Thủ khoa Đinh Thị Diễm Quỳnh: Lựa chọn khác biệt giữa bục vinh danh và chợ xuân
Trong khi nhiều người trẻ tốt nghiệp với thành tích cao thường hướng đến những văn phòng hiện đại hay cơ hội nghề nghiệp tại các đô thị lớn, Đinh Thị Diễm Quỳnh – một thủ khoa vừa ra trường – lại có một khởi đầu rất riêng: về quê phụ giúp gia đình bán đào Tết. Câu chuyện của cô không chỉ là hành trình cá nhân mà còn là thông điệp sâu sắc về giá trị của lao động và sự tự do lựa chọn.
Bằng cấp không phải "chiếc vé" định đoạt cuộc đời
Quan niệm xã hội thường gắn liền thành tích học tập với những công việc "hoành tráng", nơi có môi trường làm việc lớn và vị trí nổi bật. Tuy nhiên, Quỳnh thẳng thắn chia sẻ: "Bằng cấp chỉ phản ánh một giai đoạn nỗ lực trong học tập. Nó không phải chiếc vé bắt buộc mình phải sống theo một khuôn mẫu nào đó." Với cô, việc về quê bán đào là công việc thời vụ trong kỳ nghỉ Tết, vừa tạo thêm thu nhập, vừa mang đến trải nghiệm quý giá.
Quỳnh nhấn mạnh rằng đây không phải là sự từ bỏ cơ hội, mà là cách để cô được gần gũi gia đình, cảm nhận không khí Tết qua từng chuyến xe chở đào và những cuộc mặc cả rộn ràng. Cô chưa từng nghe những lời bàn tán tiêu cực, nhưng nếu có, cô thừa nhận sẽ hơi chạnh lòng vì trong đó vẫn ẩn chứa sự phân biệt giữa "trí thức" và "lao động tay chân". "Nhưng nếu mình tin lao động chân chính là đáng trân trọng, thì mình không nên để những câu nói đó làm mình dao động," Quỳnh bày tỏ.
Học từ giảng đường đến "giáo trình" đời sống
Trên giảng đường, Quỳnh được trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiên cứu và tư duy phản biện. Nhưng tại chợ xuân, cô học một "giáo trình" khác – giáo trình của đời sống thực tế. Đó là:
- Cách quan sát tâm lý khách hàng để tư vấn phù hợp.
- Kỹ năng kiên nhẫn trước những lần trả giá từ người mua.
- Giữ nụ cười thân thiện dù thời tiết lạnh giá hay đông đúc khách hàng.
Quỳnh chia sẻ thêm: "Đó còn là cảm giác trân trọng hơn từng đồng tiền kiếm được bằng công sức của cả gia đình." Khi được hỏi về cảm xúc giữa ánh nhìn tò mò của người qua đường và niềm vui của người thân, cô không ngần ngại: "Niềm tự hào của gia đình. Ánh nhìn của người qua lại chỉ thoáng qua, nhưng ánh mắt của mẹ khi thấy mình đứng cạnh thì mình nhớ rất lâu."
Phá vỡ định kiến bằng sự bình thản và giá trị bền vững
Theo Quỳnh, xã hội thường đo lường thành công qua chức danh, mức lương hay môi trường làm việc, dẫn đến kỳ vọng rằng người học giỏi phải có vị trí nổi bật. Tuy nhiên, cô nhận định: "Mỗi người có một nhịp đi riêng. Không phải ai học giỏi cũng phải chọn cùng một con đường." Quỳnh không xem câu chuyện của mình là điều lớn lao; cô chỉ đang sống đúng với hoàn cảnh và giá trị bản thân.
Nếu ai đó hiểu lầm rằng "thủ khoa thất nghiệp nên về bán đào", Quỳnh mỉm cười đáp: "Mình về vì muốn, không phải vì hết lựa chọn." Ở tuổi 22, khi nhiều bạn trẻ còn băn khoăn trước ngã rẽ nghề nghiệp, cô định nghĩa thành công một cách giản dị: "Không phải là vị trí cao hay thu nhập lớn, mà là đủ bản lĩnh để không sống chỉ để làm hài lòng kỳ vọng của người khác."
Giữa hai hình ảnh – bục vinh danh và chợ xuân – Quỳnh chọn chợ xuân để kể về năm qua, bởi nơi đó giúp cô hiểu rõ hơn giá trị của lao động, gia đình và những điều bình dị. Sau tấm bằng thủ khoa là những ngày đứng bán đào, hai hình ảnh tưởng chừng đối lập lại bổ sung cho nhau, như một lời nhắc nhẹ nhàng: thành tích đáng trân trọng, nhưng cách ta sống, sẻ chia và trân quý lao động mới tạo nên giá trị bền vững của một con người.
