Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị cho biết, ngành giáo dục đánh giá rất cao tính khả thi của phương án cho Đại học Quảng Bình mở hệ trung học phổ thông. Theo bà, đây được kỳ vọng là giải pháp tối ưu để tận dụng nguồn lực sẵn có, mở rộng cơ hội học tập cho học sinh. Phương án này được xem là hợp lý và tối ưu hơn nhiều so với việc đầu tư xây mới hoàn toàn một ngôi trường THPT, giúp địa phương tiết kiệm đáng kể cả về ngân sách lẫn thời gian.
Cũng theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị, Đại học Quảng Bình đang sở hữu hai lợi thế cốt lõi: cơ sở vật chất, hệ thống phòng ốc sẵn có và đội ngũ nhân sự dồi dào. Trường có khả năng huy động khoảng 100 giảng viên đang "dôi dư" để tham gia giảng dạy bậc phổ thông. Việc tận dụng nguồn lực này vừa giúp giảm tải cho các trường công lập hiện tại, vừa tránh lãng phí biên chế và hạ tầng của đại học.
Thực trạng thiếu trường và dôi dư đại học
Trên cả nước, số học sinh thi vào đầu cấp THPT rất lớn, tỉ lệ chọi cao, nhất là Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn. Đầu năm học, các gia đình có con chuyển cấp đều lo lắng tìm trường cho con, không chỉ THPT mà tất cả các cấp. Nguyên nhân đơn giản: thiếu trường. Nhiều bi hài kịch xảy ra trong những ngày nghỉ hè, cả học trò và phụ huynh vất vả chọn trường, thi và chạy.
Thực tế thứ hai, nhiều tỉnh thành có trường đại học, cao đẳng đang trong tình trạng đìu hiu, không tuyển sinh được. Một số cao đẳng được giao cho đại học khác làm chi nhánh, như Cao đẳng Sư phạm Gia Lai giao cho Đại học Sư phạm TP.HCM, Trung cấp Lâm nghiệp giao cho Đại học Nông Lâm. Còn lại các trường đại học tỉnh cũng rơi vào cảnh tương tự. Việc Đại học Quảng Bình có 100 giảng viên "dôi dư" cho thấy tình trạng khó khăn trong tuyển sinh. Từ năm 2024, trường này nợ lương nhiều tháng của hơn 100 giảng viên. Cao đẳng Sư phạm Gia Lai cũng nhiều năm không tuyển sinh được trước khi trở thành phân hiệu, và hiện nay chưa chuyển biến bao nhiêu. Nhiều trường cao đẳng, đại học ở các tỉnh khác cũng lâm vào cảnh tương tự: không tuyển sinh, giảng viên không có lương, cơ sở vật chất xuống cấp.
Phản ứng và lo ngại về chất lượng
Phương án này nhận được nhiều đồng tình vì giải quyết vấn đề thiếu trường lớp. Thực tế đã có nhiều trường đại học mở hệ phổ thông, nhất là các trường chuyên trong đại học, có uy tín. Tuy nhiên, lo ngại lớn nhất là trình độ dạy: giảng viên đại học dù trình độ cao nhưng chưa chắc dạy phổ thông giỏi.
Một nhà giáo lâu năm phân tích: "Giảng viên đại học và giáo viên THPT được đào tạo, làm việc trong hai môi trường khác nhau nên có thế mạnh riêng. Giáo viên THPT lâu năm nắm vững chương trình tổng thể, quen sách giáo khoa, hiểu tâm lý lứa tuổi, kinh nghiệm quản lý lớp học. Giảng viên đại học có kiến thức chuyên môn sâu, khả năng nghiên cứu, tư duy học thuật, giúp học sinh khá giỏi phát triển tư duy cao hơn. Nếu giảng viên đại học mới xuống dạy THPT chưa quen môi trường phổ thông sẽ gặp khó khăn về phương pháp, kiểm tra đánh giá, quản lý học sinh. Nhưng mọi thứ đều có thể nếu có thời gian và lộ trình thích ứng."
Ngành giáo dục hàng năm thường tổ chức tập huấn, cập nhật kiến thức cho giáo viên trong dịp hè. Với trình độ giảng dạy đại học, các giảng viên này sẽ tiếp thu nhanh chương trình và phương pháp sư phạm THPT, tâm lý lứa tuổi.
Mô hình lan rộng
Từ trường hợp cụ thể này, các tỉnh thành khác nên rút kinh nghiệm để mở rộng ra địa phương mình, một mặt mở thêm trường lớp từ các cơ sở dôi dư sau sáp nhập, mặt khác cho các trường đại học, cao đẳng mở thêm các cấp học phổ thông. Điều này góp phần thực hiện mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Ai cũng được học hành" với chất lượng tốt hơn.
Tin mới nhất: Phân hiệu Gia Lai của Trường Đại học Sư phạm TP.HCM (trước đây là Cao đẳng Sư phạm Gia Lai) vừa thẩm định hồ sơ thành lập Trường tiểu học, THCS và THPT thực hành Sư phạm Gia Lai. Kết quả cho thấy nhà trường cơ bản đáp ứng các điều kiện để trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét quyết định thành lập. Mô hình này đang lan rộng và chứng tỏ tính hợp lý.
Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả!
