Mùa vải thiều chín rộ, hương vị ngọt lịm, mọng nước trở thành món khoái khẩu không thể cưỡng lại của nhiều người. Tuy nhiên, đằng sau vị ngọt hấp dẫn ấy lại ẩn chứa một cái bẫy chết người nếu bạn ăn sai cách. Mới đây, một người đàn ông ngoài 50 tuổi tại Quảng Đông (Trung Quốc) khiến dư luận bàng hoàng khi phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, suýt mất mạng chỉ vì một cơn thèm ăn vải bộc phát.
Vụ việc hy hữu: Ăn 4,5kg vải trong 2 giờ
Bệnh nhân vốn có sở thích đặc biệt với trái cây ngọt. Vào ngày xảy ra sự việc, do được tặng một thùng vải thiều tươi rói, ông đã ngồi bóc ăn liên tục không ngừng nghỉ. Chỉ trong vòng chưa đầy hai tiếng đồng hồ, một lượng vải khổng lồ lên tới 4,5kg đã được ông tiêu thụ sạch sẽ.
Ăn xong ông cảm thấy trong người khác lạ nhưng không tới mức khó chịu rõ ràng, nghĩ là mình ăn quá no nên ông đi ngủ sớm. Nhưng cơn ác mộng thực sự bắt đầu vào sáng ngày hôm sau. Người đàn ông thức dậy với cảm giác toàn thân bủn rủn, đầu óc quay cuồng dữ dội rồi bất ngờ đổ mồ hôi lạnh. Chưa kịp định thần, máu mũi của ông bắt đầu tuôn ra xối xả, kéo dài liên tục không thể cầm lại. Nhận ra người thân có dấu hiệu mất ý thức, gia đình đã hoảng loạn đưa ông lao thẳng đến phòng cấp cứu.
Sự thật kinh hoàng về 'bệnh vải thiều'
Bác sĩ Trịnh Hòa thuộc Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh truyền nhiễm Trường Xuân (Quảng Đông, Trung Quốc) cho biết, trong y học, căn bệnh này có tên gọi là hội chứng viêm não cấp tính do hạ đường huyết, một chứng rối loạn chuyển hóa cấp tính cực kỳ nguy hiểm.
Thịt quả vải rất giàu fructose, khi cơ thể nạp một lượng lớn fructose trong thời gian ngắn, gan phải căng mình làm việc để chuyển hóa chúng thành glucose. Quá trình này vô tình ép lượng đường trong máu sụt giảm nhanh chóng. Chưa dừng lại ở đó, trong quả vải còn chứa hai độc tố tự nhiên là hypoglycine A và alpha methylenecyclopropylglycine. Bộ đôi chất độc này có khả năng chặn đứng hoàn toàn quá trình tân tạo đường, khiến cơ thể không thể sử dụng chất béo hay axit amin để tạo ra glucose dự phòng. Đòn tấn công kép này làm lượng đường trong máu lao dốc không phanh, cắt đứt nguồn năng lượng của các tế bào não, kích hoạt hội chứng viêm não cấp tính khiến người bệnh co giật, lú lẫn, hôn mê và tổn thương não vĩnh viễn nếu không được cấp cứu kịp thời.
Sở dĩ tình trạng người đàn ông kể trên nguy kịch hơn vì ông ăn quá nhiều vải trong thời gian ngắn ở tình trạng bụng đói. Ông cũng từng được bác sĩ nhắc nhở về đường huyết cao hơn bình thường, dù chưa tới mức bệnh lý. Nhờ can thiệp y khoa kịp thời, các chỉ số sinh tồn của người đàn ông nhanh chóng ổn định trở lại, giúp ông thoát khỏi lưỡi hái tử thần trong gang tấc và được xuất viện sau một ngày theo dõi mà không để lại di chứng thần kinh đáng tiếc nào.
