Đang học đại học năm cuối tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Ánh Kiệt tỏ ra vô cùng lo lắng với kết quả rèn luyện tiếng Anh của mình. Dù luôn là một trong những học sinh-sinh viên chăm chỉ thuộc nhóm đầu lớp, Kiệt vẫn luôn "đuối sức" với ngoại ngữ. "Tôi nghĩ rằng phương pháp học tập của mình đang có vấn đề và thật sự cần thay đổi", chàng trai này bộc bạch.
Tương tự, dù đã đi làm nhiều năm và là một chuyên viên công nghệ thông tin có năng lực tốt, anh H. (Thành phố Hồ Chí Minh) thường không nằm trong danh sách cân nhắc nâng lương hoặc lên chức của công ty. Tất cả là bởi anh kỹ sư trẻ sử dụng tiếng Anh chưa nhuần nhuyễn. Một số thí sinh ở kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026 vừa qua cũng chia sẻ rằng đề thi năm nay dài và tương đối khó, vì vậy không thể hoàn thành thật tốt nếu chỉ học kỹ ngữ pháp và luyện đề theo cách truyền thống.
Thực trạng và yêu cầu cấp thiết
Thực tế, sử dụng ngoại ngữ thành thạo không chỉ quan trọng với học sinh-sinh viên mà cả người đi làm cũng cần lưu tâm. Nhất là khi vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: Đến năm 2030, cần bổ sung khoảng 22 nghìn giáo viên tiếng Anh ở cấp mầm non và tiểu học; đến năm 2035 cần bồi dưỡng ít nhất 200 nghìn giáo viên có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh để thực hiện chiến lược đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Yêu cầu trên càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo đang ngày một phát triển nhanh và hoàn thiện, bắt buộc giáo viên phải có trình độ chuyên môn cao cũng như trí tuệ cảm xúc tốt.
Phương pháp Linearthinking - Giải pháp từ chuyên gia
Theo Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa, một trong những người ít ỏi sở hữu chứng chỉ IELTS 9.0 ở Việt Nam, đối với kỹ năng đọc, nhiều người thường nghĩ cứ tích lũy thật nhiều từ vựng thì sẽ hiểu ý chính của câu dễ hơn. Tuy nhiên, với các mẫu câu dài, phức tạp, phương pháp này sẽ khiến người đọc "rối dần đều".
Cũng theo Thạc sĩ Trần Anh Khoa, hiện có một phương pháp hữu hiệu "lấy toán học để trau dồi ngoại ngữ", được nhiều người lựa chọn có tên Linearthinking. Phương pháp này giúp nhiều bạn nhỏ dù đang học tiểu học, trung học cơ sở nhưng vẫn đạt các chứng chỉ IELTS 7.5, 8.0 và thậm chí 8.5. Không ít bạn nhỏ dù còn ngồi ghế tiểu học, trung học cơ sở nhưng đã có trong tay chứng chỉ IELTS.
"Ví dụ như tư duy Read Connections của phương pháp này giúp người học dễ dàng phân tích sự liên kết giữa những thông tin gần nhau, từ đó kết nối các ý nhỏ thành ý chính hoặc dùng để đoán/hiểu tốt hơn giữa các ý nhỏ, tạo thành vấn đề lớn. Trong khi đó, tư duy Simplify giúp biến câu dài, phức tạp thành câu đơn giản hơn, lướt qua những phần không quan trọng để người đọc hiểu ý chính kể cả khi vốn từ chưa đủ", thầy Trần Anh Khoa cho hay.
Lợi thế của người mất gốc và vai trò của AI
Cũng là một trong những người đạt 9.0 IELTS của Việt Nam, thầy giáo Trần Thiện Minh (giảng viên IELTS và SAT tại DOL English) nhận định về tình trạng "mất gốc" trong học ngoại ngữ: "Thật ra, người lớn mất gốc lại có những lợi thế nhất định như vốn sống, mục tiêu rõ ràng và tư duy vững chắc. Ngoài ra, cần coi sự phát triển của AI như một 'điểm cộng' khác, giúp người học cá nhân hóa việc rèn luyện một cách thuận tiện, hiệu quả, nhanh chóng hơn".
"6 năm qua, số lượng học viên đạt từ 7.0 đến 8.5 IELTS mà chúng tôi đã giảng dạy đã lên tới hàng nghìn. Con số này đối với học viên SAT cũng đạt 1.500 trường hợp. Quan trọng hơn cả là chọn cho mình một phương pháp phù hợp, tránh để lãng phí thời gian, công sức, tiền bạc nhưng kết quả lại không được như mong muốn", thầy Thiện Minh nói.
