Tỷ phú Warren Buffett vừa từ chối cam kết tiếp tục các khoản quyên góp hàng năm trị giá hàng tỷ USD cho Quỹ Gates (Gates Foundation). Động thái diễn ra ngay sau khi các tài liệu chấn động được công bố gần đây bóc trần mối quan hệ giữa tội phạm tình dục quá cố Jeffrey Epstein với tổ chức phi lợi nhuận này cũng như nhà đồng sáng lập Bill Gates.
Buffett thẳng thắn: 'Tôi sẽ chờ xem mọi chuyện diễn biến ra sao'
Trong cuộc phỏng vấn truyền hình đầu tiên kể từ khi rời ghế CEO tập đoàn Berkshire Hathaway vào tháng 1 vừa qua, nhà đầu tư huyền thoại tiết lộ với đài CNBC rằng ông chưa hề nói chuyện lại với Bill Gates kể từ khi Bộ Tư pháp Mỹ tung ra các tài liệu mật vào tháng 2. Các hồ sơ này chứng minh Bill Gates và Epstein đã liên tục gặp gỡ để thảo luận về hoạt động từ thiện, ngay cả sau khi Epstein đã nhận tội vào năm 2008 trước các cáo buộc dắt mối mại dâm tại bang Florida.
Ở tuổi 95, vị tỷ phú hiện vẫn giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị của Berkshire Hathaway. Ông bắt đầu hành trình phân phát khối tài sản khổng lồ của mình từ năm 2006 và đến nay đã hiến tặng hơn 47 tỷ USD cổ phiếu của tập đoàn cho Quỹ Gates. Theo thông lệ, cứ vào khoảng giữa năm, ông lại thực hiện các đợt bơm cổ phiếu Berkshire cho Quỹ Gates cùng bốn quỹ từ thiện khác của gia đình, riêng các quỹ gia đình sẽ nhận thêm một đợt tài trợ bổ sung vào tháng 11. Năm ngoái, khoản giải ngân riêng cho Quỹ Gates đã vượt mốc 4,5 tỷ USD.
“Tôi sẽ chờ xem mọi chuyện diễn biến ra sao”, ông Buffett thẳng thắn phản hồi khi được chất vấn liệu có tiếp tục rót tiền cho Quỹ Gates nữa hay không. “Tôi đang phải tiếp nhận những sự thật mà trước đây mình chưa từng được biết”.
Phản ứng từ Quỹ Gates
Vào tháng 2, phía Quỹ Gates cho biết Bill Gates đã tự chịu trách nhiệm về các hành động của mình khi nhà đồng sáng lập Microsoft thảo luận về mối quan hệ với Epstein trong một cuộc họp nội bộ với nhân viên. Người phát ngôn của Quỹ Gates từ chối bình luận trực tiếp về các phát ngôn của Warren Buffett, nhưng trong một thông cáo, tổ chức này vẫn ca ngợi ông là một đối tác hào phóng đến phi thường, người đã góp phần đẩy nhanh tiến trình giải quyết những thách thức cam go nhất thế giới.
Vết nứt âm ỉ
Thực tế, từ năm 2024, Warren Buffett đã tuyên bố các khoản tài trợ của ông cho Quỹ Gates sẽ chấm dứt ngay khi ông qua đời, và 99,5% khối tài sản còn lại sẽ được chuyển vào một quỹ tín thác từ thiện do các con ông giám sát. Tờ The New York Times tại thời điểm đó tiết lộ, Nhà hiền triết vùng Omaha đã bắt đầu bày tỏ sự lo ngại về bộ máy ngày càng cồng kềnh, quan liêu của Quỹ Gates, cũng như sự suy giảm tinh thần dấn thân chấp nhận rủi ro - thứ vốn là cốt lõi để tạo ra các hoạt động thiện nguyện có sức nặng thực sự.
Các tài liệu do Bộ Tư pháp Mỹ công bố bao gồm nhiều bức ảnh chụp chung giữa Bill Gates và Epstein, bên cạnh những tấm hình chụp cùng các phụ nữ đã bị bôi mờ mặt để bảo vệ danh tính. Dù Bill Gates luôn khẳng định mối quan hệ giữa hai bên chỉ thuần túy xoay quanh công việc từ thiện và việc gặp gỡ là một sai lầm, đồng thời phủ nhận việc tiếp xúc với các nạn nhân bị lạm dụng tình dục của tay tài phiệt, nhưng làn sóng hoài nghi vẫn không hề hạ nhiệt.
