Ăn nấm quen thuộc ở Đà Lạt, người nhập viện, kẻ sinh ảo giác. Sau khi ăn món ngon chế biến từ nấm thông Đà Lạt, nhiều người phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nôn ói, đau bụng. Một số trường hợp rơi vào trạng thái ảo giác.
Ngộ độc vì món ngon
Sau nhiều ngày điều trị tại bệnh viện, 3 người thân của ông H.L. (SN 1958, phường Xuân Trường - Đà Lạt, Lâm Đồng) đã được các bác sĩ cho xuất viện về nhà, riêng ông L., vì tuổi cao, sức khỏe còn bị ảnh hưởng bởi độc tố của nấm rừng nên tiếp tục ở lại viện để điều trị.
Ông L. vốn là người con của vùng đất Xuân Trường - Đà Lạt, nơi mà gần 100 năm trước, người Pháp làm đồn điền chè, cà phê với tên gọi thân thuộc là vùng Cầu Đất. Những người Pháp ngày đó ngoài việc phổ biến kỹ năng đến người dân, công nhân về cách trồng trọt, họ còn hướng dẫn người dân nhiều kiến thức khác về thực vật, nấm rừng. Do vậy, vùng Cầu Đất được mệnh danh “cái nôi” của việc thu hái, chế biến nấm thông thành món ngon.
Ngồi trên giường bệnh, ông H.L. chia sẻ, nấm mọc hoang dại dưới tán rừng thông là món quà của thiên nhiên. Vào mùa mưa, người dân vùng Cầu Đất nói riêng, Đà Lạt nói chung thường rong ruổi qua những cánh rừng để thu nhặt nấm, mang về chế biến, sử dụng.
Theo ông L., nấm thông có hương vị thơm ngon, màu sắc đẹp và có thể sử dụng chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Người dân vùng Cầu Đất thu hái nấm theo kinh nghiệm “cha truyền - con nối” nên suốt hàng chục năm qua, người dân chỉ tin tưởng, ăn những loại nấm quen tên, quen màu sắc, hình dáng.
Kể lại thời khắc bị nhiễm độc sau khi ăn nấm rừng, ông L. thều thào: “Cũng như mùa mưa các năm, con tôi vào rừng hái nấm gan bò, nấm sữa (tên gọi địa phương) mang về rửa sạch, chế biến để làm món ăn. Đây là những loại nấm quen thuộc, xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn không chỉ gia đình chúng tôi mà còn cả các hộ dân trong vùng về mùa mưa. Vậy nhưng, không hiểu sao, sau khi ăn khoảng 2 giờ thì 4 trong 6 người của gia đình xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, phải nhập viện cấp cứu”.
Theo ông H.L., hai loại nấm nói trên được gia đình thu hái, sơ chế như những năm trước đây. Về chế biến món, nấm được cắt nhỏ, xào cùng dầu ăn, nêm muối, bột ngọt, không thêm bất cứ thành phần nào khác.
“Khoảng 2 giờ sau bữa cơm, 4 người trong nhà bị nôn ói liên tục. Chúng tôi ăn nấm này nhiều rồi, quen rồi, nhưng không hiểu sao lần này lại bị như vậy”, ông H.L., chia sẻ.
Cũng theo ông L., ở địa phương, một người bạn của ông sau khi sử dụng món ăn chế biến từ nấm gan bò hái từ rừng thông cũng xuất hiện tình trạng ngộ độc. “Người đó rơi vào trạng thái ảo giác, nói huyên thuyên, nằm giơ tay bắt bướm”, ông H.L., kể.
Cùng nằm điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng, anh H.K.C. (trú phường Xuân Hương - Đà Lạt) cho biết, anh có 8 năm kinh nghiệm thu hái, chế biến nấm thông Đà Lạt. Đầu mùa mưa năm nay, anh cùng một người bạn hái nấm cối, nấm gan bò về chế biến món xào sả ớt để dùng cơm trưa.
“Chúng tôi dùng bữa lúc hơn 10h và đến khoảng 14h30 thì cả hai xuất hiện triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy. Cả hai phải nhập viện cấp cứu, nhưng bạn tôi triệu chứng nhẹ hơn nên được xuất viện sớm. Đó là loại nấm quen thuộc, chúng tôi hay ăn, nhưng không hiểu sao lại bị ngộ độc”, anh H.K.C. kể lại.
“Sau lần này, chắc tôi từ bỏ luôn món nấm rừng. Biết rằng hái nấm là việc thú vị, các món nấm cũng ngon miệng, nhưng trải nghiệm vậy là đủ rồi”, anh C. nói.
Cảnh báo nguy cơ suy gan, thận vì nấm rừng
Trao đổi với phóng viên, bác sĩ Nguyễn Thái Quỳnh, Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng, cho biết, những ngày gần đây, nhiều trường hợp nhập viện cấp cứu do ngộ độc khi sử dụng các loại nấm rừng làm thực phẩm. Theo bác sĩ Quỳnh, tỷ lệ người dân nhập viện do ngộ độc nấm có xu hướng tăng cao, trong đó có trường hợp nhiều người trong cùng gia đình phải cấp cứu.
Bác sĩ Nguyễn Thái Quỳnh cho biết, đặc điểm ban đầu của các ca ngộ độc nấm là rơi vào trạng thái buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy. Một số trường hợp có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, bệnh nhân rơi vào trạng thái lơ mơ, nói nhảm.
“Khi ăn xong, bệnh nhân có biểu hiện ngộ độc cần đến ngay trung tâm y tế để cấp cứu, điều trị. Trong khoảng 1-4 giờ sau khi ăn nấm, do thức ăn vẫn còn ở đường ruột nên đây là thời gian “vàng” để bác sĩ thực hiện biện pháp súc ruột, thải độc tố. Trong trường hợp nhập viện muộn, tức 5 giờ sau khi ăn nấm, một phần chất độc đã được tiêu hóa, ngấm vào máu có thể dẫn đến biến chứng suy thận, tổn thương gan. Đối với trường hợp nhập viện muộn sau 5 giờ, bệnh nhân có thể phải trải qua quy trình xét nghiệm, lọc máu để duy trì sự sống”, bác sĩ Nguyễn Thái Quỳnh cho biết.
Mới đây, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đã phát thông báo, đề nghị UBND các phường, xã, đặc khu trên địa bàn chủ động các phương án phòng, chống ngộ độc nấm cho người dân.
Theo ngành y tế Lâm Đồng, địa phương đang bước vào mùa mưa, độ ẩm cao, các loại nấm phát triển nhiều, người dân và du khách thu hái nấm để sử dụng dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc. Do vậy, đơn vị đề nghị chính quyền địa phương tăng cường thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm; khuyến cáo người dân không thu hái, chế biến, sử dụng nấm hoang dại, nấm lạ hoặc nấm nghi ngờ gây độc.
Đồng thời, địa phương cần hướng dẫn người dân cách nhận biết triệu chứng, biện pháp phòng ngừa ngộ độc một số loại nấm độc; hướng dẫn người dân đến cơ sở y tế cấp cứu khi xuất hiện các triệu chứng sau khi ăn nấm như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, chóng mặt…
Các xã, phường, đặc khu được ngành y tế đề nghị nắm bắt tình hình tại địa phương, kịp thời phát hiện các trường hợp nghi ngờ ngộ độc do nấm độc; phối hợp với ngành y tế trong công tác điều tra, xử lý vụ việc, hạn chế thấp nhất số người mắc và tử vong do ngộ độc thực phẩm.
