Thượng Hải đổi mới mô hình chăm sóc người cao tuổi với trung tâm ban ngày trong khu dân cư
Trong nhiều năm qua, khi nhắc đến viện dưỡng lão, đa số mọi người thường hình dung đó là những cơ sở biệt lập, nơi người cao tuổi phải chuyển đến sinh sống lâu dài. Tuy nhiên, tại Thượng Hải, Trung Quốc, cách tiếp cận này đang dần thay đổi một cách đáng kể. Các trung tâm chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi hiện nay được tích hợp trực tiếp vào trong các khu dân cư, tạo nên một mô hình mới mẻ và tiện lợi hơn.
Mô hình mạng lưới được triển khai rộng rãi
Tại khu Vạn Lý, quận Phổ Đà, các trung tâm chăm sóc ban ngày này được bố trí ngay dưới chân các tòa nhà chung cư hoặc trong những khu phố sầm uất, phục vụ trực tiếp cho cư dân sinh sống xung quanh. Theo danh mục dịch vụ công bố trên cổng thông tin chính quyền Thượng Hải, khu vực này có nhiều điểm chăm sóc ban ngày, chẳng hạn như các trung tâm tại đường Xincun và Wuwei East Road. Điều này cho thấy mô hình đã được triển khai theo dạng mạng lưới rộng khắp, không còn là những thử nghiệm đơn lẻ như trước đây.
Không gian bên trong các trung tâm thường không quá lớn, chỉ có thể phục vụ khoảng 20 đến 30 người mỗi ngày, nhưng được bố trí đầy đủ các khu vực sinh hoạt chung, ăn uống, nghỉ ngơi và phục hồi chức năng cơ bản. Cách tổ chức này khiến nhiều người nhận xét rằng, đây giống như một “câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe” hơn là một viện dưỡng lão truyền thống với không khí khép kín và tách biệt.
Hoạt động linh hoạt với lịch trình theo ca
Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình này nằm ở cách vận hành cực kỳ linh hoạt. Thay vì phải lưu trú dài ngày, người cao tuổi chỉ đến trung tâm vào ban ngày và sau đó trở về nhà vào buổi chiều. Theo phản ánh của Shanghai Observer (Jiefang Daily), một trung tâm tại khu Vạn Lý hiện hoạt động từ khoảng 9 giờ sáng đến 16 giờ 30 chiều mỗi ngày.
Người cao tuổi được gia đình đưa đón hoặc sử dụng dịch vụ xe đưa đơn chuyên nghiệp, sau đó tham gia vào các hoạt động được lên lịch cố định. Một ngày điển hình tại đây thường bắt đầu bằng những bài tập vận động nhẹ nhàng như thái cực quyền, tiếp theo là các hoạt động giao lưu, trò chơi tập thể hoặc sinh hoạt nhóm. Buổi trưa, trung tâm cung cấp suất ăn dinh dưỡng đầy đủ và khu vực nghỉ ngơi thoải mái. Buổi chiều thường dành cho các hoạt động phục hồi chức năng nhẹ, theo dõi sức khỏe định kỳ hoặc sinh hoạt tự do trước khi trở về nhà.
Không chỉ dừng lại ở hình thức gửi theo ngày, các trung tâm còn cung cấp dịch vụ linh hoạt hơn như đăng ký theo ca sáng hoặc chiều riêng biệt, hoặc dịch vụ “trông sớm – trông muộn” dành cho những gia đình có lịch trình bận rộn. Ngoài ra, nhiều nơi còn có các dịch vụ đi kèm như hỗ trợ tắm rửa, nhắc nhở uống thuốc đúng giờ, đo huyết áp thường xuyên và tổ chức các hoạt động giao tiếp xã hội nhằm giảm thiểu cảm giác cô đơn cho người cao tuổi.
Chi phí hợp lý chỉ từ hơn 100.000 đồng mỗi ngày
Một trong những yếu tố quan trọng khiến mô hình này nhanh chóng được đón nhận rộng rãi là chi phí tương đối “mềm” và phù hợp với nhiều gia đình. Theo Shanghai Observer, mức phí chăm sóc ban ngày cơ bản tại một trung tâm ở khu Vạn Lý chỉ từ khoảng 30 NDT mỗi ngày, tương đương với hơn 100.000 đồng Việt Nam. Nếu sử dụng thêm dịch vụ bữa trưa, tổng chi phí sẽ vào khoảng 44 NDT mỗi ngày, tức là khoảng 150.000 đồng.
So với chi phí tại các viện dưỡng lão nội trú truyền thống, con số này thấp hơn đáng kể, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhiều hộ gia đình. Không những vậy, chính quyền địa phương còn áp dụng các chính sách trợ giá đặc biệt cho một số nhóm người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn. Bài báo cho biết, nhiều dịch vụ có thể được hỗ trợ tới khoảng 60%, giúp giảm thiểu đáng kể áp lực kinh tế.
Đây cũng chính là lý do chính khiến mô hình chăm sóc ban ngày phát triển nhanh chóng tại các đô thị lớn như Thượng Hải, nơi nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng tăng cao nhưng không phải gia đình nào cũng sẵn sàng hoặc có điều kiện để gửi người thân vào viện dưỡng lão toàn thời gian.
Hướng tới một hệ sinh thái chăm sóc toàn diện
Điểm đáng chú ý là các trung tâm này không hoạt động một cách độc lập mà nằm trong một hệ thống chăm sóc liên kết chặt chẽ. Ngoài dịch vụ chăm sóc ban ngày, nhiều nơi còn kết nối với các dịch vụ chăm sóc tại nhà, hỗ trợ khám bệnh định kỳ, lấy thuốc theo đơn hoặc xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp phát sinh.
Theo quy định về dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong cộng đồng của Thượng Hải, các cơ sở dạng này được phép cung cấp đa dạng các hạng mục như chăm sóc cơ bản hàng ngày, phục hồi chức năng sau bệnh tật, hỗ trợ tinh thần và tổ chức các hoạt động văn hóa, giải trí phong phú. Điều này cho thấy mô hình không chỉ dừng lại ở việc “trông giữ” đơn thuần, mà đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc toàn diện, đảm bảo sức khỏe và hạnh phúc cho người cao tuổi, đồng thời vẫn giữ được yếu tố quan trọng: họ không phải rời khỏi môi trường sống quen thuộc và cộng đồng xung quanh.
