Nghiên cứu trên 242.000 người trưởng thành cho thấy những người thường xuyên bỏ bữa sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 27%, nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cao hơn 28% và nguy cơ tử vong do ung thư cao hơn 34% so với nhóm ăn sáng đều đặn. Dữ liệu được công bố trên PubMed năm 2024, dựa trên phân tích tổng hợp từ nhiều nghiên cứu dài hạn.
Thực trạng bỏ bữa sáng ở người trẻ
Theo báo cáo của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), khoảng 15% người trưởng thành không ăn sáng trong ngày được khảo sát, tỷ lệ cao nhất ở nhóm tuổi 20-39. Phương Thanh (24 tuổi, nhân viên truyền thông tại Hà Nội) chia sẻ: “Có tuần mình chỉ ăn sáng một hoặc hai lần. Bình thường mình uống cà phê rồi đi làm luôn. Đến khoảng 10 giờ sáng thì bắt đầu thấy đói và khó tập trung hơn.”
Nguyên nhân bỏ bữa sáng rất đa dạng: không cảm thấy đói, muốn giảm cân, áp dụng nhịn ăn gián đoạn, hoặc đơn giản là quá bận rộn. Nhiều người trẻ tại các đô thị lớn coi bữa sáng là bữa ăn dễ hy sinh nhất khi lịch trình dày đặc.
Hệ quả dinh dưỡng và nhận thức
Nghiên cứu từ Harvard Health trên hơn 30.000 người trưởng thành cho thấy người bỏ bữa sáng thường thiếu hụt canxi, vitamin D, vitamin C, folate, chất xơ và sắt. Đây là những dưỡng chất quan trọng cho tim mạch, hệ miễn dịch và não bộ. Các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh không có bằng chứng bắt buộc phải ăn sáng, nhưng chất lượng dinh dưỡng tổng thể trong ngày mới là yếu tố quyết định.
Phương Thanh cho biết: “Những hôm có thời gian ăn sáng, mình cảm thấy tỉnh táo hơn và ít phải tìm đồ ăn vặt giữa buổi. Ngược lại, khi bỏ bữa sáng, mình dễ cáu gắt và khó tập trung vào công việc.” Các chuyên gia giải thích rằng sau một đêm dài, lượng glucose trong máu giảm, não bộ cần năng lượng để hoạt động hiệu quả.
Tác động dài hạn đến sức khỏe
Việc bỏ bữa sáng thường xuyên có thể khiến cơ thể phản ứng kém với đường từ các bữa ăn sau, làm tăng nguy cơ dao động đường huyết và cảm giác đói dữ dội vào cuối ngày, dẫn đến ăn quá mức. Điều này tạo ra nghịch lý cho người muốn giảm cân: họ bỏ bữa sáng nhưng lại ăn nhiều hơn vào các bữa khác. Phương Thanh thừa nhận: “Có thời gian mình nghĩ bỏ ăn sáng sẽ giúp giảm cân nhanh hơn. Nhưng thực tế là đến trưa mình đói quá nên ăn rất nhiều. Buổi chiều lại tiếp tục uống trà sữa hoặc ăn đồ ngọt.”
Một nghiên cứu được tạp chí EatingWell dẫn lại cho thấy những người thường xuyên bỏ bữa sáng có điểm đánh giá nhận thức thấp hơn và xuất hiện nhiều dấu hiệu teo não trong quá trình theo dõi dài hạn. Các chuyên gia khuyến nghị không nên xem nhẹ bữa sáng, đặc biệt với trẻ em, thanh thiếu niên, người cao tuổi và người cần tập trung cao trong công việc.
Mặc dù các nhà khoa học lưu ý mối liên hệ chưa chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp, phần lớn bằng chứng hiện nay cho thấy bỏ bữa sáng thường xuyên liên quan đến nhiều nguy cơ sức khỏe. Thay vì tranh cãi, điều quan trọng là xây dựng chế độ ăn phù hợp với nhu cầu cá nhân, đảm bảo đủ dinh dưỡng và có thể duy trì lâu dài. Với người trẻ, thay đổi có thể bắt đầu từ việc chuẩn bị sẵn bánh mì, sữa hoặc trái cây từ tối hôm trước.
