Theo quan niệm cổ truyền, trong cơ thể con người, đặc biệt là hệ tiêu hóa, thường có sâu bọ ẩn náu. Nếu không được diệt trừ, chúng sẽ gây hại cho sức khỏe. Lũ sâu bọ này chỉ xuất hiện vào ngày 5 tháng 5 âm lịch, vì vậy lễ diệt trừ được tổ chức vào ngày này.
Nghi thức diệt sâu bọ
Người xưa cho rằng có thể tiêu diệt sâu bọ bằng cách ăn các loại thực phẩm như hoa quả, rượu nếp vào ngày 5/5. Ở miền Bắc, người dân thường thực hiện nghi thức này ngay sau khi thức dậy, sử dụng rượu nếp, bánh tro, hoa quả...
Đối với trẻ em
Sáng sớm, khi trẻ còn nằm trên giường, cho trẻ ăn hoa quả, một ít rượu nếp và trứng luộc. Sau đó mới cho trẻ đánh răng, rửa mặt và tay chân.
Đối với người lớn
Sau khi ngủ dậy, súc miệng ba lần để loại bỏ sâu bọ. Tiếp theo, ăn một quả trứng vịt luộc, uống một ít rượu hoặc ăn một bát rượu nếp để làm sâu bọ say, sau đó ăn trái cây để tiêu diệt chúng.
Tắm nước lá từ thiên nhiên
Nhiều người chọn tắm nước lá thiên nhiên vào ngày 5/5 sau khi đã ăn rượu nếp. Các loại lá như mùi, tía tô, kinh giới, lá tre được đun sôi, để nguội rồi dùng để tắm. Theo quan niệm, tắm lá mùi giúp cơ thể toát mồ hôi, tạo cảm giác khoan khoái, thơm tho và phấn chấn.
Gội đầu và xông lá thơm
Tết Đoan Ngọ diễn ra vào mùa hè, thời tiết oi bức. Người già và trẻ em thường đun các loại lá như bưởi, mùi, tía tô, kinh giới, sả, tre để tắm và xông phòng, giúp phòng bệnh cảm mạo. Đặc biệt, phụ nữ còn gội đầu với nước lá, mong muốn có mái tóc đen, mượt và dài.