3 sai lầm chí mạng khi ăn vải
Thông qua trường hợp của người đàn ông này, bác sĩ Trịnh Hòa đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm túc về 3 sai lầm ăn vải kinh điển có thể kích hoạt độc tố bộc phát nhanh nhất:
1. Ăn vải khi bụng đang trống rỗng
Đón nhận những quả vải ngọt lịm khi dạ dày trống rỗng có thể là con đường ngắn nhất dẫn bạn đến phòng cấp cứu. Lúc này, đường ruột không có bất kỳ thức ăn nào để trung hòa hay làm giảm tốc độ hấp thụ đường. Việc bụng rỗng khiến tốc độ hấp thụ fructose tăng mạnh gấp nhiều lần, kích hoạt các độc tố tự nhiên trong vải hoạt động mạnh mẽ nhất, trực tiếp ép đường huyết tụt sâu. Bác sĩ khuyến cáo chỉ nên ăn vải sau bữa chính khoảng nửa tiếng, khi dạ dày đã có một lượng tinh bột nhất định để ổn định đường huyết.
2. Ăn quá nhiều vải trong thời gian ngắn
Nhiều người có thói quen ngồi xem tivi hay làm việc vặt trò chuyện và bóc vải ăn không kiểm soát. Hoặc chỉ đơn giản là vì ngon miệng mà ăn quá nhiều, khó dừng lại. Bác sĩ Trịnh Hòa nhấn mạnh, việc dung nạp một lượng vải vượt quá khả năng chuyển hóa của gan sẽ làm tê liệt hệ thống tự cân bằng đường huyết của cơ thể. Người lớn khỏe mạnh chỉ nên ăn tối đa 3 đến 10 quả mỗi lần để cơ thể kịp thích nghi. Đối với người già, trẻ em hoặc người có thể trạng yếu, con số này phải siết chặt hơn, chỉ từ 2 - 5 quả để tránh quá tải cho hệ thống nội tiết.
3. Kết hợp vải với các thực phẩm 'đại kỵ'
Đây là sai lầm cực kỳ phổ biến trong các bữa tiệc mùa hè nhưng lại là một bẫy độc y khoa ít ai ngờ tới. Quả vải chứa hàm lượng axit tannic rất cao. Khi ăn vải ngay trước hoặc sau khi tiêu thụ hải sản, tôm, cua, cá, lượng axit này sẽ lập tức phản ứng với protein và canxi trong hải sản, tạo thành một hợp chất kết tủa dạng sỏi không thể hòa tan trong dạ dày. Quá trình này không chỉ gây co thắt dạ dày, nôn mửa, đau bụng dữ dội mà còn làm tê liệt hàng rào bảo vệ đường ruột, khiến các độc tố hạ đường huyết trong quả vải bị hấp thụ vào máu với tốc độ chóng mặt, đẩy nhanh tiến trình suy kiệt của cơ thể.
Nhóm người cần tránh ăn vải
Bên cạnh 3 sai lầm trên, bác sĩ Trịnh Hòa cũng nhắc nhở những nhóm người có bệnh lý sau đây phải cảnh giác, không ăn hoặc ăn ít vải hết mức có thể để tránh rước họa vào thân:
- Người bị bệnh tiểu đường: Hàm lượng đường cực cao sẽ khiến đường huyết tăng vọt đột ngột, sau đó dễ sụt giảm nhanh do hiện tượng hạ đường huyết phản vệ, gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng.
- Người có bệnh lý về gan: Suy gan, xơ gan khiến cơ quan này không còn khả năng chuyển hóa lượng fructose khổng lồ từ quả vải, trực tiếp kích hoạt tình trạng ngộ độc và quá tải hệ thống nội tiết.
- Người có cơ địa dị ứng, hen suyễn hoặc viêm loét: Vải có tính nóng và dễ kích ứng, làm bộc phát các cơn hen suyễn cấp, gây nổi mề đay hoặc khiến tình trạng mụn nhọt, viêm họng, viêm loét dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn.
- Trẻ em, người có thể trạng yếu, người đang nhịn ăn giảm cân: Do lượng đường dự trữ ở gan quá thấp, hệ chuyển hóa chưa ổn định nên các đối tượng này rất dễ bị độc tố tấn công gây co giật.
Ngoài ra, không nên tin vào tin đồn ngâm vải trong nước muối để giải độc hay ngăn ngừa bệnh vải thiều vì nước muối hoàn toàn vô tác dụng trong việc phân giải độc tố hay chống hạ đường huyết.
Nếu sau khi ăn vải xuất hiện các dấu hiệu như tim đập nhanh, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, bạn cần ăn ngay một ít tinh bột chuyển hóa nhanh như cơm, bánh mì hoặc bổ sung nước glucose. Trường hợp xuất hiện co giật hoặc lú lẫn, phải lập tức đưa đến bệnh viện.
