Một nam thanh niên 33 tuổi tại Hà Nội bất ngờ phát hiện mắc cùng lúc 5 bệnh chuyển hóa nguy hiểm sau khi đi kiểm tra sức khỏe miễn phí. Anh B.Đ.A (33 tuổi, trú tại Hà Nội) từng nghĩ rằng các bệnh như đái tháo đường, mỡ máu cao hay gút chỉ xảy ra ở người trung niên. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng: đường huyết tăng (HbA1c 8,03%), triglyceride gần gấp 7 lần bình thường (11,93 mmol/L), men gan tăng cao và axit uric máu đạt 543,7 µmol/L.
Phát hiện tình cờ và chẩn đoán sốc
Khoảng một tháng trước, anh A. tăng 4 kg, thường xuyên thèm đồ ngọt, ăn nhiều cơm hơn, nhanh đói, kèm ngủ kém, giấc ngủ không sâu. Dù vậy, anh không thấy mệt mỏi, không khát nước nhiều, không tê bì tay chân, sinh hoạt bình thường nên chủ quan cho là áp lực cuộc sống. Trong lần kiểm tra sức khỏe miễn phí, các chỉ số bất thường khiến bác sĩ lập tức liên hệ tư vấn và hướng dẫn anh đến Bệnh viện đa khoa Medlatec để thăm khám chuyên sâu.
Tại bệnh viện, các bác sĩ thăm khám lâm sàng và chỉ định cận lâm sàng cần thiết. Anh A. cao 1m70, nặng 93 kg, chỉ số khối cơ thể BMI 32,18 – béo phì độ II. Gia đình làm nghề kinh doanh quán ăn, anh thường ăn tối muộn và ăn đêm với lượng tinh bột lớn, hoàn toàn không vận động hay tập thể dục. Một năm trước, anh từng bị cơn đau gút cấp nhưng tự ý dừng thuốc sau khi hết đau, không theo dõi axit uric định kỳ. Đáng chú ý, cả bố và mẹ anh đều có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type II và rối loạn mỡ máu, nhưng cũng không điều trị thường xuyên và khoa học.
Chẩn đoán: Combo 5 bệnh chuyển hóa
Bác sĩ kết luận anh B.Đ.A mắc đồng thời: đái tháo đường type II, gút, rối loạn chuyển hóa lipid máu nặng, gan nhiễm mỡ độ III, béo phì. Bệnh nhân được kê đơn điều trị ngoại trú tích cực bằng các thuốc phối hợp kiểm soát đường huyết, hạ mỡ máu, hạ axit uric cùng thuốc bổ trợ tế bào gan.
Nguy cơ tim mạch ở người trẻ do bệnh lý chuyển hóa
Theo các chuyên gia tim mạch và nội tiết, điều đáng sợ nhất không chỉ là các chỉ số xét nghiệm cao, mà là nguy cơ biến chứng tim mạch cấp tính như nhồi máu cơ tim, đột quỵ trong tương lai gần. Y học hiện đại sử dụng thang điểm SCORE2-Diabetes để ước tính nguy cơ bệnh tim mạch trong 10 năm ở bệnh nhân đái tháo đường. Dựa trên bảng phân tầng nguy cơ của Hội Tim mạch học Việt Nam và Bộ Y tế, trường hợp anh A. dù mới 33 tuổi nhưng đã tích tụ nhiều yếu tố nguy cơ. Việc có từ 3 yếu tố nguy cơ chính trở lên hoặc có tổn thương cơ quan đích (protein niệu) xếp anh vào nhóm nguy cơ tim mạch rất cao hoặc cao. Nếu không tuân thủ điều trị triệt để, hệ mạch máu của anh sẽ bị xơ vữa và lão hóa tương đương người 60-70 tuổi, nguy cơ tai biến mạch máu não hoặc nhồi máu cơ tim rất lớn.
Hành trình điều trị và lời khuyên
Sau một tháng nghiêm túc uống thuốc theo đơn và điều chỉnh chế độ sinh hoạt dưới sự theo dõi của bác sĩ, anh A. giảm được 2 kg, cơ thể nhẹ nhàng hơn, ăn ngủ dần ổn định. Do đặc thù công việc kinh doanh quán ăn, anh chia sẻ vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn thói quen ăn tối muộn, nhưng đã giảm rõ rệt tinh bột, hạn chế đồ ngọt và thịt đỏ. Hành trình điều trị còn dài, đòi hỏi sự kiên trì phối hợp thuốc và kỷ luật lối sống.
Các chuyên gia khuyến cáo: Chủ động thực hiện xét nghiệm kiểm tra sức khỏe định kỳ tối thiểu 1-2 lần/năm là phương pháp khoa học, hiệu quả và kinh tế nhất để kiểm soát “bản đồ sức khỏe”, phát hiện sớm và chặn đứng các biến cố nguy hiểm trước khi quá muộn.
