Người trẻ 'đi trốn' Tết: Lên núi làm nông dân tìm bình yên thay vì áp lực gia đình
Trong khi nhiều người hối hả về quê sum họp dịp Tết Nguyên đán, một bộ phận giới trẻ lại chọn cách lên núi làm nông dân xuyên Tết. Họ tìm đến những nông trại ở Đà Lạt, Hà Giang để đổi sức lao động lấy sự bình yên, thoát khỏi những áp lực truyền thống và câu hỏi xâm phạm đời tư.
Trốn Tết để tìm sự tĩnh lặng
Chiều 27 tháng Chạp, Ngọc Anh, 30 tuổi, từ Hà Nội một mình ra sân bay để vào Tây Nguyên. Hành trang của cô gái làm truyền thông không phải váy áo du xuân mà là ủng, găng tay và quần áo bảo hộ. Cô chia sẻ: "Tôi sẽ làm nông dân xuyên Tết". Điểm đến của Ngọc Anh là một nông trại hữu cơ ở ngoại ô Đà Lạt. Ở tuổi 30, cô thú thật đã "ngán" kịch bản Tết lặp lại với áp lực công việc cả năm, rồi đến kỳ nghỉ lại phải lao vào bếp núc và đối diện với hàng loạt câu hỏi từ họ hàng.
Tại nông trại, Ngọc Anh làm việc 4-6 tiếng mỗi ngày để đổi lấy chi phí ăn ở. Công việc chính là tưới cây, bón phân và hướng dẫn khách hái dâu. Cô tâm sự: "Ở đây, tôi tìm thấy sự tĩnh lặng. Chẳng ai bận lòng lương tôi bao nhiêu hay bao giờ lấy chồng".
Khao khát kết nối thực tế
Trong khi đó, Hà Trang, 25 tuổi, từ TP HCM lại vượt qua hơn 100 ứng viên để giành suất làm tình nguyện viên tại một homestay ở Hà Giang. Là freelancer thường xuyên làm việc qua màn hình, Trang khao khát cảm giác được "chạm vào đất" và kết nối thực tế. Ngoài việc phụ chủ nhà làm vườn, cô dùng vốn ngoại ngữ để đón khách quốc tế và tổ chức tiệc đêm giao thừa.
Trang bộc bạch: "Bố mẹ sống chung nhưng như người dưng. Nếu Tết không thể đoàn viên thực sự, tôi chọn đi tìm niềm vui ở một cộng đồng khác". Dù háo hức, trong thâm tâm cô vẫn khao khát một sự kết nối thực sự với gia đình.
Làn sóng 'di cư' dịp Tết
Làn sóng "di cư" dịp Tết đang âm thầm lan rộng trong giới trẻ. Khảo sát trên nhóm "Tình nguyện viên nông nghiệp xanh" với 160.000 thành viên cho thấy, từ đầu tháng Chạp đã có hàng trăm bài viết tìm nơi lưu trú đổi công. Đa số ứng viên là người trẻ 20-35 tuổi, làm việc tại các đô thị lớn.
Anh Lưu Vũ, chủ khu nghỉ dưỡng Chốn Retreat ở Đà Lạt, cho biết dù chỉ tuyển hai vị trí nhưng nhận được gần 100 hồ sơ. Anh chia sẻ: "Người thì trốn Tết vì bị giục cưới, người thất nghiệp muốn chữa lành, người đơn giản chỉ muốn trải nghiệm sự tĩnh lặng". Tại đây, các tình nguyện viên sinh hoạt như một gia đình, cùng gói bánh chưng và quây quần bên bếp lửa.
Góc nhìn chuyên gia
PGS.TS Nguyễn Đức Lộc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội, nhận định đây là biểu hiện của sự chuyển dịch xã hội sâu sắc. Ông phân tích: "Khi việc quay trở về không mang lại sự bình yên, họ có xu hướng thực hiện một cuộc 'di cư tâm lý' để bảo vệ bản sắc". Các cộng đồng tình nguyện trở thành "gia đình thay thế", nơi họ được thừa nhận giá trị thay vì bị đánh giá qua thước đo tiền bạc hay hôn nhân.
Một cuộc khảo sát độc giả cho thấy 44% số người được hỏi lo sợ Tết Nguyên đán vì chi phí phát sinh cao, 27% lo lắng bị hỏi về tiền thưởng công việc, 26% cảm thấy căng thẳng vì bị thúc ép kết hôn và 3% lo ngại phải làm việc trong dịp Tết.
PGS.TS Phạm Ngọc Trung, nguyên trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho rằng Tết truyền thống đang vô tình trở thành "gánh nặng" bởi những thủ tục rườm rà. Tuy nhiên, theo ông, trải nghiệm nông dân cũng là một cách "ăn Tết nhẹ nhàng" và thực chất.
Chuyên gia tâm lý Trần Hương Thảo ở TP HCM đồng quan điểm, cho rằng lao động chân tay giữa thiên nhiên là cách giúp người trẻ thoát khỏi các "thuật toán" mạng xã hội và sự kiệt sức sau một năm dài.
Giải pháp dung hòa
Không phải ai đi làm tình nguyện cũng vì muốn chạy trốn cực đoan. Chị Phạm Thanh Thảo Nguyên, 40 tuổi, giám đốc doanh nghiệp tại TP HCM, chọn giải pháp dung hòa. Chị dành ba ngày đầu năm cho gia đình, đến mùng 4 mới lên nông trại ở Đăk Nông. Thay vì điều hành hàng trăm nhân sự, nữ giám đốc sẵn sàng dọn phòng, tưới cây để nạp lại năng lượng.
Dù ủng hộ người trẻ giải phóng bản thân, PGS.TS Nguyễn Đức Lộc cũng cảnh báo nguy cơ đứt gãy văn hóa nếu xu hướng này lan rộng mà thiếu sự thấu hiểu. Ông nhấn mạnh: "Gia đình vẫn là thiết chế quan trọng nhất để duy trì ký ức tập thể. Để những đứa con muốn quay về, bản thân các gia đình phải là nơi tạo ra giá trị tích cực thay vì áp lực".
Để có chuyến "đi trốn" này, Ngọc Anh đã mất một tháng thuyết phục bố mẹ. Cô xoa dịu gia đình bằng cách sắm sửa Tết sớm và gửi quà biếu từ rằm tháng Chạp. Sự chân thành của cô cuối cùng đã nhận được sự đồng ý từ người cha, cho thấy sự thấu hiểu vẫn có thể được xây dựng.
