Một người đàn ông 43 tuổi ở Hà Nội phát hiện mắc tiểu đường sau khám sức khỏe định kỳ. Dù điều chỉnh chế độ ăn, chỉ số đường huyết lúc đói vẫn ở mức 8,1 mmol/l. Lo ngại phải dùng thuốc dài ngày, ông tìm đến các hội nhóm trên mạng xã hội và tin vào bài viết cho rằng sắc 20 lá ổi mỗi ngày có thể hạ đường huyết, thậm chí không cần thuốc.
Người đàn ông bỏ thuốc, uống nước lá ổi suốt 3 tháng
Bỏ qua hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh nấu nước lá ổi uống hằng ngày thay nước lọc. Sau ba tháng, ông thường xuyên mệt mỏi, khát nước, sụt cân nhanh. Ban đầu ông nghĩ giảm cân là dấu hiệu tích cực, nhưng khi gia đình động viên đi kiểm tra, kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết lúc đói tăng lên hơn 11 mmol/l – gần gấp đôi so với trước.
Biến chứng nguy hiểm: tổn thương đáy mắt, tăng huyết áp
Ngoài đường huyết tăng cao, người bệnh đã xuất hiện tổn thương đáy mắt, tăng huyết áp cùng nhiều vấn đề sức khỏe liên quan đến tiểu đường. Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, đây không phải trường hợp cá biệt. Nhiều bệnh nhân mới được chẩn đoán cũng lựa chọn các bài thuốc truyền miệng như lá ổi, lá xoài với hy vọng khỏi bệnh mà không cần dùng thuốc.
Góc nhìn khoa học: lá ổi có tác dụng gì?
Dưới góc độ dược lý hiện đại, lá ổi chứa nhiều flavonoid, trong đó có quercetin. Hoạt chất này ức chế enzym α-glucosidase, làm chậm hấp thu carbohydrate, hỗ trợ giảm đường huyết sau bữa ăn. Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận trà lá ổi cải thiện chỉ số đường huyết và HbA1c ở người tiền tiểu đường. Tại Nhật Bản, trà lá ổi được lưu hành dưới dạng thực phẩm chức năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, bác sĩ Tuấn nhấn mạnh: những bằng chứng hiện có chưa đủ để khẳng định lá ổi là phương pháp điều trị tiểu đường. Phần lớn nghiên cứu quy mô nhỏ, thời gian theo dõi ngắn, chưa chuẩn hóa hàm lượng hoạt chất nên không thể thay thế phác đồ điều trị đã kiểm chứng.
Nguy cơ đặc biệt với bệnh nhân tiểu đường type 1
Với người mắc tiểu đường type 1, việc tự ý bỏ insulin để dùng lá ổi tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng. Cơ thể nhóm bệnh này gần như không còn sản xuất insulin, nếu không được tiêm đầy đủ, người bệnh có thể rơi vào nhiễm toan ceton, hôn mê, đe dọa tính mạng.
Khuyến cáo của bác sĩ: lá ổi chỉ là thực phẩm hỗ trợ
Theo bác sĩ Tuấn, lá ổi chỉ nên được xem là thực phẩm hỗ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh. Để kiểm soát bệnh hiệu quả, người mắc tiểu đường cần duy trì dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thường xuyên, theo dõi đường huyết định kỳ và dùng thuốc theo đúng chỉ định. Bác sĩ khuyến cáo: “Tiểu đường là bệnh mạn tính cần được quản lý lâu dài bằng các phương pháp được chứng minh hiệu quả. Người bệnh có thể sử dụng thêm sản phẩm hỗ trợ nếu có nhu cầu, nhưng nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng để tránh rủi ro.”
