Người có chỉ số trí tuệ cảm xúc (EQ) cao thường giữ kín những cảm xúc tiêu cực nhất thời, trong khi người EQ thấp lại có xu hướng thể hiện tất cả ra bên ngoài. Đây là một trong những khác biệt lớn nhất giữa hai nhóm người này, ảnh hưởng trực tiếp đến cách họ quản lý cảm xúc và tương tác với người khác.
EQ cao không để cảm xúc nhất thời quyết định hành động
Khi nhắc đến EQ, nhiều người thường nghĩ đến khả năng giao tiếp khéo léo và tạo thiện cảm. Tuy nhiên, ở mức độ sâu hơn, EQ còn thể hiện qua cách một người quản lý cảm xúc của chính mình. Đó là khả năng nhận biết cảm xúc vui, buồn, tức giận hay thất vọng, đồng thời biết lựa chọn phản ứng phù hợp thay vì để cảm xúc điều khiển hành động.
Trong cuộc sống, có nhiều tình huống khiến con người mất bình tĩnh: một lời nhận xét không dễ nghe, một cuộc tranh cãi với đồng nghiệp, hay một thất bại ngoài mong đợi. Khi cảm xúc dâng cao, phản ứng bản năng của nhiều người là lập tức thể hiện ra ngoài. Nhưng người có EQ cao thường làm điều ngược lại. Họ hiểu rằng cảm xúc là thật, nhưng không phải lúc nào cũng phản ánh toàn bộ sự thật của tình huống.
Thay vì phản ứng ngay lập tức, họ cho bản thân thời gian để bình tĩnh lại. Họ không vội trả lời tin nhắn khi đang tức giận, không đăng trạng thái đầy cảm xúc lên mạng xã hội, và không biến suy nghĩ nhất thời thành quyết định lâu dài. Điều này không có nghĩa họ vô cảm; ngược lại, họ cảm nhận rất rõ cảm xúc nhưng hiểu rằng không phải cảm xúc nào cũng cần được thể hiện ngay.
Người EQ thấp thường muốn cả thế giới biết mình đang cảm thấy gì
Người có EQ thấp thường gặp khó khăn trong việc tạo ra khoảng cách giữa cảm xúc và hành động. Họ dễ để cảm xúc dẫn dắt hành vi, khiến những quyết định trong lúc nóng giận hoặc thất vọng trở thành nguyên nhân của nhiều vấn đề sau này. Một đặc điểm dễ nhận thấy là họ có xu hướng thể hiện cảm xúc tiêu cực ra bên ngoài quá nhiều: khi tức giận, họ muốn mọi người biết; khi thất vọng, họ kể lại câu chuyện cho nhiều người hoặc tìm kiếm sự đồng tình từ bên ngoài.
Thoạt nhìn, điều này có thể tạo cảm giác họ sống thật với cảm xúc. Nhưng thực tế, việc liên tục phơi bày cảm xúc tiêu cực phản ánh khả năng kiểm soát cảm xúc chưa tốt. Người EQ thấp thường nhầm lẫn giữa bộc lộ cảm xúc và quản lý cảm xúc. Họ cho rằng nói hết những gì mình nghĩ là thành thật, nhưng thành thật không đồng nghĩa với việc mọi cảm xúc đều cần được phát ngôn ngay lập tức.
Nhiều cảm xúc chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Một cơn giận có thể qua đi sau vài giờ, một sự thất vọng có thể thay đổi sau khi hiểu rõ vấn đề. Nhưng những lời nói trong lúc cảm xúc lên cao đôi khi để lại hậu quả lâu dài. Đó là lý do người EQ cao không vội chia sẻ cảm xúc tiêu cực nhất thời; họ cho phép bản thân buồn, thất vọng nhưng không để những cảm xúc ấy kiểm soát cách đối xử với người khác.
Sức mạnh của EQ nằm ở khả năng kiểm soát, không phải che giấu
Nhiều người nhầm tưởng người EQ cao luôn bình tĩnh, tích cực và không bao giờ mất kiểm soát. Thực tế, họ vẫn có những ngày tồi tệ, vẫn tổn thương và trải qua cảm xúc tiêu cực như bất kỳ ai. Điểm khác biệt là họ không xem cảm xúc là người cầm lái cuộc đời mình. Họ biết cảm xúc nào nên được giữ lại để suy ngẫm, cảm xúc nào nên chia sẻ và cảm xúc nào chỉ là phản ứng nhất thời không đáng để hành động theo. EQ không được đo bằng việc một người cảm thấy gì, mà bằng cách họ phản ứng với những cảm xúc đó.
