Dù không hút thuốc, không uống rượu bia và luôn tin rằng mình đang chăm sóc sức khỏe đúng cách, một người đàn ông tên Li, 49 tuổi, ở Quảng Châu, Trung Quốc vẫn không thể tránh khỏi suy thận giai đoạn cuối. Theo chia sẻ của gia đình, nhiều thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm đã âm thầm làm tổn thương thận, trong đó có một việc ông luôn cho là có lợi cho sức khỏe.
Diễn biến bệnh tật và từ chối điều trị
Trước khi nghỉ hưu, ông Li từng là quản lý tại một xưởng sản xuất, thường xuyên phải làm việc theo ca và thức khuya trong thời gian dài. Sau khi nghỉ việc hơn một năm, ông chủ yếu ở nhà, thỉnh thoảng gặp gỡ bạn bè hoặc chơi cờ.
Vài tháng trước khi nhập viện, cơ thể ông đã xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường như mệt mỏi kéo dài, phù chân và chán ăn. Tuy nhiên, ông không đi khám ngay. Đến khi vào bệnh viện, chỉ số creatinine trong máu đã vượt 1.200 μmol/L – mức cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, gần như không còn khả năng lọc chất thải.
Các bác sĩ khuyến cáo ông cần chạy thận nhân tạo ngay để duy trì sự sống. Tuy nhiên, vì lo sợ đau đớn và tin rằng bệnh chưa quá nghiêm trọng, ông từ chối điều trị, chỉ xin dùng thuốc và chờ thêm vài tháng. Sự chần chừ này khiến bệnh tiến triển nhanh, làm mất cơ hội điều trị hiệu quả, theo Sina.
Ba thói quen ăn uống 'phá thận'
Theo nhận định của các bác sĩ, nguyên nhân dẫn đến căn bệnh suy thận và tử vong của ông Li xuất phát từ hai nhóm yếu tố chính. Thứ nhất là đặc thù công việc thời trẻ tại xưởng sản xuất, khi ông thường xuyên phải thức khuya và làm việc theo ca đêm luân phiên trong suốt nhiều năm. Thứ hai, và cũng được xem là yếu tố quan trọng nhất, là ba thói quen ăn uống 'phá thận' mà dù người vợ đã nhiều lần khuyên ngăn, ông vẫn không thay đổi trong một thời gian dài.
Ăn quá mặn, thường xuyên dùng thực phẩm muối chua
Ông Li có sở thích ăn các món nhiều muối như rau củ muối, thịt hun khói hay cơm chan nhiều nước tương. Nếu bữa ăn quá nhạt, ông thường cảm thấy khó ăn. Việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, gây áp lực lên cầu thận và đẩy nhanh quá trình tổn thương thận mạn tính. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ đã được nhiều nghiên cứu ghi nhận đối với bệnh thận.
Lạm dụng thực phẩm chức năng
Sau khi nghỉ hưu, ông bắt đầu tập luyện thể thao và sử dụng bột protein thay bữa ăn vì tin rằng sẽ giúp tăng cơ và nâng cao sức khỏe. Ngoài ra, ông còn tự mua nhiều loại sản phẩm bổ thận, bổ gan và thuốc tăng cường sinh lực không rõ nguồn gốc để sử dụng hằng ngày. Các chuyên gia cho biết, việc bổ sung quá nhiều protein hoặc sử dụng thực phẩm chức năng không có chỉ định y khoa có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận, đặc biệt ở người trung niên hoặc người đã có chức năng thận suy giảm. Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc còn tiềm ẩn nguy cơ chứa các chất gây độc cho thận.
Ít uống nước lọc, thường xuyên dùng trà đặc và nước ngọt
Theo lời người thân, ông Li gần như không uống nước lọc mà thay bằng trà đặc, nước thảo dược và nước ngọt có ga. Dù vợ thường xuyên nhắc nhở, ông vẫn không thay đổi thói quen. Việc không cung cấp đủ nước khiến thận gặp khó khăn trong quá trình đào thải chất cặn bã. Trong khi đó, nước ngọt chứa nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, còn trà đặc nếu uống quá nhiều có thể làm tăng lượng oxalat – yếu tố liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người.
Bài học và khuyến cáo từ chuyên gia
Trường hợp của ông Li cho thấy những thói quen tưởng chừng vô hại có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe nếu duy trì trong nhiều năm. Bên cạnh đó, việc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể và trì hoãn điều trị cũng có thể khiến bệnh diễn tiến nghiêm trọng hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế ăn mặn, không tự ý sử dụng thực phẩm chức năng hoặc thuốc không rõ nguồn gốc, uống đủ nước và khám sức khỏe định kỳ. Khi xuất hiện các triệu chứng như phù nề, mệt mỏi kéo dài, tiểu bất thường hoặc chán ăn không rõ nguyên nhân, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
