Vitamin tổng hợp có thể giúp bổ sung vi chất dinh dưỡng cho một số nhóm đối tượng có nguy cơ thiếu hụt. Tuy nhiên, việc sử dụng không phù hợp hoặc bổ sung quá mức có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn.
Mệt mỏi kéo dài có thể liên quan đến thiếu hụt vi chất
Người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có nguy cơ thiếu hụt vi chất dinh dưỡng có thể cần bổ sung vitamin theo tư vấn của nhân viên y tế hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Theo Kelsey Lorencz, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, vitamin tổng hợp không phải là lựa chọn cần thiết đối với tất cả mọi người nhưng có thể hữu ích cho những nhóm có nguy cơ thiếu hụt vi chất dinh dưỡng. "Đối với hầu hết mọi người, vitamin tổng hợp không cần thiết. Tuy nhiên, người lớn tuổi, người có chế độ ăn chưa cân đối, người mắc bệnh ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng hoặc phụ nữ mang thai có thể cần bổ sung để đáp ứng nhu cầu vi chất dinh dưỡng của cơ thể", bà cho biết.
Khi tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng được cải thiện, một số chức năng của cơ thể có thể được duy trì hoặc phục hồi tốt hơn. Ở những người thiếu sắt, vitamin D hoặc vitamin nhóm B, việc bổ sung đúng và đủ theo nhu cầu có thể góp phần cải thiện tình trạng mệt mỏi hoặc suy giảm thể lực liên quan đến thiếu hụt vi chất.
Melissa Mitri, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng, cho biết những người đang thiếu hụt một vi chất dinh dưỡng cụ thể có thể nhận thấy sự thay đổi tích cực về sức khỏe sau khi bổ sung. Tuy nhiên, hiệu quả này không xuất hiện ở tất cả mọi người và phụ thuộc vào tình trạng dinh dưỡng của từng cá nhân.
Một nghiên cứu trên người trưởng thành khỏe mạnh cho thấy sau một tháng sử dụng vitamin và khoáng chất tổng hợp, nam giới có mức tiêu hao năng lượng và khả năng chuyển hóa carbohydrate khi vận động cao hơn. Trong khi đó, phụ nữ tham gia nghiên cứu ghi nhận mức độ căng thẳng và cảm giác kiệt sức về tinh thần giảm xuống, đồng thời phục hồi tốt hơn sau các hoạt động thể chất. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận nồng độ ferritin - chỉ dấu phản ánh lượng sắt dự trữ trong cơ thể - tăng lên sau thời gian bổ sung. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng những kết quả này không đồng nghĩa vitamin tổng hợp sẽ mang lại lợi ích rõ rệt cho tất cả người khỏe mạnh.
Bổ sung quá mức có thể gây tác dụng không mong muốn
Dù có thể mang lại lợi ích trong một số trường hợp, vitamin tổng hợp không phải là lựa chọn cần thiết đối với tất cả mọi người. Với những người có chế độ ăn đa dạng và cân đối, thường xuyên sử dụng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu đạm và các loại hạt, phần lớn nhu cầu vi chất dinh dưỡng có thể được đáp ứng thông qua thực phẩm hằng ngày.
Ngược lại, việc bổ sung vượt quá nhu cầu cơ thể có thể làm tăng nguy cơ gặp các tác dụng không mong muốn. Theo chuyên gia dinh dưỡng Melissa Mitri, sử dụng vitamin tổng hợp có hàm lượng vượt quá nhu cầu cơ thể có thể gây buồn nôn hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Một số thành phần như sắt, magie, vitamin C, kẽm và canxi khi sử dụng liều cao cũng có thể liên quan đến tình trạng đầy bụng, tiêu chảy, táo bón hoặc buồn nôn.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có hàm lượng vitamin và khoáng chất phù hợp với nhu cầu khuyến nghị hằng ngày, thay vì ưu tiên các chế phẩm chứa liều cao. "Hãy lựa chọn các sản phẩm có hàm lượng vitamin và khoáng chất phù hợp với nhu cầu khuyến nghị hằng ngày, tránh các chế phẩm chứa quá nhiều thành phần không cần thiết", Mitri khuyến nghị. Bà cũng lưu ý người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định chất lượng nhằm giảm nguy cơ sử dụng các sản phẩm không đạt tiêu chuẩn.
Nhìn chung, vitamin tổng hợp có thể hỗ trợ bổ sung vi chất dinh dưỡng cho những người có nguy cơ thiếu hụt hoặc có nhu cầu đặc biệt. Tuy nhiên, đối với người khỏe mạnh có chế độ ăn đa dạng và cân đối, lợi ích của việc sử dụng thường quy có thể không đáng kể. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng chế độ ăn đầy đủ và cân bằng vẫn là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất quan trọng nhất cho cơ thể. Vitamin tổng hợp chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ trong những trường hợp cần thiết và không thể thay thế dinh dưỡng từ thực phẩm tự nhiên.
