Sáng 15.6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027 và kết quả triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22.8.2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Thiếu giáo viên vẫn là điểm nghẽn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, chuyển biến trong triển khai Nghị quyết 71 mới chủ yếu ở nhận thức, thể chế, văn bản, kế hoạch và chính sách. Chuyển biến thực chất trong từng trường học, lớp học, đời sống giáo viên và học sinh còn chưa đồng đều, chưa đủ mạnh.
Thiếu giáo viên vẫn là điểm nghẽn lớn. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu. Chi phí học tập, dạy thêm, học thêm, thi cử, tuyển sinh gây áp lực lớn. Môi trường giáo dục tiềm ẩn rủi ro về an toàn, văn hóa ứng xử, sức khỏe tâm lý. Giáo dục nghề nghiệp và đại học chưa có đột phá. Quản trị giáo dục nặng hành chính, chuyển đổi số và AI chưa đồng đều.
Chấn chỉnh dạy thêm, học thêm, bệnh thành tích
Tổng Bí thư yêu cầu chính quyền các cấp khi quy hoạch đô thị, khu dân cư mới phải quy hoạch đồng bộ trường học, hạ tầng phù hợp quy mô dân số. Cần tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất, thủ tục xây dựng trường học tại địa bàn tăng dân số cơ học, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới.
Xây dựng cơ chế khuyến khích sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, giáo viên giỏi từ thành phố luân chuyển về nông thôn, vùng khó khăn, biên giới. Giải quyết bạo lực học đường, chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027.
Kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích. Công khai các khoản thu, chi trong nhà trường. Không để xã hội hóa giáo dục thành đóng góp bắt buộc. Xử lý nghiêm tình trạng ép học, gợi ý học, gây áp lực. Giải quyết từ gốc bằng nâng chất lượng giờ chính khóa, giảm áp lực thi cử, minh bạch tuyển sinh, điều chỉnh chương trình, cải thiện động lực giáo viên.
Tổng Bí thư đề nghị Chính phủ nhanh chóng ban hành chính sách chuyển đổi công năng các tòa nhà công vụ, trụ sở dôi dư thành cơ sở giáo dục, y tế, không để lãng phí.
Chuyển từ quản lý sang quản trị phát triển giáo dục
Tổng Bí thư yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý giáo dục sang quản trị phát triển giáo dục. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần giữ vai trò thống nhất về chuyên môn, tiêu chuẩn, chất lượng, đội ngũ; tăng quyền chủ động cho nhà trường, hiệu trưởng, giáo viên đi đôi với trách nhiệm giải trình. Rà soát quy định, định mức lạc hậu, cắt giảm thủ tục, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh.
Xây dựng dữ liệu giáo dục thống nhất, cập nhật, giúp nhận diện sớm tình trạng thiếu giáo viên, thiếu phòng học, trường quá tải, học sinh có nguy cơ bỏ học, bất hợp lý trong chi phí học tập. Chuyển đổi số trong giáo dục phải thực chất, giúp thầy cô dạy tốt hơn, học sinh học tốt hơn, quản lý hiệu quả hơn. Quan tâm giáo dục người yếu thế, tàn tật, trẻ đặc biệt.
Tạo chuyển biến thực chất trong giáo dục nghề nghiệp và phân luồng, đào tạo gắn với chất lượng đầu ra, việc làm. Đổi mới giáo dục đại học, xây dựng đại học tinh hoa và trung tâm xuất sắc. Bảo đảm công bằng giáo dục, hoàn thiện cơ chế tài chính, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Tổng Bí thư yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng hệ thống theo dõi thực hiện Nghị quyết 71 bằng các chỉ số cụ thể, công khai, cập nhật định kỳ. Tinh thần chung là nói đi đôi với làm, chỉ đạo đi đôi với kiểm tra, nguồn lực đi đôi với trách nhiệm, đổi mới đi đôi với kỷ cương, nhân văn đi đôi với chất lượng. Mọi chính sách giáo dục phải được đo bằng sự tiến bộ, hạnh phúc và tương lai của người học.