Đầu tháng này, tạp chí Vanity Fair tiếp tục tung đòn giáng khi tiết lộ Epstein dường như đã móc nối để dàn xếp một phần lớn trong khoản tài trợ trị giá 8 triệu USD của Quỹ Gates (giai đoạn 2013 - 2019) cho một viện nghiên cứu về hòa bình và an ninh toàn cầu. Đáng chú ý, cơ sở này lại bị nghi ngờ có liên quan đến việc lo liệu thị thực (visa) cho các cô gái trẻ đến từ Đông Âu. Phía Quỹ Gates ngay sau đó đã lên tiếng bác bỏ hoàn toàn.
Buffett cay đắng về Epstein
Trở lại với cuộc phỏng vấn, Warren Buffett chia sẻ với CNBC rằng ông không hề hối hận về những khoản tiền đã quyên góp cho quỹ trong quá khứ, nhưng ông ước gì một số chuyện đã không xảy ra. Ông cũng bày tỏ sự kinh ngạc trước việc Epstein có thể giăng bẫy thao túng và lừa phỉnh quá nhiều nhân vật sừng sỏ trước khi bị sa lưới vào tháng 7/2019 vì tội buôn bán tình dục. “Tôi không hiểu nổi bằng cách nào mà hắn ta có thể dàn dựng được một màn kịch như vậy”, ông Buffett đúc kết đầy cay đắng. “Kẻ này đã tìm ra điểm yếu của con người... Nó đang hủy hoại cuộc đời của hết người này đến người khác”.
Mối duyên của Buffett và Gates
Mối duyên của Buffett và Gates bắt đầu từ mùa hè năm 1991, khi Mary Gates, mẹ của tỷ phú Gates, thuyết phục người con trai 35 tuổi nghiện việc đi nghỉ dưỡng tại Hood Canal. Nhà tiên tri xứ Omaha Warren Buffett cũng có mặt ở đó, vậy nên bà đã giới thiệu con trai mình với vị chủ tịch Berkshire Hathaway. Tình bạn chớm nở bởi hai người đàn ông quá hợp nhau. Họ nói chuyện liên tục trong 11 tiếng đồng hồ - cuốn hút đến mức Gates đi qua hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác trước những câu hỏi sâu sắc mà Buffett dành cho ông về ngành kinh doanh phần mềm. Trong một lần kể lại câu chuyện gặp gỡ với sinh viên Đại học Nebraska-Lincoln, Bill Gates gọi đó là “tình bạn không thể tin được”. Ông Buffett nói đùa, “Bài học rút ra là, hãy nghe lời mẹ”.
Warren Buffett là người đơn giản, cởi mở và yêu lối nói ẩn dụ. Ông thích chia nhỏ các nguyên tắc đầu tư phức tạp để ai cũng có thể hiểu, đặt câu hỏi cho những người mới quen để tìm hiểu con người cũng như phong cách kinh doanh. Sự bông đùa luôn đến với ông một cách dễ dàng. Bill Gates, kém ông 25 tuổi, lại không giỏi nói chuyện phiếm và đối đáp. Ông không quá quan tâm đến người đối diện và đôi khi là không biết phép lịch sự. Trong vài thập kỷ tiếp theo, hai con người tưởng chừng như trái ngược này lại xây dựng được một tình bạn bền đẹp sau những cuộc trò chuyện về kinh doanh, từ thiện.
Không khó để bắt gặp họ chơi golf cùng nhau tại hội nghị Sun Valley thường niên - nơi được mệnh danh là “trại hè dành cho các tỷ phú”. Vài lần một năm, Bill Gates cũng sẽ bay đến Omaha bằng máy bay riêng để dành hàng giờ với bạn thân. Năm 2004, Bill Gates gia nhập hội đồng quản trị tập đoàn khổng lồ Berkshire Hathaway. Vào thời điểm đó, ông quyết định từ chức giám đốc điều hành Microsoft dù vẫn là chủ tịch. (Đến tháng 3/2020, Bill Gates tuyên bố rời hội đồng quản trị của cả Berkshire và Microsoft để tập trung vào hoạt động từ thiện).
