Trong những ngày nắng nóng gay gắt, nước dừa trở thành lựa chọn ưa thích của nhiều người để giải khát. Không ngọt gắt như nước mía, nước dừa mang lại cảm giác mát lành và nhanh chóng xua tan cơn khát. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế, dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), việc uống nước dừa thay thế hoàn toàn nước lọc có thể gây ra những tác hại khôn lường.
Giá trị dinh dưỡng của nước dừa
Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), một quả dừa xiêm trung bình cung cấp khoảng 250-300ml nước, cùng với 45-70kcal năng lượng, 9-15g carbohydrate, 6-12g đường tự nhiên và đặc biệt là 500-700mg kali. Ngoài ra, nước dừa còn chứa natri, magie, phốt pho, các vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Hàm lượng kali cao là điểm nổi bật, giúp hỗ trợ phục hồi sau vận động nhẹ nhờ vào kali và carbohydrate tự nhiên, như đã được chứng minh trong các nghiên cứu đăng trên tạp chí Nhân học Sinh lý học.
Nguy cơ khi uống quá nhiều nước dừa
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhu cầu kali hàng ngày là khoảng 3.500-4.700 mg. Nếu uống 2-3 quả dừa mỗi ngày, lượng kali nạp vào đã chiếm tới một nửa nhu cầu cơ thể. Điều này khiến thận phải làm việc vất vả hơn để đào thải lượng kali dư thừa qua nước tiểu. Nếu uống nước dừa thay nước lọc cả ngày, lượng kali tích tụ quá lớn sẽ gây mất cân bằng điện giải, dẫn đến mệt lả, bủn rủn chân tay, rối loạn nhịp tim.
Tiến sĩ Giang cũng cảnh báo rằng uống quá nhiều nước dừa trong thời gian ngắn, đặc biệt khi đói hoặc uống lạnh, có thể gây đầy hơi, cồn ruột do lượng đường tự nhiên và carbohydrate chuỗi ngắn dễ lên men làm thay đổi áp lực trong dạ dày. Hơn nữa, magie trong nước dừa có tác dụng làm mềm phân, tăng nhu động ruột, dễ dẫn đến lạnh bụng và tiêu chảy nhẹ.
Tăng kali máu - nguy cơ đáng lo ngại
Tiến sĩ Giang nhấn mạnh: "Nước dừa không phải nước tinh khiết mà là dung dịch điện giải có chứa đường và khoáng chất. Khi tiêu thụ quá mức, cơ thể có thể bị dư kali, tăng gánh nặng cho thận và rối loạn cân bằng điện giải. Nguy cơ đáng lo ngại nhất là tăng kali máu." Kali rất quan trọng với tim và hệ thần kinh, nhưng khi vượt ngưỡng an toàn có thể gây mệt lả, yếu cơ, tê bì, rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim. Trên thực tế đã ghi nhận các trường hợp tăng kali máu liên quan đến uống quá nhiều nước dừa, đặc biệt ở người suy thận hoặc đang dùng thuốc giữ kali.
An toàn thực phẩm khi sử dụng nước dừa
Một chuyên gia cũng lưu ý rằng nước dừa là thức uống đường phố rẻ tiền nhưng cần đảm bảo an toàn thực phẩm. Nước dừa tươi ngay sau khi lấy từ quả là tốt nhất, nhưng nếu bổ sẵn để lâu ngoài trời, dùng đá không vệ sinh, cắm ống hút nhiều giờ hoặc đóng chai thủ công không rõ nguồn gốc, nước dừa dễ bị nhiễm khuẩn do môi trường giàu đường tự nhiên. Do đó, người tiêu dùng nên ưu tiên dừa tươi nguyên quả, uống ngay sau khi bổ, không để qua đêm và hạn chế nước dừa bán sẵn không nhãn mác rõ ràng.
Khuyến nghị từ chuyên gia
Với người khỏe mạnh, chỉ nên uống khoảng 1 quả dừa mỗi ngày trong mùa nóng là mức hợp lý. Nước dừa là thực phẩm có lợi khi dùng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với từng đối tượng. Nhưng nếu xem đây là thần dược rồi uống thay hoàn toàn nước lọc, lợi ích chưa chắc tăng thêm mà nguy cơ tiềm ẩn lại có thể âm thầm tích lũy mỗi ngày. Người có bệnh nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi thói quen ăn uống.
