Ở xã Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ (nay thuộc tỉnh Khánh Hòa), nghề nuôi dông phát triển mạnh nhờ tận dụng đồi cát khô cằn. Loài vật được ví như "tiểu khủng long" này ít tốn công chăm sóc, đầu ra ổn định, giúp nhiều hộ dân có thu nhập 5-10 triệu đồng mỗi tháng.
Mô hình nuôi dông trên cát
Ông Nguyễn Văn Phước (52 tuổi, trú xã Ninh Phước) bắt đầu nuôi dông gần 5 năm trước sau khi thấy nhiều hộ trong làng thành công. Trên diện tích 600m2, ông xây tường gạch, chia làm 4 khu nuôi 50-150m2, đổ cát đồi dày 50cm để dông sinh sống. Do dông có tập tính đào hang, ông làm móng tường sâu 20-40cm và ốp gạch men bóng, lắp lưới bảo vệ để ngăn dông thoát ra ngoài.
Ông Phước đầu tư 10kg dông giống (giá 500.000 đồng/kg, tương đương hơn 2.000 con) thả nuôi. "Chỉ cần đầu tư giống một lần, dông tự giao phối, sinh sản. Sau 5 năm, đàn dông nhà tôi ước tính 6.000-7.000 con", ông nói.
Chi phí thấp, thu nhập ổn định
Mỗi sáng, ông Phước chỉ băm nhỏ rau muống, cỏ, bí đỏ, giá đỗ cho dông ăn. Gần 5 năm nuôi, đàn dông không mắc dịch bệnh. Sau gần một năm, dông bắt đầu cho thu hoạch. Dông thương phẩm loại 4 con/kg được thương lái thu mua 600.000 đồng/kg. Mỗi tháng, gia đình ông xuất bán 8-9kg, lợi nhuận khoảng 5 triệu đồng. "Thu nhập 5 triệu đồng/tháng không cao, khó làm giàu, nhưng ổn định và nhàn hơn làm 4-5 sào lúa", ông Phước chia sẻ.
Hộ nuôi quy mô lớn
Cách đó không xa, gia đình anh Nguyễn Văn Tâm nuôi hơn 10.000 con dông. Ngoài bán dông thương phẩm cho nhà hàng trong và ngoài tỉnh, anh còn cung cấp dông giống. Anh Tâm cho biết dông cát Ninh Thuận cũ được thị trường Đà Nẵng, Lâm Đồng, Đồng Nai, TPHCM, Cần Thơ ưa chuộng nhờ thịt săn chắc, thơm, ít mỡ. Giá dông thương phẩm 600.000-800.000 đồng/kg, dông giống 500.000-600.000 đồng/kg. "Khí hậu phía Nam tỉnh Khánh Hòa nắng nóng quanh năm, cát khô khiến dông đào hang, vận động nhiều nên thịt săn chắc, ngon hơn nơi khác", anh Tâm nói. Mỗi tháng, gia đình anh xuất bán 10kg dông thương phẩm, chưa kể giống, thu nhập 6-10 triệu đồng.
Biệt danh 'tiểu khủng long'
Anh Tâm giải thích: dông đực trưởng thành có kích thước lớn, thân hình khỏe, màu sắc rực rỡ, dáng vẻ giống khủng long trong tưởng tượng, nên người dân địa phương gọi chúng là "tiểu khủng long" trên cát.
Hiệu quả kinh tế địa phương
Ông Đỗ Thanh Nhựt, Trưởng Phòng Kinh tế xã Ninh Phước, cho biết toàn xã có 67 hộ nuôi dông. Mỗi năm, bình quân một hộ xuất bán 70-100kg dông thương phẩm, với giá 500.000-600.000 đồng/kg, thu nhập gần 50 triệu đồng/năm. "Nuôi dông giúp tận dụng đất cát khó canh tác, phù hợp với điều kiện tự nhiên, tạo sinh kế ổn định cho người dân", ông Nhựt nhấn mạnh.
