công việc khác nhau như lau kính, môi giới bất động sản, thu gom phế liệu, và làm bảo vệ. Cuối cùng, anh chọn giao hàng vì tính linh hoạt về thời gian, cho phép anh vừa học vừa làm một cách hiệu quả.
Hành trình gian nan: Từ thất bại đến thành công
Năm 2011, sau lần thứ tư thi trượt đầu vào thạc sĩ ngành Quan hệ quốc tế tại Đại học Thanh Hoa, anh quyết định chuyển hướng sang học thạc sĩ tại trường cũ. Đồng thời, anh thuê một điểm giao nhận nhỏ để tự kinh doanh, tạo nền tảng tài chính ổn định.
Từ đó, lịch trình hàng ngày của Tân Siêu trở nên kín đặc: ban ngày anh giao hàng, tối về nghiên cứu tài liệu lịch sử Đông Bắc Á cổ đại. Anh làm việc từ 5 giờ sáng đến nửa đêm, một lịch trình kéo dài suốt nhiều năm. Trong khoảng thời gian này, anh đã giao khoảng 800.000 bưu kiện, với trung bình 300 đơn mỗi ngày, và có thời điểm lên tới hơn 1.000 kiện/ngày.
Công việc giao hàng không chỉ giúp anh duy trì việc học mà còn đủ để nuôi sống gia đình, chứng minh rằng lao động chân chính có thể hỗ trợ đáng kể cho các mục tiêu học thuật.
Chỉ trích và phản bác: Bằng cấp có phải thước đo duy nhất?
Dù vậy, lựa chọn của Tân Siêu không tránh khỏi những lời chỉ trích từ một bộ phận dư luận. Một số ý kiến cho rằng một người có học vị cao như vậy đi làm shipper là "lãng phí" nguồn lực giáo dục, thậm chí "giành việc của người ít học". Tuy nhiên, anh đã mạnh mẽ phản bác quan điểm này.
Theo Tân Siêu, không nên sử dụng bằng cấp để phân chia đẳng cấp nghề nghiệp. Anh chia sẻ: "Dù làm học thuật, giao hàng hay bất cứ công việc nào, miễn là lao động chân chính và đóng góp cho xã hội thì đều có giá trị". Anh tự gọi mình là một "tiến sĩ chạm đất" - người vừa làm nghiên cứu, vừa tiếp xúc trực tiếp với đời sống thực tế.
Hướng đi tương lai và bài học rộng hơn
Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, Tân Siêu dự định ứng tuyển giảng dạy tại các trường đại học, tiếp tục theo đuổi con đường học thuật. Câu chuyện của anh không phải là cá biệt; thực tế, ngày càng có nhiều người có học vị cao lựa chọn những công việc khác với hình dung truyền thống về "nghề xứng tầm với bằng cấp".
Điều này đặt ra một câu hỏi lớn hơn: liệu bằng cấp có phải là thước đo duy nhất quyết định giá trị nghề nghiệp? Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, nhiều người trẻ buộc phải đưa ra những quyết định thực tế để cân bằng giữa lý tưởng và mưu sinh. Có người xem đó là bước lùi, nhưng cũng có thể đó là cách họ chủ động thích nghi với hoàn cảnh.
Vấn đề không nằm ở việc nên hay không nên làm shipper khi có bằng tiến sĩ. Điều quan trọng hơn là mỗi cá nhân cần tìm được con đường phù hợp với hoàn cảnh và mục tiêu của mình. Lao động chân chính, dù ở vị trí nào, cũng có giá trị và đôi khi, chính những lựa chọn tưởng chừng "lệch chuẩn" lại phản ánh rõ nhất sự chủ động và bản lĩnh của một người.
